သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ႏွစ္ ၅၀ ျပည့္ ဆက္ဆံေရးတုိးျမႇင့္ဖုိ႔ ကန္ နဲ႔ စကၤာပူ ေခါင္းေဆာင္ႏွစ္ဦး ႀကိဳးပမ္း


အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွေဒသတြင္းမွာ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို ပိုမို ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္မႈေတြကေန ေျဖ႐ွင္းၾကဖုိ႔ စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္နဲ႔ အေမရိကန္သမၼတတို႔ သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။

၂ ႏိုင္ငံၾကား သံတမန္ဆက္ဆံေရး အႏွစ္ ၅၀ ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္နဲ႔ Washington ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ဧည့္သည္အျဖစ္ ေရာက္႐ွိေနတဲ့ စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Lee Hsien Loong နဲ႔ သမၼတ Barack Obama တုိ႔ အဂၤါေန႔အေစာပိုင္းက ေတ႔ြဆံုခဲ့ၾကၿပီး ခုလို သေဘာတူခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ အာဆီယံအဖဲြ႔ႀကီးၾကား ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရးဟာ မဟာျဗဴဟာအရ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာကို ေခါင္းေဆာင္ ၂ ေယာက္ အေလးထား ေျပာခဲ့ၾကတဲ့အေၾကာင္း မစုျမတ္မြန္က တင္ျပထားပါတယ္။

၁၉၈၅ ခုႏွစ္တည္းက စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ တေယာက္အေနနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ပထမဆံုးသြားေရာက္တဲ့ ခရီးစဥ္အျဖစ္ စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Lee Hsien Loong ဟာ Washington ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ေရာက္႐ွိေနပါတယ္။ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္ စကၤာပူလြတ္လပ္ေရး ရ႐ွိခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ စတင္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္နဲ႔ သံတမန္ဆက္ဆံေရး အႏွစ္ ၅၀ ျပည့္အထိမ္းအမွတ္ ႏိုင္ငံေတာ္ဧည့္သည္အျဖစ္ ေရာက္ေနတဲ့ စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို သမၼတ Barack Obama က အဂၤါေန႔အေစာပိုင္းက အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ ႀကိဳဆို ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ အာ႐ွေဒသဘက္ကို အာ႐ံုေျပာင္းစိုက္ခဲ့တဲ့ သူ႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒဟာ စကၤာပူႏိုင္ငံေၾကာင့္ ပိုၿပီး ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္လို႔ သမၼတအိုဘားမားက ႀကိဳဆို ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အာ႐ွေဒသကို ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာေစခ်င္တဲ့ အျမင္ဟာ အေမရိကန္မွာေရာ စကၤာပူမွာပါ တူညီတယ္လို႔ ခုလို ေျပာခဲ့တာပါ။

“ဒီကေန႔ က်ေနာ္တုိ႔ ၂ ႏိုင္ငံ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ တူညီတဲ့ အက်ဳိးစီးပြားေတြေၾကာင့္ ဘံုသေဘာထားအျမင္ေတြအတိုင္း ၿငိမ္းခ်မ္း၊ သာယာဝေျပာတဲ့ အာ႐ွပစိဖိတ္ေဒသ ျဖစ္လာေအာင္၊ ပိုမိုလံုၿခံဳတဲ့ ကမာၻႀကီးျဖစ္လာေအာင္ အတူတဲြ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ရဲ႕ ႏိုင္ငံျခားေရးမူဝါဒကို ခ်ိန္ခြင္လွ်ာညီေအာင္ အာ႐ွပစိဖိတ္ေဒသအေပၚ အာ႐ံုစိုက္ခဲ့တဲ့ေနရာမွာ စကၤာပူႏိုင္ငံနဲ႔ အထူးသျဖင့္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္လီဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ ခိုင္မာတဲ့ မိတ္ဘက္အေနနဲ႔ ရပ္တည္ခဲ့ပါတယ္။ အာ႐ွေဒသတြင္းမွာ အေမရိကန္ ႐ွိေနႏိုင္တာဟာ စကၤာပူရဲ႕ ခိုင္မာတဲ့ ေထာက္ခံမႈေၾကာင့့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒသတြင္းမွာ ႏိုင္ငံႀကီးပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံငယ္ပဲျဖစ္ျဖစ္ တူညီတဲ့ စည္းကမ္းေတြအတိုင္း လိုက္နာေဆာင္႐ြက္၊ ကုန္သြယ္ၾကေအာင္နဲ႔ ၂၁ ရာစု ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြျဖစ္တဲ့ အၾကမ္းဖက္ဝါဒ ကစလုိ႔ ကူးစက္ေရာဂါကေန ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အေမရိကန္နဲ႔ စကၤာပူ အတူတဲြရပ္တည္ ေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။”

အေမရိကန္နဲ႔ ASEAN အသင္းႀကီးၾကားမွာ မဟာျဗဴဟာေျမာက္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈေတြ ဆက္ၿပီး လုပ္သြားဖုိ႔ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတာကို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Lee Hsien Loong နဲ႔ သမၼတ Barack Obama တုိ႔ ၂ ေယာက္လံုးက သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။ အာ႐ွပစိဖိတ္ေဒသတြင္းမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ သာယာဝေျပာေရးနဲ႔ လံုၿခံဳေရးတို႔အတြက္ Sunnylands မွာ ရ႐ွိခဲ့တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္ေတြအတိုင္း ဆက္ၿပီး ေဆာင္႐ြက္သြားဖုိ႔ကိုလည္း သေဘာတူခဲ့ၾကပါတယ္။

“ASEAN လို ေဒသတြင္းက အဖဲြ႔အစည္းႀကီးေတြ ပိုၿပီး အားေကာင္းလာေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔က ဆက္ၿပီး ေဆာင္႐ြက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီႏွစ္ဆန္းပိုင္းက Sunnylands မွာ သေဘာတူခဲ့တဲ့ မူဝါဒေတြနဲ႔အညီ ေဆာင္႐ြက္သြားပါမယ္။ ေဒသတြင္းက ႏိုင္ငံေတြအားလံုး ဥပေဒေတြနဲ႔အညီ လိုက္နာေဆာင္႐ြက္ၾကေအာင္၊ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္ကိစၥ အပါအဝင္ အျငင္းပြားမႈေတြကို ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့ နည္းလမ္းနဲ႔ ေျဖ႐ွင္းႏိုင္ၾကေအာင္ တတ္ႏိုင္သမွ် ေဆာင္႐ြက္သြားမယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ထပ္ေလာင္း ကတိျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။”

စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Lee Hsien Loong ကလည္း အေမရိကန္ေၾကာင့္ ေဒသတြင္း တည္ၿငိမ္မႈ႐ွိေနတာ ျဖစ္သလို၊ အာဆီယံအဖဲြ႔ႀကီး ပိုၿပီးအားေကာင္းလာတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“လက္႐ွိမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းၿပီး၊ ခ်မ္းသာဝေျပာေနရတာဟာ အေမရိကန္ရဲ႕ ေရရည္တည္တံ့မႈ၊ မူဝါဒေတြနဲ႔ ေဆာင္႐ြက္မႈေတြေၾကာင့္ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ပါတယ္။ ကုန္သြယ္ေရးအတြက္ အေမရိကန္ရဲ႕ ေစ်းကြက္ေတြကို ဆက္လက္ ဖြင့္ေပးတယ္။ အာဆီယံနဲ႔ ပူးေပါငး္ေဆာင္႐ြက္မႈ ပိုၿပီးအားေကာင္း ခိုင္မာေအာင္ လုပ္ေဆာင္တယ္။ အေမရိကန္ဟာ ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ၿပီး အာ႐ွေဒသ ပိုၿပီးလံုၿခံဳမႈ႐ွိေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ေနပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အေျခခံ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ကူညီဖန္တီးၿပီး ေဒသတြင္းမွာသာမက ႏိုင္ငံတကာမွာ ဥပေဒစိုးမိုးမႈ႐ွိေအာင္ အေမရိကန္က ေဆာင္႐ြက္ေပးေနပါတယ္။”

အေမရိကန္နဲ႔ စကၤာပူအပါအဝင္ အာ႐ွပစိဖိတ္ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၂ ႏိုင္ငံ လက္မွတ္ထုိးသေဘာတူထားတဲ့ ပစိဖိတ္ရပ္ဝန္းႏိုင္ငံမ်ား ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္အေပၚ အေမရိကန္မွာ ဆန္႔က်င္မႈ တခ်ဳိ႕႐ွိေနခ်ိန္မွာ ဒီသေဘာတူညီမႈကို အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္မွာ အျမန္ဆံုး အတည္ျပဳႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Lee Hsien Loong က တိုက္တြန္းခဲ့ပါတယ္္။ စကၤာပူဟာ အေ႐ွ႕ေတာင္အာ႐ွမွာ အေမရိကန္ရဲ႕ အႀကီးဆံုး ကုန္သြယ္ဘက္ႏိုင္ငံျဖစ္သလို အေမရိကန္ဟာ စကၤာပူမွာ ႏိုင္ငံျခားတိုက္႐ိုက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆံုး လုပ္ထားတဲ့ႏိုင္ငံ ျဖစ္ပါတယ္။

“TPP သေဘာတူညီခ်က္ကို ကြန္ဂရက္လႊတ္ေတာ္က မၾကာခင္ အတည္ျပဳေပးမယ္လုိ႔ က်ေနာ္ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ သမၼတအိုဘားမားကလည္း အလားတူ ေမွ်ာ္လင့္မယ္ဆိုတာ ေသခ်ာပါတယ္။ TPP ကုန္သြယ္ေရးသေဘာတူညီခ်က္က အေမရိကန္က လုပ္သားေတြ၊ လုပ္ငန္းေတြကို အက်ဳိး႐ွိေစႏိုင္႐ံုမကဘဲ၊ အာ႐ွပစိဖိတ္ေဒသမွာ အေမရိကန္က ဆက္ၿပီး ဦးေဆာင္သြားမယ္၊ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈကို ပိုၿပီးခိုင္မာေစမယ္ဆုိတဲ့ အေရးႀကီး၊ ျပတ္သားတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ကို ျပလိုက္ရာလည္း ေရာက္ပါမယ္။”

ခိုင္မာတဲ့ စီးပြားေရးပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈ၊ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈနဲ႔ ျပည္သူအခ်င္းခ်င္းၾကား ရင္းႏွီးဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ၂ ႏိုင္ငံၾကားမွာ ခုိင္မာတဲ့ ဆက္ဆံေရး တည္ေဆာက္ႏိုင္ခဲ့တယ္လုိ႔ ေခါင္းေဆာင္ ၂ ဦးထုတ္ျပန္တဲ့ ပူးတဲြေၾကညာခ်က္ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္အတြင္း စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ တေယာက္အေနနဲ႔ အေမရိကန္ကုိေရာက္ေနတဲ့ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ Lee Hsien Loong နဲ႔ သူ႔ရဲ႕ဇနီးတို႔ကို သမၼတအိုဘားမားနဲ႔ ဇနီးတို႔က Washington ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ အဂၤါေန႔ညပိုင္း အခုအသံလႊင့္ၿပီး မၾကာခင္အခ်ိန္က်ရင္ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္ညစာနဲ႔ တည္ခင္းဧည့္ခံမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၾသဂုတ္လ ၅ ရက္ ေသာၾကာေန႔အထိ Washington ၿမိဳ႕ေတာ္မွာ ႐ွိေနမယ့္ စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကုိ ဒုသမၼတ Joe Biden က ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး John Kerry နဲ႔အတူ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနမွာ ေန႔လည္စာနဲ႔ တည္ခင္းဖုိ႔လည္း ႐ွိပါတယ္။ အေမရိကန္ကုန္သည္ႀကီးမ်ားအသင္းနဲ႔ အေမရိကန္အာဆီယံ စီးပြားေရးေကာင္စီတို႔က ပူးတဲြစီစဥ္တဲ့ အခမ္းအနားမွာလည္း စကၤာပူဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG