သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

႐ိုဟင္ဂ်ာမိန္းကေလးမ်ား အာဂ်င္တီးနားတရား႐ုံးမွာ ၾကားနာစစ္ေဆးခံမည္


Bangladesh Rohingya Anniversary

[[Zawgyi/Unicode]]

အာဂ်င္တီးနားတရား႐ုံးက ၾကားနာစစ္ေဆးေနတဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ လူမ်ိဳးတုန္း သတ္ျဖတ္မႈစြဲခ်က္အတြက္ ႐ိုဟင္ဂ်ာဒုကၡသည္မိန္းကေလးေတြကိုယ္တိုင္ မၾကာခင္ အာဂ်င္တီးနားကိုသြားေရာက္ထြက္ဆိုဖို႔ရွိေၾကာင္း အမႈစြဲဆိုထားတဲ့ ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ ျမန္မာ႐ိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ဦးထြန္းခင္က ဗြီအိုေအကိုေျပာပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာဘာေတြျဖစ္ခဲ့သလဲဆိုတာ ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးတခုမွာ အမ်ားျပည္သူသိေအာင္ထြက္ဆိုခြင့္ရတာ ဒါပထမဆုံးျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဦးထြန္းခင္က ေျပာပါတယ္။ ျမန္မာစစ္ေကာင္စီကေတာ့ ဒီစြပ္စြဲခ်က္ေတြဟာ တဘက္သတ္ျဖစ္တယ္လို႔ တုံ႔ျပန္ေျပာဆိုပါတယ္။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အေၾကာင္းဆုံးကို တင္ျပမွာပါ။

အာဂ်င္တီးနားႏိုင္ငံ ၿမိဳ႕ေတာ္ Buenos Aires က ျပည္ေထာင္စုတရား႐ုံးမွာ လက္ခံၾကားနာစစ္ေဆးေနတဲ့ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ တရားစြဲဆိုခ်က္ေတြအတြက္ အသက္မေသပဲ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာမိန္းကေလးေတြနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးေတြကိုယ္တိုင္ မၾကာခင္ထြက္ဆိုဖို႔ရွိေၾကာင္း ျမန္မာ႐ိုဟင္ဂ်ာအဖြဲ႕ ဥကၠ႒ဦးထြန္းခင္ဦးထြန္းခင္က ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“သက္ေသထြက္ဆိုဖို႔က ေနာက္ႏွစ္လ သုံးလအတြင္း အလြန္ဆုံးႏွစ္လအတြင္း ျဖစ္ဖို႔မ်ားပါတယ္လို႔ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တယ္။ အဲဒီထြက္ဆိုမႈက ေတာ္ေတာ္ေလး အေရးႀကီးတယ္။ တရား႐ုံးကေနသူတို႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကေန တခါတည္း ----- အမ်ိဳးသမီးေတြကို ေခၚၿပီးၾကားနာစစ္ေဆးဖို႔ လုပ္ဖို႔ရွိပါတယ္။

အမႈကိုစြဲတင္ထားတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းအေနနဲ႔ ဦးထြန္းခင္ကိုယ္တိုင္ကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင္ဘာလက အာဂ်င္တီးနားတရား႐ုံးမွာ သြားေရာက္ထြက္ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ၂၀၁၇ခုႏွစ္က ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အသက္မေသဘဲလြတ္ေျမာက္လာတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးေတြကိုယ္တိုင္ ႏိုင္ငံတကာတရား႐ုံးမွာ ထြက္ဆိုခြင့္ရတာဟာ ပထမဆုံးအႀကိမ္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးထြန္းခင္ကေျပာပါတယ္။

႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ ကိုယ္တိုင္ေတြ႕ႀကဳံခံစားခဲ့ရတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို တရား႐ုံးမွာထြက္ဆိုသြားမွာျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဦးထြန္းခင္က ေျပာပါတယ္။

“သူတို႔ေတြ႕ခဲ့တာေပါ့ေနာ္၊ သူတို႔သားသမီးေတြကို အရွင္လတ္လတ္ မီးရႈိ႕ခဲ့တယ္။ သူတို႔ရဲ႕ခင္ပြန္းသည္ေတြကို သူတို႔ေရွ႕...ဒီ ႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ိဳးသမီးေရွ႕မွာတင္ စစ္တပ္က လည္လွီးၿပီးသတ္ျဖတ္ခဲ့တာေတြ၊ အထူးသျဖင့္ ၾကဴ႕ျပင္၊ ဘိုတာျပင္၊ ေမာင္တို၊ တူလာတူလီ ၊ ၿပီးေတာ့ မုံႏို႐ြာတို႔ အဲဒီ႐ြာေတြမွာ အမ်ားႀကီး စစ္တပ္က ရက္ရက္စက္စက္သတ္ျဖတ္မႈ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာရွိတယ္။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ ဒီသက္ေသထြက္ဆိုမႈေတြကို တရား႐ုံးအေနနဲ႔ ေတာ္ေတာ္ စိတ္ဝင္စားတယ္။”

အာဆာ ႐ိုဟင္ဂ်ာလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ကို တန္ျပန္ေခ်မႈန္းဖို႔ ၂၀၁၇ခုႏွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးအတြင္း ႐ိုဟင္ဂ်ာ ႐ြာေပါင္း ၃၇၀ ေက်ာ္ကို မီးရႈိ႕ဖ်က္စီးခဲ့ၿပီး အရပ္သားေတြကို အဓိကပစ္မွတ္ထား တိုက္ခိုက္ခဲ့ရာမွာ အရပ္သားေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီေသဆုံးခဲ့ၿပီး၊ အဆိုး႐ြားဆုံး ခံရတဲ့ ႐ြာေတြထဲမွာ ၾကဴ႕ျပင္၊ ဘိုတာျပင္၊ ေမာင္တို၊ တူလာတူလီ တို႔ပါဝင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အခုထြက္ဆိုမယ့္သူေတြကလည္း အဲဒီ႐ြာေတြကျဖစ္တယ္လို႔ ဦးထြန္းခင္ကေျပာပါတယ္။

အာဂ်င္တီးနားတရား႐ုံးက သူတို႔အေပၚ တရားစြဲဆိုခ်က္ေတြကို ၾကားနာစစ္ေဆးေနတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လက္ရွိအာဏာသိမ္းထားတဲ့ စစ္ေကာင္စီသေဘာထားကို ေမးျမန္းရာမွာ ေျပာခြင့္ရ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းက အခုလို တုံ႔ျပန္ပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔ တရားဝင္အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္တဲ့ ICJ မွာလည္း ဒီကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သြားေရာက္ၿပီး ရွင္းလင္းေျပာၾကားၿပီးျဖစ္တယ္။ ဒီကိစၥေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အေျခအေနကေတာ့ ၿငိမ္ၿငိမ္သက္သက္ရွိေနတာပဲျဖစ္တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ARSA အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕ေတြေပါ့-ဝင္လာၿပီးေနာက္ပိုင္းမွာ ပဋိပကၡေတြ ျဖစ္ခဲ့ရတာရွိတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့က် က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာကေတာ့ စြပ္စြဲေနတဲ့လူေတြအေနနဲ႔ ဒါ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ ယခင္ကတိုင္ျဖစ္ေပၚခဲ့တဲ့ သမိုင္းေၾကာင္းေတြ၊ ယခင္ကတိုင္ တည္ရွိေနတဲ့ ယွဥ္တြဲေနထိုင္ၾကတဲ့လူမ်ိဳးစုေတြရဲ႕အေၾကာင္းေတြ၊ ၿပီးရင္ အဲဒီအေရးခင္းကာလမွာျဖစ္ပြါးခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသားေတြ ႐ြာလုံးကြၽတ္မီးရႈိ႕ခံထားရတာတို႔၊ ဖ်က္စီးခံရတာတို႔ ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြနဲ႔ ယွဥ္ထိုးၿပီး ၾကည့္သင့္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာလည္း တပ္မေတာ္အေနနဲ႔က တခ်ိဳ႕ေသာ စစ္သည္မ်ားေပါ့ေနာ္၊ စစ္သည္မ်ားအေနနဲ႔ ပုဂၢလိကပိုင္းဆိုင္ရာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ က်ဴးလြန္တဲ့ဟာေတြရွိတယ္။ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ဟာေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္တို႔က ဒါ အေရးယူခဲ့တဲ့ဟာေတြကိုလည္း ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္တယ္။ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြကိုလည္း က်ေနာ္တို႔ က်ယ္က်ယ္ျပန႔္ျပန႔္ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္တယ္။ ဒီ ICJ နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာလည္း က်ေနာ္တို႔ ေျပာခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါတယ္ဗ်။”

စစ္ေကာင္စီကေတာ့ ရိုဟင္ဂ်ာဆိုေတာ့ အသံုးအႏႈန္းကို လက္ခံျခင္းမရွိပါဘူး။

ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးမွာ အင္အားအလြန္အကြၽံသုံးခဲ့ၿပီး ႏိုင္ငံတကာရာဇဝတ္မႈေတြျဖစ္တဲ့ လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈနဲ႔ လူသားထုအေပၚက်ဴးလြန္တဲ့ ရာဇဝတ္မႈ၊ စစ္ရာဇဝတ္မႈ စတာေတြအတြက္ Universal Jurisdiction ႏိုင္ငံတကာဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္မႈမွန္သမွ် ကမာၻ႔ေနရာတိုင္းမွာ စုံစမ္း စီရင္ပိုင္ခြင့္ ဆိုတဲ့ ဥပေဒေအာက္မွာ ျမန္မာ စစ္ဘက္နဲ႔ အရပ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္ေတြအေပၚ စုံစမ္း စစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ ျမန္မာ႐ိုဟင္ဂ်ာ အဖြဲ႕က ၂၀၁၉ ခုႏွစ္၊ ႏိုဝင္ဘာလ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ အာဂ်င္တီးနားဗဟိုတရား႐ုံးကို ေလွ်ာက္ထားခဲ့တာပါ။ အဲဒီအခ်ိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ NLD အစိုးရအေနနဲ႔ အာဂ်င္တီးနားတရား႐ုံးကို တုံ႔ျပန္ဖို႔မရွိဘူးလို႔ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၂၁ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာမွာ အာဂ်င္တီးနားဘက္က အမႈကို လက္ခံၿပီး စတင္စစ္ေဆးေနရာမွာ ျမန္မာအာဏာပိုင္ဘက္က ပူးေပါင္းပါဝင္မႈမရွိပါဘူး။ ဒီအေပၚမွာ တရား႐ုံးက ဘယ္လို ေရွ႕ဆက္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္မလဲ၊ ဦးထြန္းခင္က အခုလိုရွင္းျပပါတယ္။

“သူတို႔မလာဘူးဆိုရင္ ဒါကေတာ့ တရား႐ုံးကေန တရား႐ုံးရဲ႕ထုံးစံ၊ တရား႐ုံးရဲ႕ဥပေဒအတိုင္း သူတို႔က ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔အမႈသည္ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အေရးပါတဲ့အမႈတခုျဖစ္တယ္။ က်ေနာ္တို႔ ႐ိုဟင္ဂ်ာအတြက္မကဘူး၊ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံသူႏိုင္ငံသားအားလုံးအတြက္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ဘုံရန္သူျဖစ္တဲ့ ဒီစစ္ရာဇဝတ္ဂိုဏ္းအုပ္စုကို ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ႏိုင္ၿပီဆို က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ဒီစစ္တပ္ ေန႔စဥ္နဲ႔အမွ် သတ္ျဖတ္ေနမႈေတြအတြက္ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အေရးယူမႈတခုရွိလာမယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ေျပာခ်င္တယ္။

အာဂ်င္တီးနားႏိုင္ငံအေနနဲ႔ Universal Jurisdiction နဲ႔ အညီ ဖမ္းဝရမ္းထုတ္ခဲ့သူေတြထဲမွာ စပိန္အာဏာရွင္ေဟာင္း ဖရန္ကို ပါဝင္ခဲ့သလို တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ Falun Gong လႈပ္ရွားမႈေတြကို ႏွိမ္နင္းမႈနဲ႔ပတ္သက္လို႔လည္း ဒီစီရင္ပိုင္ခြင့္ကို က်င့္သုံးခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာဥပေဒကို ခ်ိဳးေဖာက္တယ္ဆိုတဲ့ စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို Universal Jurisdiction နဲ႔အညီ စုံစမ္းစစ္ေဆးေနတဲ့ အာဂ်င္တီးနားနဲ႔ တူရကီႏိုင္ငံေတြအတိုင္း အျခားႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ဝိုင္းဝန္းေဆာင္႐ြက္ၾကဖို႔ ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရးမဟာမင္းႀကီး Michelle Bachelet ကလည္း ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ေတြအတြင္းက ဂ်ီနီဗာ လူ႔အခြင့္အေရးညီလာခံမွာတိုက္တြန္းသြားပါတယ္။

#MyanmarHumanRights #Rohingya #VOABurmese #အာဂ်င္တီးနားတရား႐ုံး #ဦးထြန္းခင္ #႐ိုဟင္ဂ်ာအမ်ဳိးသမီးေတြ #ဗီြအိုေအ

=============

[[Unicode]]

ရိုဟင်ဂျာမိန်းကလေးများ အာဂျင်တီးနားတရားရုံးမှာ ကြားနာစစ်ဆေးခံမည်


အာဂျင်တီးနားတရားရုံးက ကြားနာစစ်ဆေးနေတဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ လူမျိုးတုန်း သတ်ဖြတ်မှုစွဲချက်အတွက် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်မိန်းကလေးတွေကိုယ်တိုင် မကြာခင် အာဂျင်တီးနားကိုသွားရောက်ထွက်ဆိုဖို့ရှိကြောင်း အမှုစွဲဆိုထားတဲ့ ဗြိတိန်အခြေစိုက် မြန်မာရိုဟင်ဂျာအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဦးထွန်းခင်က ဗွီအိုအေကိုပြောပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာဘာတွေဖြစ်ခဲ့သလဲဆိုတာ ရိုဟင်ဂျာတွေကိုယ်တိုင် နိုင်ငံတကာတရားရုံးတခုမှာ အများပြည်သူသိအောင်ထွက်ဆိုခွင့်ရတာ ဒါပထမဆုံးဖြစ်တယ်လို့လည်း ဦးထွန်းခင်က ပြောပါတယ်။ မြန်မာစစ်ကောင်စီကတော့ ဒီစွပ်စွဲချက်တွေဟာ တဘက်သတ်ဖြစ်တယ်လို့ တုံ့ပြန်ပြောဆိုပါတယ်။ ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားတဲ့ မအင်ကြင်းနိုင်က အကြောင်းဆုံးကို တင်ပြမှာပါ။

အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံ မြို့တော် Buenos Aires က ပြည်ထောင်စုတရားရုံးမှာ လက်ခံကြားနာစစ်ဆေးနေတဲ့ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေအပေါ် တရားစွဲဆိုချက်တွေအတွက် အသက်မသေပဲ လွတ်မြောက်လာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာမိန်းကလေးတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေကိုယ်တိုင် မကြာခင်ထွက်ဆိုဖို့ရှိကြောင်း မြန်မာရိုဟင်ဂျာအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဦးထွန်းခင်ဦးထွန်းခင်က ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

“သက်သေထွက်ဆိုဖို့က နောက်နှစ်လ သုံးလအတွင်း အလွန်ဆုံးနှစ်လအတွင်း ဖြစ်ဖို့များပါတယ်လို့ ကျနော်ပြောချင်တယ်။ အဲဒီထွက်ဆိုမှုက တော်တော်လေး အရေးကြီးတယ်။ တရားရုံးကနေသူတို့ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကနေ တခါတည်း ----- အမျိုးသမီးတွေကို ခေါ်ပြီးကြားနာစစ်ဆေးဖို့ လုပ်ဖို့ရှိပါတယ်။

အမှုကိုစွဲတင်ထားတဲ့ အဖွဲ့အစည်းအနေနဲ့ ဦးထွန်းခင်ကိုယ်တိုင်ကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာလက အာဂျင်တီးနားတရားရုံးမှာ သွားရောက်ထွက်ဆိုခဲ့ပါတယ်။ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ ၂၀၁၇ခုနှစ်က မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နိုင်ငံတကာဥပဒေချိုးဖောက်မှုတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ အသက်မသေဘဲလွတ်မြောက်လာတဲ့ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးတွေကိုယ်တိုင် နိုင်ငံတကာတရားရုံးမှာ ထွက်ဆိုခွင့်ရတာဟာ ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်ကြောင်း ဦးထွန်းခင်ကပြောပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့ သူတို့ ကိုယ်တိုင်တွေ့ကြုံခံစားခဲ့ရတဲ့ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေကို တရားရုံးမှာထွက်ဆိုသွားမှာဖြစ်တယ်လို့လည်း ဦးထွန်းခင်က ပြောပါတယ်။

“သူတို့တွေ့ခဲ့တာပေါ့နော်၊ သူတို့သားသမီးတွေကို အရှင်လတ်လတ် မီးရှို့ခဲ့တယ်။ သူတို့ရဲ့ခင်ပွန်းသည်တွေကို သူတို့ရှေ့...ဒီ ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးရှေ့မှာတင် စစ်တပ်က လည်လှီးပြီးသတ်ဖြတ်ခဲ့တာတွေ၊ အထူးသဖြင့် ကြူ့ပြင်၊ ဘိုတာပြင်၊ မောင်တို၊ တူလာတူလီ ၊ ပြီးတော့ မုံနိုရွာတို့ အဲဒီရွာတွေမှာ အများကြီး စစ်တပ်က ရက်ရက်စက်စက်သတ်ဖြတ်မှု ထောင်ပေါင်းများစွာရှိတယ်။ အဲဒီအတွက်ကြောင့် ဒီသက်သေထွက်ဆိုမှုတွေကို တရားရုံးအနေနဲ့ တော်တော် စိတ်ဝင်စားတယ်။”

အာဆာ ရိုဟင်ဂျာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ကို တန်ပြန်ချေမှုန်းဖို့ ၂၀၁၇ခုနှစ်က ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းမှာ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးအတွင်း ရိုဟင်ဂျာ ရွာပေါင်း ၃၇၀ ကျော်ကို မီးရှို့ဖျက်စီးခဲ့ပြီး အရပ်သားတွေကို အဓိကပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှာ အရပ်သားတွေ ထောင်နဲ့ချီသေဆုံးခဲ့ပြီး၊ အဆိုးရွားဆုံး ခံရတဲ့ ရွာတွေထဲမှာ ကြူ့ပြင်၊ ဘိုတာပြင်၊ မောင်တို၊ တူလာတူလီ တို့ပါဝင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။ အခုထွက်ဆိုမယ့်သူတွေကလည်း အဲဒီရွာတွေကဖြစ်တယ်လို့ ဦးထွန်းခင်ကပြောပါတယ်။

အာဂျင်တီးနားတရားရုံးက သူတို့အပေါ် တရားစွဲဆိုချက်တွေကို ကြားနာစစ်ဆေးနေတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ လက်ရှိအာဏာသိမ်းထားတဲ့ စစ်ကောင်စီသဘောထားကို မေးမြန်းရာမှာ ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းက အခုလို တုံ့ပြန်ပါတယ်။

“ကျနော်တို့အနေနဲ့ တရားဝင်အဖွဲ့အစည်းဖြစ်တဲ့ ICJ မှာလည်း ဒီကိစ္စတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သွားရောက်ပြီး ရှင်းလင်းပြောကြားပြီးဖြစ်တယ်။ ဒီကိစ္စတွေနဲ့ပတ်သက်လို့ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာ အခြေအနေကတော့ ငြိမ်ငြိမ်သက်သက်ရှိနေတာပဲဖြစ်တယ်။ နောက်ပိုင်းမှာ ARSA အကြမ်းဖက်အဖွဲ့တွေပေါ့-ဝင်လာပြီးနောက်ပိုင်းမှာ ပဋိပက္ခတွေ ဖြစ်ခဲ့ရတာရှိတယ်။ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ကျ ကျနော်ပြောချင်တာကတော့ စွပ်စွဲနေတဲ့လူတွေအနေနဲ့ ဒါ ရခိုင်ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ ယခင်ကတိုင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ သမိုင်းကြောင်းတွေ၊ ယခင်ကတိုင် တည်ရှိနေတဲ့ ယှဉ်တွဲနေထိုင်ကြတဲ့လူမျိုးစုတွေရဲ့အကြောင်းတွေ၊ ပြီးရင် အဲဒီအရေးခင်းကာလမှာဖြစ်ပွါးခဲ့တဲ့ တိုင်းရင်းသားတွေ ရွာလုံးကျွတ်မီးရှို့ခံထားရတာတို့၊ ဖျက်စီးခံရတာတို့ ဒီအဖြစ်အပျက်တွေနဲ့ ယှဉ်ထိုးပြီး ကြည့်သင့်တယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ်။ တချို့နေရာတွေမှာလည်း တပ်မတော်အနေနဲ့က တချို့သော စစ်သည်များပေါ့နော်၊ စစ်သည်များအနေနဲ့ ပုဂ္ဂလိကပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့ တချို့နေရာတွေမှာ ကျူးလွန်တဲ့ဟာတွေရှိတယ်။ ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ဟာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျနော်တို့က ဒါ အရေးယူခဲ့တဲ့ဟာတွေကိုလည်း ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေကိုလည်း ကျနော်တို့ ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်တယ်။ ဒီ ICJ နဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေမှာလည်း ကျနော်တို့ ပြောခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်ဗျ။”

စစ်ကောင်စီကတော့ ရိုဟင်ဂျာဆိုတော့ အသုံးအနှုန်းကို လက်ခံခြင်းမရှိပါဘူး။

မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ နယ်မြေရှင်းလင်းရေးမှာ အင်အားအလွန်အကျွံသုံးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာရာဇဝတ်မှုတွေဖြစ်တဲ့ လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုနဲ့ လူသားထုအပေါ်ကျူးလွန်တဲ့ ရာဇဝတ်မှု၊ စစ်ရာဇဝတ်မှု စတာတွေအတွက် Universal Jurisdiction နိုင်ငံတကာဥပဒေချိုးဖောက်မှုမှန်သမျှ ကမ္ဘာ့နေရာတိုင်းမှာ စုံစမ်း စီရင်ပိုင်ခွင့် ဆိုတဲ့ ဥပဒေအောက်မှာ မြန်မာ စစ်ဘက်နဲ့ အရပ်ဘက်ခေါင်းဆောင်တွေအပေါ် စုံစမ်း စစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့ မြန်မာရိုဟင်ဂျာ အဖွဲ့က ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၃ ရက်နေ့မှာ အာဂျင်တီးနားဗဟိုတရားရုံးကို လျှောက်ထားခဲ့တာပါ။ အဲဒီအချိန်က ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်တဲ့ NLD အစိုးရအနေနဲ့ အာဂျင်တီးနားတရားရုံးကို တုံ့ပြန်ဖို့မရှိဘူးလို့ ကြေညာချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ၂၀၂၁ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာမှာ အာဂျင်တီးနားဘက်က အမှုကို လက်ခံပြီး စတင်စစ်ဆေးနေရာမှာ မြန်မာအာဏာပိုင်ဘက်က ပူးပေါင်းပါဝင်မှုမရှိပါဘူး။ ဒီအပေါ်မှာ တရားရုံးက ဘယ်လို ရှေ့ဆက်ဆောင်ရွက်နိုင်မလဲ၊ ဦးထွန်းခင်က အခုလိုရှင်းပြပါတယ်။

“သူတို့မလာဘူးဆိုရင် ဒါကတော့ တရားရုံးကနေ တရားရုံးရဲ့ထုံးစံ၊ တရားရုံးရဲ့ဥပဒေအတိုင်း သူတို့က ဆုံးဖြတ်ချက်ချပါလိမ့်မယ်။ ကျနော်တို့အမှုသည် တော်တော်လေးကို အရေးပါတဲ့အမှုတခုဖြစ်တယ်။ ကျနော်တို့ ရိုဟင်ဂျာအတွက်မကဘူး၊ ကျနော်တို့ နိုင်ငံသူနိုင်ငံသားအားလုံးအတွက် ကျနော်တို့ရဲ့ဘုံရန်သူဖြစ်တဲ့ ဒီစစ်ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းအုပ်စုကို ဖမ်းဝရမ်းထုတ်နိုင်ပြီဆို ကျနော်တို့နိုင်ငံအတွက် တော်တော်လေးကို ဒီစစ်တပ် နေ့စဉ်နဲ့အမျှ သတ်ဖြတ်နေမှုတွေအတွက် တော်တော်လေးကို အရေးယူမှုတခုရှိလာမယ်ဆိုတာ ကျနော်ပြောချင်တယ်။

အာဂျင်တီးနားနိုင်ငံအနေနဲ့ Universal Jurisdiction နဲ့ အညီ ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခဲ့သူတွေထဲမှာ စပိန်အာဏာရှင်ဟောင်း ဖရန်ကို ပါဝင်ခဲ့သလို တရုတ်နိုင်ငံမှာ Falun Gong လှုပ်ရှားမှုတွေကို နှိမ်နင်းမှုနဲ့ပတ်သက်လို့လည်း ဒီစီရင်ပိုင်ခွင့်ကို ကျင့်သုံးခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေကို ချိုးဖောက်တယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေနဲ့ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို Universal Jurisdiction နဲ့အညီ စုံစမ်းစစ်ဆေးနေတဲ့ အာဂျင်တီးနားနဲ့ တူရကီနိုင်ငံတွေအတိုင်း အခြားနိုင်ငံတွေအနေနဲ့ ဝိုင်းဝန်းဆောင်ရွက်ကြဖို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးမဟာမင်းကြီး Michelle Bachelet ကလည်း ပြီးခဲ့တဲ့ သီတင်းပတ်တွေအတွင်းက ဂျီနီဗာ လူ့အခွင့်အရေးညီလာခံမှာတိုက်တွန်းသွားပါတယ်။

#MyanmarHumanRights #Rohingya #VOABurmese #အာဂျင်တီးနားတရားရုံး #ဦးထွန်းခင် #ရိုဟင်ဂျာအမျိုးသမီးတွေ #ဗွီအိုအေ
=============

XS
SM
MD
LG