သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား


သံလြင္ျမစ္ဟာ တရုတ္ျပည္ကေန ျမန္မာျပည္ထဲကို စီးဆင္းေနတဲ့ ျမစ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တရုတ္အစိုးရဟာ တရုတ္ပိုင္သံလြင္မွာ ေရကာတာ မတည္ေဆာက္ဘဲ ျမန္မာသံလြင့္မွာသာ ေရကာတာေတြ တည္ေဆာက္ဖို႔ စီမံကိန္းခ်ထားပါတယ္။ ႏုျမစ္ (ေခၚ) တရုတ္သံလြင္ျမစ္မွာ ေရကာတာ တည္ေဆာက္မွာမဟုတ္ေၾကာင္း လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းက ထုတ္ေဝတဲ့ တရုတ္ေရအားလွ်ပ္စစ္ ငါးႏွစ္စီမံကိန္း (၂၀၁၆-၂၀) မွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။ အလြန္ႀကီးမားတဲ့ ေဂဟစနစ္ တည္ရွိိတဲ့ တရုတ္သံလြင္ဟာ အတိမ္အေစာင္း မခံတဲ့အတြက္ ေရကာတာ တည္ေဆာက္ရင္ အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္ဆီးလိမ့္မယ္လို႔ တရုတ္က ယူဆပါတယ္။

ရွမ္း၊ ကယား၊ ကရင္နဲ႔ မြန္ျပည္နယ္ကို ျဖတ္သန္းစီးဆင္းတဲ့ ျမန္မာသံလြင္ဟာလည္း ၾကြယ္ဝတဲ့ ေဂဟစနစ္ တည္ရွိတဲ့ေဒသ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာသံလြင္ကို တရုတ္အစိုးရက တန္းဖိုိးမထားတဲ့အတြက္ ေရကာတာေတြ တည္ေဆာက္ၿပီး ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ယူဖို႔ စီမံကိန္း ခ်ထားပါတယ္။ ျမန္မာ့သံလြင္မွာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ယူၿပီး တရုတ္နဲ႔ထိုင္းကို ေရာင္းစားဖို႔ ျမန္မာအစိုးရ သေဘာတူထားပါတယ္။ သံလြင္ျမစ္ဟာ တရုတ္ျပည္ထဲမွာ တန္းဖိုိးရွိိၿပီး ျမန္မာျပည္ထဲေရာက္ေတာ့ တန္းဖိုးမရွိေတာ့တဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနတာကို ျမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္ကလည္း လက္ခံထားပါတယ္။

အေတြ႔အႀကံဳနည္းပါးတဲ့ ျမန္မာအစိုးရကို စည္းရံုးသိမ္းသြင္းၿပီး ျမန္မာသံလြင္မွာ ေရကာတာ (၅) ခု တည္ေဆာက္ဖုိ႔ တရုတ္အစိုးရနဲ႔ ေရအားလွ်ပ္စစ္ေကာ္ပိုေရးရွင္းေတြက ႀကိဳးပမ္းေနၾကပါတယ္။ သံလြင္မွာ ေရကာတာ တည္ေဆာက္လို႔ ျဖစ္ေပၚလာမယ့္ အႏၱရာယ္အေၾကာင္း တိုင္းရင္းသားေတြ တင္ျပလာတာ (၁၅) ႏွစ္ေလာက္ ရွိပါၿပီ။ Salween Under Threat ဆိုတဲ့စာတမ္းကို ထိုင္း-ျမန္မာ (၁၆) ဖြဲ႔က ၂၀၀၃ ခုႏွစ္မွာ ထိုင္းဘာသာနဲ႔ ထုတ္ေဝၿပီး ၂၀၀၄ မွာ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ ထုတ္ေဝပါတယ္။ Karen Rivers Watch အဖြဲ႔ကေတာ့ ေသနတ္ျပၿပီး ေရကာတာ စီမံကိန္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ပံုကို “ေသမင္းတမန္ ေရကာတာ” အမည္နဲ႔ ျမန္မာ-အဂၤလိပ္-ကရင္ (၃) ဘာသာနဲ႔ ထုတ္ေဝပါတယ္။ တာဆန္းေရကာတာ စီမံကိန္းရဲ ႔ အေျခအေနေတြကို ရွမ္းပတ္ဝန္းက်င္အဖြဲ႔က ၂၀၀၆ မွာ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ေဝထားပါတယ္။

သံလြင္ေရကာတာ စီမံကိန္းမွာ တာဆန္းဟာ အႀကီးဆံုးနဲ႔ အကန္႔ကြက္အခံရဆံုး ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု California ျပည္နယ္ Berkeley ၿမိဳ ႔ အေျခစိုက္ International Rivers Network အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ျမစ္မ်ားကြန္ရက္အဖြဲ႔ကလည္း ၂၀၀၆ ခုႏွစ္မွာ ေရကာတာေတြရဲ ႔ ဆိုးဝါးတဲ့ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈေတြအေၾကာင္း ျမန္မာဘာသာနဲ႔ ျပည္သူ႔လက္စြဲစာစဥ္ ထုတ္ေဝထားပါတယ္။ ေဒသခံေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိးကန္႔ကြက္ေနတဲ့ၾကားက အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ စီမံကိန္းပါ။ နာမည္ဆိုးထြက္လြန္းတာေၾကာင့္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၃ မွာ မိုင္းတံုဆည္ စီမံကိန္းလို႔ အမည္ေျပာင္းလိုက္ပါတယ္။ မိုင္းတံုၿမိဳ ႔ကို မီးေပးဖို႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ေရအားလွ်ပ္စစ္ျဖစ္သြားေအာင္ လုပ္လိုက္တာပါ။ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ ထိုင္းကိုလွ်ပ္စစ္ေရာင္းစားၿပီး ျမန္မာက ဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းသာ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

မိုင္းတံုေဒသမွာ အစိုးရတပ္အင္အား အမ်ားအျပား ေနရာခ်ထားပါတယ္။ တာဆန္းတျဖစ္လဲ မိုင္းတံုဆည္ စီမံကိန္းေၾကာင့္ ၁၉၉၆ ကစၿပီး ေရႊ ႔ေျပာင္းေပးရတဲ့ရြာေပါင္း (၁၅၀၀) နဲ႔ လူဦးေရ (၃) သိန္းေက်ာ္ရွိေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ ၂၀၁၃ မွာ ရယူခဲ့တဲ့ သေဘာတူညီခ်က္အရ သံလြင္ဆည္ေတြကို တည္ေဆာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ဆံုးအေျခအေနအရဆုိရင္ ယူနန္ျပည္နယ္မွာ ထုတ္လုပ္ေနတဲ့ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္ဟာ လိုတာထက္ ပိုေနေၾကာင္း သိရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာသံလြင္က ေရအားလွ်ပ္စစ္စီမံကိန္းဟာ တရုတ္ျပည္ရဲ ႔ စြမ္းအင္လိုအပ္ခ်က္အရ အေကာင္အထည္ေဖာ္တာ မဟုတ္ေတာ့ဘူးလို႔ တရုတ္ သုေတသီ ယြန္႔စြန္ က သံုးသပ္ပါတယ္။ သံလြင္ေရကာတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး NLD အစိုးရဟာ တိုင္းရင္းသားေတြနဲ႔ မေဆြးေႏြးေသးေၾကာင္း သိရပါတယ္။

သံလြင္ျမစ္မွာ ေရကာတာေတြ တည္ေဆာက္မယ့္ စီမံကိန္းကို ရပ္ဆိုင္းထားဖုိ႔ ေတာင္းဆိုတဲ့ အိတ္ဖြင့္ေပးစာကို ရွမ္းလူမႈေရးအဖြဲ႔ (၂၆) ဖြဲ႔က တရုတ္ျပည္သြားမယ့္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ ၾသဂုတ္လ (၁၈) ရက္ေန႔က ေပးပို႔ပါတယ္။ ၾသဂုတ္လ (၂၃) ေရာက္ေတာ့ ျပည္သူ႔ဆႏၵကို NLD အစိုးရက လစ္လ်ဴရႈ ႔ေနေၾကာင္း ရွမ္းလူမႈအဖြဲ႔ေတြက ဘန္ေကာက္မွာ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲ လုပ္ပါတယ္။ NLD အစိုးရဟာ သံလြင္ေရကာတာ စီမံကိန္းကို ေထာက္ခံအားေပးတဲ့အတြက္ ေဒသခံေတြ ဒုကၡေရာက္ေနတာကို စိတ္မဝင္စားဘူးလို႔ ရွမ္းျပည္ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔ရဲ ႔ ေျပာခြင့္ရ ပုဂၢိဳလ္ စိုင္းေခးဆိုင္ က ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ေရကာတာစီမံကိန္းကို ကမာၻ႔ဘဏ္ လက္ေအာက္ခံ IFC ႏိုင္ငံတကာ ေငြေၾကးေကာ္ပိုးေရးရွင္းကလည္း စိတ္ဝင္စားေနပါတယ္။ ေရကာတာ တည္ေဆာက္မႈျမွင့္တင္ေရး အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲကို IFC က ျမစ္ႀကီးနားမွာ ဇန္နဝါရီလကုန္က က်င္းပတာကို ေဒသခံေတြ ကန္႔ကြက္ဆႏၵျပၾကပါတယ္။ ျမစ္ဆံုဆည္ စီမံကိန္း နိဂံုးခ်ဳပ္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း NLD အစိုးရက ျပတ္သားစြာ ေျပာဖို႔လုိသလို တရုတ္ကလည္း NLD ရဲ ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို လက္ခံရပါလိမ့္မယ္။ တကယ္ေတာ့ ဧရာဝတီ နဲ႔ သံလြင္ ေရကာတာစီမံကိန္းေတြဟာ တရုတ္ေရးဆြဲတဲ့ စီမံကိန္းေတြျဖစ္လို႔ တရုတ္အက်ဳိးစီးပြားကသာ အဓိက ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္အစိုးရ လိုက္ေလ်ာခဲ့တဲ့ တရုတ္ စီမံကိန္းကို ျပည္သူ႔အစိုိးရက လက္ခံစရာမလိုဘူးလို႔ သံုးသပ္ၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG