သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အလြတ္သတင္းေထာက္ေတြ အက်ဥ္းခ်တဲ့ ႏုိင္ငံေတြ စာရင္းထဲ ျမန္မာႏုိင္ငံ ပါ၀င္


အလြတ္သတင္းေထာက္ေတြကို ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ၿပီး ဖမ္းဆီး ေထာင္ခ်တဲ့ႏိုင္ငံ စာရင္းထဲမွာ ျမန္မာႏို္င္ငံဟာ ထိပ္တန္း ၅ ႏိုင္ငံ စာရင္းထဲမွာ ပါ၀င္ေနပါတယ္။ ကမၻာႀကီးအတြင္းက သတင္းနဲ႔ စာနယ္ဇင္းဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းခြင္ေတြအတြင္း ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ခံခဲ့ရတဲ့ အလြတ္သတင္းသမားေတြရဲ႕ အေရအတြက္ဟာ ပိုမ်ားလာတယ္လို႔ နယူးေယာက္ခ္ အေျခစိုက္ သတင္းသမားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕ (CPJ) က အခုလို ထုတ္ျပန္ ေျပာဆုိလိုက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔အတူ ဘယ္ႏုိင္ငံေတြကေရာ သတင္းနဲ႔ စာနယ္ဇင္း သမားေတြကို ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ အဆိုးဆံုး ႏိုင္ငံေတြပါလဲ၊ အျပည့္အစုံကို မသင္းသီရိက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

သတင္းသမားေတြကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ထားတဲ့ ထိပ္ဆုံးႏိုင္ငံေတြထဲမွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံက ပထမ၊ ဒုတိယ ေနရာမွာ အီရန္ႏုိင္ငံျဖစ္ၿပီး က်ဴးဘားနဲ႔ အီရီထရီးယား (Eritrea) ႏိုင္ငံအျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတို႔ဟာ ထိပ္တန္း အဆိုးဆံုး ၅ ႏိုင္ငံျဖစ္တယ္လို႔ မေန႔က ဒီဇင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔ ေန႔စြဲနဲ႔ CPJ အဖြဲ႕က ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့တာပါ။

၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလကစလို႔ ၂၀၀၉ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔ထိ တႏွစ္တာ စာရင္းအရ ကမၻာတ၀န္းက သတင္းေထာက္ေတြ၊ သတင္းအယ္တီတာေတြအျပင္ ဓာတ္ပံုသတင္းသမား စတဲ့ သတင္းမီဒီယာ လုပ္ငန္းခြင္ထဲကသူ အားလံုးေပါင္း ၁၃၆ ေယာက္ဟာ ေထာင္ခ်အျပစ္ေပးတာ ခံထားၾကရတယ္လို႔လည္း CPJ အဖြဲ႕ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ ဖမ္းဆီးေထာင္ခ် ခံထားရတဲ့ ဒီသတင္းသမား အေရအတြက္ေတြထဲကမွ ၄၅% ဟာ အလြတ္သတင္းေထာက္ေတြ ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ဆုိပါတယ္။

အလြတ္သတင္းေထာက္ေတြ၊ ဘေလာ့ဂါေတြ အျပင္ အင္တာနက္ ၀က္ဘ္ဆုိက္ သတင္းအယ္တီတာသမား စတဲ့ အလြတ္သတင္းေထာက္ေတြဟာ အဖြဲ႕အစည္း တာ၀န္ခံမႈ မရွိတာေၾကာင့္ သူတို႔ေတြရဲ႕ အကာအကြယ္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေပးႏိုင္တာ မရွိဘူးလို႔လည္း CPJ အဖြဲ႕က ေထာက္ျပပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ႏွစ္ေပါင္း ၾကာျမင့္စြာကတည္းက ဒီမိုကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈဆိုင္ရာ သတင္းေတြအေပၚမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရက အျပင္းအထန္ကို ဖိႏွပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ေနၿပီးေတာ့ ခုခ်ိန္ထိ သတင္းနဲ႔ စာနယ္ဇင္းဆိုင္ရာ ကိစၥေတြမွာ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတာ မေတြ႕ရဘူးလို႔ CPJ အဖြဲ႕က အာရွေရးရာ တာ၀န္ခံ ဒစ္တစ္ဇ္ (Dietz) က ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာစစ္အစိုးရက သတင္းမီဒီယာလုပ္ငန္းနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ဘယ္က႑ကိုမဆို ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ထားမႈဟာ ေျပာင္းလဲလာတာ မရွိပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ဆိုင္တ့ဲ သတင္းမွာသာ မကဘဲ လူမႈေရးနဲ႔ဆုိင္တဲ့ သတင္းမ်ဳိး၊ ဥပမာ နာဂစ္မုန္တိုင္း ကိစၥမ်ဳိးေတြမွာပါ သတင္းျဖန္႔ျဖဴးမႈကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ကိုင္တြယ္ခဲ့ပါတယ္။”

အထူးသျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေထာင္ခ်တယ္ဆိုတဲ့ ျပစ္ဒဏ္ေတြကို ျပၿပီး သတင္းသမားေတြကို ၿခိမ္းေျခာက္ထားတာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း CPJ အဖြဲ႕က ဆုိပါတယ္။

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ သတင္းသမားေတြကို ေထာင္ခ် ဖမ္းဆီးတာအျပင္ အင္တာနက္ အသံုးျပဳမႈ၊ အမ်ားနဲ႔ ဆက္သြယ္ႏိုင္မယ့္ ဆက္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ ကိစၥေတြမွာပါ ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာပါ။ ပံုႏွိပ္လုပ္ငန္း၊ အသံလႊင့္လုပ္ငန္း၊ အင္တာနက္ အြန္လိုင္း သတင္းမီဒီယာ အစရွိတဲ့ က႑အားလံုးကို အဆင့္ဆင့္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားသလို အမ်ားနဲ႔ အလွ်င္အျမန္ ဆက္သြယ္ႏိုင္မယ့္ အင္တာနက္ေတြကိုေတာင္မွ တိုင္းျပည္မွာ သတင္းတခုခု အေရးတႀကီး ျဖစ္လာရင္ အသံုးျပဳလို႔မရေအာင္ လိုင္းျဖတ္တာမ်ဳိးေတြ လုပ္ပစ္ပါတယ္။ ျပည္ပသတင္းဌာနေတြရဲ႕ ၀က္ဘ္ဆိုက္ေတြကိုလည္း ၾကည္႔႐ႈလို႔ မရေအာင္ ပိတ္ပင္ထားပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ သတင္းနဲ႔ စာနယ္ဇင္း လြပ္လပ္ခြင့္ အကင္းမဲ့ဆံုးႏုိင္ငံ၊ ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈ အဆိုးဆံုး ႏိုင္ငံတခု ျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ ေထာက္ျပေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။” လို႔ CPJ အဖြဲ႕က အာရွတာ၀န္ခံ ဒစ္တစ္ဇ္က ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အစိုးရက အာဏာတည္ၿမဲေရး တခုတည္းကို ေရွး႐ႈၿပီး ျပည္သူကို နားမ်က္စိ ပိတ္ထားတဲ့ အေမွာင္ခ်ထားတာမ်ဳိးဟာ အခ်ိန္ၾကာလာတာနဲ႔အမွ် တိုင္းျပည္ရဲ႕ အနာဂတ္ဟာ အလြန္ကို နစ္နာေစတယ္လို႔ BMA ျမန္မာ့သတင္းသမဂၢ အဖြဲ႕က ဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္က ေျပာပါတယ္။

“သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ဆုိတာမ်ဳိးက သတင္းေထာက္ေတြကုိပဲ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးထားတာမ်ဳိး မဟုတ္ဘဲနဲ႔ သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ရွိမွသာ တုိင္းျပည္လည္း လြတ္လပ္မယ္၊ တုိးတက္မယ္၊ ၿပီးေတာ့ တုိင္းသူျပည္သားေတြရဲ႕ အေရးအရာေတြ အားလုံးကလည္း သတင္းလြတ္လပ္ခြင့္ ရွိမွသာလွ်င္ တုိင္းသူျပည္သားေတြ ကုိယ္တုိင္လည္း သိမယ္၊ အစုိးရကုိယ္တုိင္လည္း သိမယ္။ ဒါမွသာလွ်င္ တုိင္းျပည္က တုိးတက္ႏုိင္မယ္၊ လြတ္လပ္ႏုိင္မယ္ဆုိတဲ့ သေဘာ ရွိပါတယ္။

“လြတ္လပ္ခြင့္ကို အေမွာင္ခ်ထားတာကေတာ့ အစိုးရေတြ အေနနဲ႔က တုိင္းသူျပည္သားေတြကို နားမ်က္စိ ပိတ္ၿပီးေတာ့ အုပ္ခ်ဳပ္မွသာလွ်င္ သူတို႔ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ပိုၿပီးထိေရာက္မယ္လုိ႔ ယူဆလို႔သာ အာဏာရွင္ႏုိင္ငံေတြမွာ ဒီလုိမ်ဳိး လုပ္ေလ့ရွိတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ သူတုိ႔ကေတာ့ အက်ဳိးရွိခ်င္ရွိမယ္၊ ဒါေပမဲ့ တုိင္းျပည္အတြက္ကေတာ့ အင္မတန္ နစ္နာပါတယ္။”

ျမန္မာ့သတင္းသမဂၢ ဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္ျမင့္ ေျပာျပခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက အက်ဥ္းေထာင္ေတြ အတြင္းမွာေတာ့ ႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္ ဇာဂနာေခၚ ကိုသူရ၊ အားကစား အယ္ဒီတာေဟာင္း ကိုေဇာ္သက္ေထြး၊ ဘေလာ့ဂါ ေနဘုန္းလတ္၊ ကဗ်ာဆရာ ကိုေစာေ၀တို႔ အပါအ၀င္ သတင္းသမား ၉ ဦး ဖမ္းဆီးခံထားရၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းကေတာ့ အလြတ္သတင္းသမား ၃ ဦး ဖမ္းဆီးစစ္ေဆးထားရာကေန ျပန္လြတ္လာခဲ့ပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ အလြတ္သတင္းသမားေတြဟာ တာ၀န္ခံမယ့္ သတင္းအဖြဲ႕အစည္း မရွိတဲ့အတြက္ သူတို႔ကို ဖမ္းဆီးအျပစ္ေပးရတာ လြယ္ကူေနသလို အဖမ္းခံရတဲ့ အလြတ္သတင္းသမားေတြ ျပန္လည္လြတ္ေျမာက္လာဖုိ႔ တာ၀န္ယူ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ့္ အဖြဲ႕အစည္းေတြလည္း နည္းပါးလြန္းတယ္လို႔ CPJ ေခၚ သတင္းသမား ကာကြယ္ေရး အဖြဲ႕ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG