သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရး အင္အားစုေတြ ေရြးေကာက္ပြဲ၀င္ေရး အခက္အခဲေတြ႕


ျမန္မာစစ္အစိုးရက ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္း ဥပေဒကို ဒီကေန႔ ထုတ္ျပန္ေၾကညာလိုက္ခ်ိန္မွာ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ အႏုိင္ရခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသား ႏုိင္ငံေရး ပါတီေတြကေတာ့ ပါတီမွတ္ပံုတင္ဖို႔၊ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ပါ၀င္ဖို႔အတြက္ တြန္႔ဆုတ္ေနၾကပါတယ္။ ဒါကလည္း ေရြးေကာက္ပဲြ မက်င္းပမီ ႏုိင္ငံေရး ပါတီေတြ အားလံုး ပါ၀င္ႏုိင္ေလာက္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး အေျခခံေတြ မရွိတာေၾကာင့္လို႔ တုိင္းရင္းသား ႏုိင္ငံေရး အသုိင္းအ၀န္းက ဆုိပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ထုိင္းအေျခစိုက္ သတင္းေထာက္ ကိုမုိးေဇာ္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ဒီကေန႔ ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး ပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္း ဥပေဒဟာ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ အပိုဒ္ ၄၄၃ အရ ထုတ္ျပန္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့အတြက္ ၂၀၀၈ ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ေရးကုိ ေတာင္းဆုိထားတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အင္အားစုေတြအတြက္ လာမယ့္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ဖို႔နဲ႔ ႏုိင္ငံေရး ပါတီေတြကို မွတ္ပံုတင္ဖုိ႔အတြက္ ခက္ခဲေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပဲြ မတိုင္ခင္ လုိအပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေရး အခင္းအက်င္းေတြ ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ လုိတယ္လို႔ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားျပဳ ေကာ္မတီ (CRPP) ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ဦးေအးသာေအာင္က ေျပာပါတယ္။

“ေရြးေကာက္ပဲြ မတုိင္ခင္မွာ NLD အပါအ၀င္ တိုင္းရင္းသား ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြေရာ ေရြးေကာက္ပဲြကို ပါ၀င္ႏုိင္တဲ့ အခင္းအက်င္းေတြကို ခင္းက်င္းဖို႔ လုိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေပါ့၊ ဖဲြ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ၊ ၿပီးေတာ့ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပဲြဆုိတာ န၀တ၊ နအဖက တရား၀င္ က်င္းပေပးခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ ျဖစ္တယ္။ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေၾကညာထားတယ္။

“အဲေတာ့ ဒီေရြးေကာက္ပဲြ ရလဒ္တခုကို ဘယ္လုိမွ အေကာင္အထည္လည္း မေဖာ္ဘူး၊ အသိအမွတ္လည္း မျပဳဘဲနဲ႔ ဒီလုိပဲ ထားခဲ့မွာလား။ ဒါ တုိင္းျပည္အတြက္၊ ႏုိင္ငံအတြက္ ေကာင္းတဲ့အစဥ္အလာ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒီလိုဟာေတြကို သံုးသပ္ဖုိ႔၊ ျပင္ဆင္ဖို႔ လုိပါတယ္။ အားလံုး၀င္ႏုိင္ေအာင္၊ NLD ေရာ၊ တုိင္းရင္းသား ပါတီေတြေရာ ၀င္ႏုိင္ေအာင္ ႀကိဳတင္ၿပီးေတာ့ ေဆြးေႏြးဖို႔ လုိလိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ဒီလိုပဲ ျမင္ပါတယ္။”

ဦးေအးသာေအာင္ဟာ ၁၉၉၀ ျပည့္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ ၁၁ ေနရာ အႏုိင္ရထားတဲ့ ရခုိင္ ဒီမုိကေရစီ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ရဲ႕ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူတုိ႔ပါတီ အေနနဲ႔ကေတာ့ ဖဲြ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို မျပင္ရင္ ေရြးေကာက္ပဲြ၀င္ဖို႔ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ ဆုိပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ဒီဖဲြ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို မျပင္ဘူးဆုိရင္ ေရြးေကာက္ပဲြ၀င္ဖုိ႔ ဆုိတာ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ျပည္နယ္ေတြမွာ တပ္မေတာ္က ၂၅% ပါတဲ့အျပင္ ျပည္နယ္၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကိုလည္း သမၼတက ခန္႔မယ္ဆိုေတာ့ ျပည္နယ္ေတြမွာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ဘာမွ မရိွဘူး။ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကလည္း ဘာမွ မည္မည္ရရ မရိွတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ဖဲြ႕စည္းပံု ျပင္ေရးသာ က်ေနာ္တုိ႔ပါတီ အေနနဲ႔ အဓိက က်ပါတယ္။

“အခုလို ေကာ္မရွင္ ဥပေဒ၊ ပါတီမွတ္ပံုတင္ ဥပေဒ ထြက္လာေပမဲ့လည္း ဒီဟာေတြထက္ က်ေနာ္တုိ႔ကေတာ့ ဖဲြ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ေစခ်င္တယ္။ ျပင္ေပးမွသာ က်ေနာ္တုိ႔ ေရြးေကာက္ပဲြ၀င္ဖုိ႔ စဥ္းစားမွာပါ။”

ဇိုမီး အမ်ဳိးသားကြန္ဂရက္ရဲ႕ ဥကၠ႒ ပူက်င့္ရွင္းထန္ကလည္း အေျခခံဥပေဒကို မျပင္ဆင္ရင္ ေရြးေကာက္ပဲြမွာ ပါ၀င္ဖုိ႔ ခက္ခဲမယ့္အေၾကာင္း အခုလုိ ေျပာပါတယ္။

“အေျခခံဥပေဒကို ျပန္ျပင္ဖုိ႔၊ Review လုပ္ဖုိ႔ အခြင့္အေရး မေပးဘူးဆုိရင္ က်ေနာ္တုိ႔အတြက္ ေနရာမွ မရိွတာႀကီး။ ဒီအေျခခံဥပေဒက စလို႔ အားလံုး စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပါတီ၊ စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို အားေပးတဲ့ လူေတြက လဲြလို႔ မလႈပ္မရွားႏုိင္ေအာင္ ခ်ည္ထားတဲ့ ဥပေဒပဲလုိ႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။”

ဒီေန႔ ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ဥပေဒမွာ အရင္က တည္ရွိေနတဲ့ ပါတီေတြဟာ ရက္ေပါင္း ၆၀ အတြင္း ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ထံကုိ ထပ္မံ ေလွ်ာက္ထားရမယ္၊ မေလွ်ာက္ထားရင္ အလုိအေလ်ာက္ ပ်က္ျပယ္ၿပီးသားအျဖစ္ မွတ္ယူရမယ္လို႔ ပါရွိတာေၾကာင့္ သူတုိ႔ပါတီ အေနနဲ႔ စဥ္းစားရ ခက္ေနတယ္လို႔ ပူက်င့္ရွင္းထန္က ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ပါတီဥပေဒက အခုမွ ထြက္တယ္ေလ။ ထြက္တာနဲ႔ ၂ လ အေတာအတြင္းမွာ မွတ္ပုံတင္ရမယ္ ေျပာတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေကာ္မရွင္ေတြ မေၾကညာေသးဘူး၊ ေကာ္မရွင္႐ုံးလည္း မေၾကညာေသးဘူးဆုိေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ စဥ္းစားရခက္တယ္။”

ရွမ္းတိုင္းရင္းသားမ်ား ဒီမုိကေရစီ အဖဲြ႕ခ်ဳပ္ (SNLD) ရဲ႕ ေျပာေရးဆုိခြင့္ရိွသူ ဦးစိုင္းလိတ္ကေတာ့ သူတို႔ပါတီရဲ႕ သေဘာထားကို အခုလုိ ေျပာဆုိပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ ဥကၠ႒နဲ႔ အတြင္းေရးမႉးကို ေလာေလာဆယ္ ေထာင္ထဲပို႔ထားတယ္။ ျပန္လြတ္မလာေသးဘူး။ သူတုိ႔ေတြ မပါဘဲနဲ႔ေတာ့ ဘာမွ မစဥ္းစား၊ မဆုံးျဖတ္ႏုိင္ေသးပါဘူး။ ေရြးေကာက္ပြဲကုိလည္း မစဥ္းစားေသးဘူး။ ပါတီဖြဲ႕ဖုိ႔ အတြက္ကိုလည္း က်ေနာ္တုိ႔ မစဥ္းစားေသးပါဘူး။ က်ေနာ္တုိ႔ ဥကၠ႒နဲ႔ အတြင္းေရးမႉးကို မေတြ႕ဆုံ၊ မေဆြးေႏြးရဘဲနဲ႔ ဘာတခုမွ ဆုံးျဖတ္ဦးမွာ မဟုတ္ပါဘူး။”

SNLD ပါတီဟာ ဥကၠ႒ ဦးခြန္ထြန္းဦး၊ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး စိုင္းၫြန္႔လြင္တုိ႔နဲ႔ ေတြ႕ဆံုၿပီး ေရြးေကာက္ပဲြအတြက္ ေဆြးေႏြးခြင့္ေပးဖို႔ ျမန္မာစစ္အစိုးရဆီကို စာတင္ ေတာင္းဆုိထားေပမဲ့ အခုခ်ိန္ထိ ဘာမွ အေၾကာင္းျပန္ၾကားတာ မရိွခဲ့ပါဘူး။

ႏုိင္ငံေရးပါတီမ်ား မွတ္ပံုတင္ျခင္း ဥပေဒအရ ပါတီ ဖဲြ႕စည္းတည္ေထာင္ရာမွာနဲ႔ ပါတီ၀င္အျဖစ္ စည္း႐ံုးရာမွာ ေထာင္က်ခံေနရသူေတြ မပါရွိရဘူးလို႔ ေဖာ္ျပထားတာေၾကာင့္ SNLD ပါတီအျပင္ လက္ရိွ တည္ေထာင္ထားၿပီးသား ႏုိင္ငံေရးပါတီေတြအတြက္ အခက္အခဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။

မေန႔က ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္ ဥပေဒမွာ နယ္ေျမလံုၿခံဳေရးအရ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပဲြ မက်င္းပႏုိင္တဲ့ ေနရာေတြမွာ ေရြးေကာက္ပဲြ ေကာ္မရွင္က ေရြးေကာက္ပဲြေတြကို ေရႊ႕ဆိုင္းတာနဲ႔ ပယ္ဖ်က္တာေတြကို ေဆာင္ရြက္ႏုိင္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတာေၾကာင့္ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ ဖဲြ႕စည္းေရးကို လက္မခံေသးတဲ့ အပစ္ရပ္ တိုင္းရင္းသား နယ္ေျမေဒသေတြမွာ ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပဖို႔ဟာ မေရမရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG