သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

MOGE ဝင္ေငြ တခ်ိဳ႕ ႏိုင္င့ံ ဘ႑ာထဲ မေရာက္


အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ သယံဇာတ ထုတ္လုပ္မႈေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ NRGI ။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံပိုင္ သယံဇာတ ထုတ္ယူေရးလုပ္ငန္းစုႀကီးေတြဟာ ႏိုင္ငံ့ ဘ႑ာေငြ ရရွိမႈနဲ႔ သံုးစြဲမႈအေပၚ ႀကီးမားတဲ့ သက္ေရာက္မႈ ရွိေနတဲ့အျပင္၊ ဒီလုပ္ငန္းႀကီးေတြဟာ အျမတ္ေငြထဲက အလြန္ မ်ားျပားတဲ့ ပမာဏကို အစိုးရရဲ႕ ႏွစ္စဥ္ ဘ႑ာေငြ ရွင္းတမ္းမွာ မေဖာ္ျပပဲ သီးျခား ဘဏ္အေကာင့္ေတြနဲ႔ ထည့္ၿပီး သိမ္းထားတာ ေတြ႔ရတယ္လုိ႔ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ သယံဇာတ ထုတ္လုပ္မႈေလ့လာေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ NRGI က အစီရင္ခံစာ တေစာင္ ထုတ္ျပန္လိုက္ပါတယ္။ သတင္းအျပည့္အစံုကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုရဲေခါင္က ေျပာျပပါမယ္။

ဇန္န၀ါရီလ ၂၅ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ဒီအစီရင္ခံစာဟာ သက္ဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံ ပိုင္ သယံဇာတ ထုတ္ယူေရး လုပ္ငန္းစုႀကီးေတြက တာ၀န္ရွိသူေတြ အခ်ိဳ႕ နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ၿပီး ရရွိတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို အခုႏွစ္ အတြက္ ထုတ္ျပန္ ထားတဲ့ EITI သဘာဝ သယံဇာတမ်ား ပြင့္လင္း ျမင္သာ မႈ ေဖၚေဆာင္ေရး အဖြဲ႔ ရဲ႕ အစီရင္ခံစာက ရတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ နဲ႔ တိုက္ဆိုင္ စစ္ေဆးၿပီး၊ ဒီအစီရင္ခံစာ ကို ေရးသားထားတယ္လို႔ NRGI အဖြဲ႔ရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆိုင္ရာ တာဝန္ခံ ကိုေမာ္ထြန္းေအာင္ က ေျပာပါတယ္။

" အဓိကကေတာ့ ဒီတေလာမွာ လူေတြ စိတ္ဝင္စားတာကေတာ့ other account (သီးျခား ဘဏ္အေကာင့္) ေပါ့ေနာ္။ ႏိုင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းႀကီးေတြ ကိုယ့္ေျခေထာက္ေပၚ ကိုယ္ရပ္တည္မယ္ ဆိုၿပီးေတာ့ အစိုးရကေနၿပီးေတာ့ other အေကာင့္ (သီးျခား ဘဏ္အေကာင့္) ဖြင့္ခြင့္ေပး တယ္။ အရင္တုန္းကေတာ့ ဘက္ဂ်က္စနစ္နဲ႔ သြားတယ္ေပါ့ေနာ္။ တႏွစ္စာ တႏွစ္စာ အ႐ံႈးအျမတ္ အကုန္လံုးက ႏုိင္ငံပိုင္ ဘက္ဂ်က္ကေန သြားတယ္။ အဲ့ဒီ့အခါမွာ အထူးသျဖင့္ သယံဇာတကေနၿပီးေတာ့ ပိုက္ဆံဝင္ေငြ အစိုးရကိုယ္စား အခြန္အခ ေကာက္ေပး တဲ့ ႏုိင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းစုႀကီးေတြက သူတို႔ရဲ႕ Other account (သီးျခား ဘဏ္အေကာင့္) ထဲမွာ မထင္မွတ္ပဲနဲ႔ေပါ့ေနာ္ amount ပမာဏေတြ မ်ားလာတာေတြရွိတယ္။ အဲ့တာေတြကို က်ေနာ္တို႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ကာလမွာ ႏိုင္ငံစီးပြားေရး အတြက္လည္း ေနာက္တဆင့္ တက္ဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ ဒီဟာေတြကို က်ေနာ္တို႔ ျပန္ၾကည့္ဖို႔ လိုတယ္ေပါ့။ ဒါကေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ အဓိက အေၾကာင္းအရာေပါ့။"

ဒီအစီရင္ခံစာအရ၂၀၁၂-၁၃ ဘ႑ာႏွစ္မွာ အႀကီးဆံုး ႏိုင္ငံပိုင္ လုပ္ငန္းျဖစ္ တဲ့ ျမန္မာ့ေရနံ နဲ႔ သဘာဝ ဓါတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္း (MOGE) ဟာ ႏိုင္ငံဘ႑ာေငြ အားလံုးရဲ႕ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္း ကို ရွာေဖြေပးခဲ့ၿပီး၊ အဲ့ဒီႏွစ္ အစိုးရ အသံုးစရိတ္ရဲ႕ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ရွိခဲ့တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

လက္ရွိ ၂၀၁၅-၁၆ ဘ႑ာႏွစ္ မွာေတာ့ ႏိုင္ငံပိုင္ သဘာ၀ သယံဇာတထုတ္ယူေရး လုပ္ငန္းႀကီးေတြဟာ ႏိုင္ငံ့ဘ႑ာေငြရဲ႕ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ရရွိၿပီး၊ အသံုးစရိတ္ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ရွိလိမ့္မယ္လို႔လည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံပိုင္ သယံဇာတ ထုတ္ယူေရး လုပ္ငန္းႀကီးေတြဟာ ႀကီးမားတဲ့ ဘ႑ာေရး လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ရ ထားၾကၿပီး၊ အလြန္မ်ားျပားတဲ့ အျမတ္ေငြေတြကို အစိုးရရဲ႕ ႏွစ္စဥ္ ဘ႑ာေငြ စာရင္းမွာ မျပပဲ၊ ကုမၸဏီပိုင္ သီးျခား ဘဏ္ အေကာင့္ေတြထဲမွာ ထည့္ၿပီး ထိန္းသိမ္းထားၾကတာ ေတြ႔ရတယ္လို႔လည္း သူက ဆိုပါတယ္။

"ဥပမာ MOGE ဆိုရင္ MOGE ရဲ႕ နာမည္နဲ႔ေပါ့ေနာ္။ သူ႔အေနနဲ႔ Other account (သီးျခား ဘဏ္အေကာင့္) ဆိုတာ ရွိတယ္။ သေဘာကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္ ကေတာ့ Other account (သီးျခား ဘဏ္အေကာင့္) မွာ ခုနက က်ေနာ္တို႔ေျပာ သလို သူ႔ရဲ႕ အသံုးမျပဳလိုက္တဲ့ ပိုက္ဆံေပါ့ေနာ္။ ႏိုင္ငံဘ႑ာ က အဲ့ဒီ့ Other account (သီးျခား ဘဏ္အေကာင့္) မွာ ရွိေနတာက တကယ္ေရာ ပုိက္ဆံကို အက်ိဳးရွိရွိ အသံုးခ်တဲ့ နည္းလမ္းလားေပါ့။ အဲ့တာကို ျပန္ဆန္းစစ္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ အၾကံေပးထားပါတယ္။ "

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ႏိုင္ငံပိုင္ သယံဇာတ ထုတ္ယူေရး လုပ္ငန္းႀကီးေတြဟာ ၀င္ေငြ ရဲ႕ ၅၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိကို သီးျခား ဘဏ္အေကာင့္ေတြထဲမွာ ထိန္းသိမ္း ထားခြင့္ရၾကၿပီး၊ ၂၀၁၃-၁၄ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ ထုတ္ေ၀တဲ့ EITI အဖြဲ႕ရဲ႕ အစီရင္ခံစာ အရ အႀကီးဆံုးလုပ္ငန္းႀကီး ငါးခုဟာ ေဒၚလာ ၁.၆ ဘီလ်ံေလာက္ အထိကို အဲဒီ သီးျခားဘဏ္အေကာင့္ေတြထဲမွာ ထည့္ထားၾကတယ္လို႕ အစီရင္ခံစာကဆိုပါတယ္။

NRGI report
NRGI report

​အဲ့ဒီအထဲမွာ MOGE တစ္ခုတည္းက သီးျခား အေကာင့္ထဲမွာ ထည့္ေငြ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁.၄ ဘီလ်ံ အထိရွိၿပီး၊ အဲ့ဒီ့ဘ႑ာႏွစ္မွာ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး အတြက္ က်န္းမာေရး ဒါမွမဟုတ္ ပညာေရး အတြက္ အသံုးျပဳေငြထက္ ပိုမ်ားေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

ႏိုင္ငံပိုင္ သယံဇာတ ထုတ္ယူေရး လုပ္ငန္းႀကီးေတြရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြကို ဥပေဒေၾကာင္း အရ ထင္ထင္ရွားရွား သတ္မွတ္ထားျခင္းမရွိတာ၊ ဒီလုပ္ငန္းႀကီးေတြရဲ႕ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ အားနည္းတာ၊ လုပ္ငန္းႀကီးေတြက ရတဲ့ အက်ိဳးအျမတ္ေတြနဲ႔ အစိုးရကို အားေပးေထာက္ခံသူေတြနဲ႕ ဆက္စပ္ေနတာ နဲ႕ ဒီလို ႏိုင္ငံပိုင္ သယံဇာတ ထုတ္ယူေရး လုပ္ငန္းႀကီးအခ်ိဳ႕ကို စစ္တပ္က ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတာ စတဲ့ အခ်က္ေတြကို ဒီအစီရင္ခံစာက ေထာက္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႕ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ ႏိုင္ငံပိုင္ သယံဇာတ ထုတ္ယူေရး လုပ္ငန္းစုႀကီးေတြ အခန္းက႑နဲ႕ တာ၀န္ရွိမႈေတြကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္းျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖို႕၊ ဒီလုပ္ငန္းစုႀကီးေတြအေနနဲ႔ ရွုပ္ေထြး မ်ားျပားတဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြမရွိပဲ ႏိုင္ငံဘ႑ာေငြ အေျမာက္အမ်ားကို ခ်ဳပ္ကိုင္ထားတာကို ခြင့္မျပဳဖို႔ ပိုၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိဖို႔၊ လုပ္ငန္းႀကီးေတြရဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္နဲ႔ အသံုးစရိတ္ကို အစိုးရကို တင္ျပရာမွာ တာ၀န္ခံမႈရွိဖို႔ စတဲ့ အခ်က္ေတြကို လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အၾကံဳျပဳထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG