သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား


ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမိုကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းအစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏို္င္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ဖို႔အတြက္ ပညာေရးက႑ ျမွင့္တင္ေရးက အဓိကက်သလို၊ စစ္ဘက္အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး တိုးတက္မႈရွိေအာင္လည္း စာသင္ေက်ာင္းေတြမွာ မူလတန္းကေနစၿပီး ေလ့က်င့္ပ်ဳိေထာင္ေပးသင့္တယ္လို႔ အေမရိကန္လံုၿခံဳေရးနဲ႔ စစ္ဘက္အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးပညာရွင္တဦးက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု Hawaii ျပည္နယ္ Honolulu အေျခစိုက္ အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ေဒသ လံုၿခံဳေရးပညာ တကၠသိုလ္က လံုၿခံဳေရးပါေမာကၡလည္းျဖစ္၊ အေမရိကန္ၾကည္းတပ္ ဗိုလ္မွဴးႀကီးတဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ဟာ မၾကာေသးခင္က ျမန္မာျပည္ကို လာေရာက္ခဲ့ၿပီး တကၠသိုလ္တခ်ဳိ ႔က ဆရာ၊ ဆရာမေတြနဲ႔ စစ္ဘက္အရာရွိေတြကို စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး တိုးတက္ေအာင္ ပညာေပးသင့္တဲ့ သင္တန္းေတြ ပို႔ခ်ခဲ့တာပါ။ VOA အယ္ဒီတာ ေဒၚခင္စိုးဝင္း က ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ (Mie Mie Win Byrd) ကို သီးသန္႔ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ မဂၤလာပါရွင္။ က်မတို႔ ဒီေန႔ VOA အေမရိကန္အသံကို အခုလို မအားလပ္တဲ့ၾကားကေန ဗိုလ္မွဴးႀကီးမီမီဝင္း ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခြင့္ျပဳတဲ့အတြက္ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီးတင္ပါတယ္ရွင့္။ အခု ေဒၚမီမီဝင္း က ဒီလိုမ်ဳိး ျမန္မာႏုိင္ငံကိုလာတာက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနကေန ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးမွာ ပိုၿပီးေတာ့ ေခ်ာေမြ႔ေအာင္ ဝင္ၿပီးေတာ့ ပံ့ပိုးတဲ့အေနနဲ႔ ဝင္ေရာက္အားေပး ကူညီေနတာ သိရပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာက အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး ပိုၿပီးတိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ ဘယ္လိုမ်ဳိး အတုယူသင္သလဲ။ ဘယ္လိုိျပဳျပင္သင့္သလဲဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေဒၚမီမီဝင္းကေန ျမန္မာႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ စစ္တကၠသိုလ္၊ စစ္ဦးစီးတကၠသိုလ္၊ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အမ်ဳိးသားကာကြယ္ေရးတကၠသိုလ္စတဲ့ အဲဒီဌာန Institution ေတြမွာ လာၿပီးေတာ့ မွ်ေဝတဲ့သေဘာေပါ့။ အခုေလာေလာဆယ္လာတဲ့ ခရီးစဥ္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီးေတာ့ နည္းနည္းေလး ရွင္းျပေပးပါလားရွင့္။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ က်မတို႔က စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီးေတာ့ ပညာေရးေတြ၊ ဒီမွာအမ်ားႀကီး တကမာၻလံုးမွာ Research လုပ္ထားတဲ့ ဗဟုသုတေတြ (Knowledge) ကို ဒီမွာ လာမွ်ေဝ (Share) လုပ္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အခု လာရင္းနဲ႔ သင္တန္းေတြေပးတာေတြနဲ႔ ၾကားသိရတယ္။ အဓိက စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပတ္သတ္ရံုတင္မကဘဲနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ တကၠသိုလ္ေတြမွာလည္း ဒီလုိမ်ဳိး ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမြန္တဲ့ ပညာေရးစနစ္ျဖစ္ေအာင္ သင္ၾကားမႈေတြ ပိုေကာင္းေအာင္ သင္တန္းေတြလည္း ေပးခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးေပးခဲ့တဲ့ သင္တန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေတြ႔အႀကံဳေတြကိုလည္း ေျပာျပေပးပါအံုး။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ မေန႔က ရန္ကုန္စက္မႈတကၠသိုလ္ပါေမာကၡက ေခၚၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ရဲ ႔ ဆရာ၊ ဆရာမေတြကို Seminar ေပးဖို႔ ေခၚပါတယ္။ က်မက အဲဒီမွာ သူတုိ႔က နည္းနည္းပါးပါး မွ်ေဝေပးတာက - Organization အဲဒီအေၾကာင္းအရာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်မ သူတုိ႔ကို နည္းနည္းပါးပါး က်မ သုေတသန (Research) လုပ္ထားတဲ့ အခ်က္အလက္ (Information) ေတြကို နည္းနည္းမွ်ေဝလိုက္ပါတယ္။ သူတုိ႔နဲ႔ ဆက္သြယ္တဲ့အခါ က်မအတြက္လည္း ဗဟုသုတ ရပါတယ္။ သူတုိ႔ ဘာေတြမ်ားလုပ္ေနလဲ။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တိုးတက္ေနတာေတြလည္း အမ်ားႀကီး ေတြ႔ရပါတယ္။ က်မကေတာ့ က်မ Research က ေတြ႔တဲ့ဟာေတြကို မွ်ေဝၿပီး အျပန္အလွန္ အက်ဳိးရရွိမွာကို ေျပာဆိုေဆြးေႏြးၾကပါတယ္ (Mutual Beneficial Interaction)။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ က်မတို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာက တခုရွိတာက တကၠသိုလ္ေတြမွာဆိုရင္ သင္တန္းသားေတြ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြရဲ ႔ Response သူတုိ႔ရဲ ႔ တံု႔ျပန္မႈက အင္မတန္ ေႏွးေကြးပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာဆိုရင္ေတာ့ လု႔ၿပီးေတာ့ ေျဖၾကားတာ၊ လက္ညိွဳးေလးေတြ ေထာင္ၿပီးေတာ့ ေမးၾကေျဖၾကတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ ႔ ယဥ္ေက်းမႈ (Culture) မေျပာရဲ မဆိုရဲတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေလး တခုရွိပါတယ္။ အဲဒါမ်ဳိးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဘယ္လိုအေတြ႔အႀကံဳေတြ ရွိပါလဲ။ သင္တန္းသားေတြက လုိလိုလားလား ဆက္ဆံၾကပါရဲ ႔လား။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ လိုေတာ့လိုလားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီလို ေမးတာေျပာတာ နည္းတယ္။ ေဆြးေႏြးမႈ (Discussion) အတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ တက္တက္ၾကြၾကြ တံု႔ျပန္မႈ (Response) လုပ္ႏိုင္ေအာင္အတြက္ ဒီနည္းေတြလည္း နည္းနည္းမွ်ေဝခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာဆုိရင္ေတာ့ ေမြးကတည္းက မူႀကိဳေက်ာင္းသားဘဝကတည္းက ဆရာနဲ႔ ေက်ာင္းသား ဆက္ဆံေရးက ျမန္မာျပည္က ပံုစံနဲ႔ မတူဘူးေလ။ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ခ်က္ခ်င္းတံု႔ျပန္တာေပါ့။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ အၿမဲတမ္း ဆရာ၊ ဆရာမေတြကို ေလးစားရမယ္။ ေၾကာက္တယ္ေပါ့။ အဲဒီလို ျဖစ္ၿပီးေတာ့ ေတာ္ရံုတန္ရံု မေျပာရဲ၊ မဆိုရဲေပါ့။ ေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပညာရဲရင့္ ပြဲလယ္တင့္ေပါ့။ သိပ္ၿပီးေတာ့ ေနာက္ကိုဆုတ္ၿပီးေတာ့ ေၾကာက္လန္႔ၾကတာေတြရွိတယ္။ အဲဒါေတြနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီးေတာ့ ေလ့က်င့္မႈ သင္တန္းေတြ ပိုၿပီးေပးသင့္တယ္လို႔ ထင္ပါလားရွင့္။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ နည္းနည္းပါးပါးေတာ့ လုိအပ္တာေပါ့။ တျခားေနရာေတြမွာ လုပ္ေနတဲ့ က႑ေတြ ပညာေတြကို ဒီမွာ ပိုၿပီးေတာ့ သိတဲ့အခါၾကေတာ့ ကိုယ့္အေျခအေနနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ နည္းေလးေတြကို ကိုယ့္ရဲ ႔ သင္ၾကားမႈ (Instruction) ထဲမွာ ထည့္သြင္း (Integrate) လုပ္လို႔ရတာေပါ့။ အဲဒီအခါ ပိုေကာင္းသြားမွာပါ။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ တပ္မေတာ္အခန္းက႑ - ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စစ္တပ္က စိုးမိုးခဲ့တယ္ဆိုေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက စစ္တပ္လို႔ ေျပာလိုက္တာနဲ႔ လူေတြအားလံုးက စစ္တပ္ကို ေၾကာက္ၾကတယ္။ စစ္တပ္ကို ေမတၱာထားေပးဖို႔ နည္းနည္းေလး ခက္ခဲၾကတာေပါ့။ ခံခဲ့ရတာ မ်ားတယ္ဆိုေတာ့ - အဲဒီလို စစ္တပ္နဲ႔ တင္းမာတဲ့ ဆက္ဆံေရး သေဘာထား ရွိခဲ့တာကေန ေပ်ာ့ေပ်ာင္းလာၿပီးေတာ့ စစ္တပ္နဲ႔ အရပ္ဘက္ တသားတည္းျဖစ္ေအာင္ အဲဒါကို ဘယ္လိုမ်ဳိး လုပ္ရင္ေကာင္းမလဲဆိုတာေတြကို နည္းေပးလမ္းျပ လုပ္ဖို႔ရွိပါလားရွင့္။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ အဲဒီဥစၥာ က်မတုိ႔ေျပာတာက စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ကို ေကာင္းမြန္တဲ့ ဆက္ဆံေရး (Healthy Relations) ျဖစ္ေအာင္အတြက္က ေက်ာင္းမွာစလို႔ရတယ္။ က်မရဲ ႔ ကိုယ္ပိုင္အျမင္ကေတာ့ (Personal Opinion) ကေတာ့ ေက်ာင္းမွာ သူတုိ႔ေလ့လာသြားလို႔ရွိရင္ ေနာက္ေတာ့ သူတုိိ႔ဘာသာသူတုိ႔ အက်င့္ျဖစ္သြားတာေပါ့။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ နားလည္မႈလြဲတာေတြ (Misunderstanding) သိပ္မရိွေတာ့ဘူး။ ဒီမွာေျပာတာက - Dialogue စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ေကာင္းမြန္ဖို႔အတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ေကာင္းမြန္လာဖို႔အတြက္ -Dialogues ေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ နည္းဗ်ဴဟာ Mechanism ေတြ လုိတယ္လို႔ ေျပာျပပါတယ္။ အဲဒီ Mechanism ေတြကို ပညာေရးစနစ္နဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး ေျပာလို႔ရပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ မူလတန္းကစၿပီးေတာ့ ေက်ာင္းအဆင့္ဆင့္ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရး ေျပလည္ေအာင္ ေက်ာင္းမွာ ငယ္စဥ္ကတည္းက စၿပီးေတာ့ ေလ့က်င့္မႈရေအာင္ သင္ၾကားေပးရင္ေတာ့ ေကာင္းတဲ့သေဘာေပါ့။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ က်မေျပာတာက အေျခခံ (Basic) ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္မွာ အရပ္ဘက္က နည္းနည္းပါးပါး ေလ့လာမႈဘာသာရပ္ေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးဘာသာရပ္ေတြ လုပ္လာရင္ သူတုိ႔မွာ တူညီတဲ့ ဘာသာစကား (Same language) ရွိသြားတဲ့အခါ စကားေျပာတဲ့အခါ သေဘာထားကြဲလြဲမႈ သိပ္မရွိေတာ့ဘူးေပါ့။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အခု အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ လႊတ္ေတာ္အမတ္ အထူးသျဖင့္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာဆိုရင္ အေမရိကန္နဲ႔ ျမန္မာ စစ္ေရးဆက္ဆံမႈကို အေတာ္ေလးကို ကန္႔ကြက္ၾကတာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ အၿမဲတမ္းေျပာတာက စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး ဆိုေပမယ့္လဲ သဘာဝေဘးဒဏ္ကာကြယ္ေရးအတြက္ကို ေလ့က်င့္ခန္းေတြ ေပးတာရွိတယ္။ တျခားသင္တန္းေတြေပးတာ ရွိတယ္။ စစ္ေရးနဲ႔ ပတ္သတ္လို႔ေတာ့ ဘာမွအကူအညီေပးတာ မရွိပါဘူးလို႔ဆိုၿပီး ေျပာတာရွိိပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္ အေျခအေနမွာေကာ ဘယ္လိုရွိပါလဲ။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ က်မတို႔ရဲ ႔ ေပၚလစီ (Policy) ကေတာ့ အဆင့္ဆင့္ပါ (Step by step) ပါ။ အခု က်မတို႔ Focus လုပ္ေနတာကေတာ့ စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးေကာင္းဖို႔အတြက္ကို လုပ္ေနတယ္။ အာရွပစိဖိတ္ လံုၿခံဳေရးဆိုင္ရာ ေလ့လာေရး စင္တာ (Asia Pacific Center for Strategy Studies) က အဲဒါနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီးေတာ့ စစ္ေရးေလ့က်င့္ေရး (Military Training) ေတြေတာ့ မဟုတ္ဘူး၊ ပညာေပး (Education) ပါ။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အဲဒီေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက တပ္မေတာ္အရာရွိေတြေကာ Hawaii သြားၿပီးေတာ့ သင္တန္းေတြ ဘာေတြ သြားပါလား။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ ဟုတ္ကဲ့ရွင့္ သူတုိ႔ လာပါတယ္။ စစ္ဘက္ကတင္ မဟုတ္ပါဘူး ဝန္ထမ္းေတြ (Civilian Staff) လည္း ပါပါတယ္။ အခုဆိုလို႔ရွိရင္ (၄) ေယာက္၊ (၈) ေယာက္ One course ကို လာတယ္ဆိုရင္ ေလးေယာက္က အရပ္ဘက္က၊ ေလးေယာက္က စစ္ဘက္ကပါ။ အဲဒီမွာ သူတုိ႔ စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးကို ေလ့က်င့္ (Practice) လုပ္ၾကပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အဲဒီလို ခရီးစဥ္ေတြက ဘယ္ေလာက္ေလာက္ ၾကာပါလဲ။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ က်မတို႔ ဘာသာရပ္ (Course) တခုက (၅) ပတ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ Hawaii လည္း ေလ့လာရင္နဲ႔ ပစိဖိတ္စစ္ဌာနခ်ဳပ္မွာလည္း ပညာေတြ သင္ယူလို႔ရတယ္။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ အခုန ေျပာသလိုပဲ Security ဆိုတာ State Security ထက္ ပိုမ်ားပါတယ္။ က်မတို႔က Human Security နဲ႔ State Security အားလံုးေပါင္းလိုက္ေတာ့ Comprehensive Security အဲဒီဥစၥာအေၾကာင္း က်မတို႔ ေျပာျဖစ္ၾကပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ စစ္ဘက္နဲ႔ အရပ္ဘက္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ စိတ္ခ်စြာနဲ႔ ဆက္ဆံၿပီးေတာ့ သေဘာထားေတြ၊ အျမင္ေတြ ဖလွယ္ႏိုင္တယ္။ အခ်င္းခ်င္း ေျပလည္မႈရေအာင္ ႀကိဳးစားတဲ့သေဘာေပါ့။ အခု ေဒၚမီမီဝင္းဘတ္ လာၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကိုယ့္ရဲ ႔ အေတြ႔အႀကံဳေတြ မွ်ေဝေပးတယ္။ Hawaii မွာလည္း ျမန္မာသင္တန္းသူ၊ သင္တန္းသားေတြကို လက္ခံၿပီး ႀကိဳဆိုေပးတယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး လုပ္ေနရတာကို ႏွစ္ေထာင္းအားရ ျဖစ္ပါလား။ အားမလိုအားမရ ျဖစ္တာေတြေကာ ရွိပါလား။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ အဲဒီလိုေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံကလာတဲ့ သင္တန္းသားေတြအားလံုးက အရမ္းႀကိဳးစားၾကတယ္။ သူတို႔ေတြက ဒီဥစၥာေတြကို တျခားႏိုင္ငံကလာတဲ့ သူေတြထက္ ပိုတန္းဖိုးထား (Value) တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီဥစၥာကို ပိုၿပီတန္းဖိုးထားတယ္။ တကယ္ကို ႀကိဳးစားၾကပါတယ္။ စစ္ဘက္-အရပ္ဘက္က လာတက္တဲ့လူေတြအားလံုး ဆရာမအေနနဲ႔ က်မ အရမ္းဝမ္းသာတယ္။ သူတုိ႔ကို သင္ေပးရတာ၊ ကူညီေပးရတာ အရမ္းအရမ္းပဲ က်မအတြက္ ေက်နပ္ပီတိ ျဖစ္ရပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ကို ေရာက္ဖူးပါလား။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ ဒီတခါလည္း ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ကို ေရာက္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ႀကီးကို ဘယ္လို ျမင္ပါလဲ။ အမ်ားႀကီး ေျပာင္းလဲသြားပါၿပီေပါ့။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ ကေလးေတြက က်မရဲ ႔ Presentation ကုိ လာတက္တဲ့ ကေလးေတြက သူတုိ႔ ေမးလိုက္တဲ့ ေမးခြန္း (Questions) ေတြက တကယ္ထက္တယ္။ တကယ္လဲ Sophisticate လည္း ျဖစ္တယ္။ က်မ အရမ္းလည္း ဝမ္းသာပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံ အနာဂတ္အတြက္ တိုးတက္ေရးအတြက္ ျမန္မာရဲ ႔ အနာဂတ္ပဲဆိုေတာ့ သူတုိ႔ ေမးလိုက္တဲ့ ေမးခြန္းေတြက တကယ္ေကာင္းတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းတယ္ေပါ့။ ဘယ္လို ေမးခြန္းေလးေတြ ေမးၾကပါလဲ။

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ က်မ ေျပာေနတာ Collaborate government လို႔ ရွင္းလင္းေျပာျပတယ္။ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တာ (Collaboration) လုပ္တာ အရမ္း ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္မႈ ျဖစ္သြားလို႔ရွိရင္ အုပ္စုအဖြဲ႔ (Grouping) ျဖစ္သြားတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒါကို ဘယ္လိုမ်ား ကာကြယ္တားျမစ္ (Prevent) လုပ္ရလဲလို႔ ေမးတာ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတဲ့ေမးခြန္းလို႔ က်မ ထင္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ဒီလိုမ်ဳိး အရမ္းေပါင္းစည္းလုိက္တဲ့အခါမွာ သူတို႔က တစုတေဝး ျဖစ္သြားၿပီးေတာ့ Bias ဘက္လိုက္မႈ ျဖစ္သြားႏိုင္တယ္လို႔ သူတုိ႔ရဲ ႔ ေမးခြန္းေလးေတြက အင္မတန္မွ စိတ္ဝင္စားမႈေကာင္းပါတယ္။ က်မတို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ အနာဂတ္ကို အခုဆိုရင္ အရပ္သားအစိုးရလည္း တက္လာၿပီ၊ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာပိုင္းကလည္း တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ သူတုိ႔အေနနဲ႔ တဆင့္ခ်င္း စြန္႔သြားလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရတာေပါ့။ ေဒၚမီမီဝင္းဘတ္အေနနဲ႔ ဘယ္လုိသံုးသပ္လို႔ ရပါလဲရွင့္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ အနာဂတ္..

ေဒါက္တာမီမီဝင္းဘတ္ ။ ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ အနာဂတ္ကေတာ့ က်မက ေဗဒင္ဆရာမဟုတ္ေတာ့ ေျပာလို႔ေတာ့ မရပါဘူး။ အမ်ားႀကီး ပတ္ဝန္းက်င္ Environment က အရမ္းေျပာင္းေနေတာ့။

XS
SM
MD
LG