သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ရခိုင္ပဋိပကၡအေရး တိက်စြာ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ႏုိင္ငံတကာ ေတာင္းဆုိ


ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ေမာင္ေတာေဒသတြင္း ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔အတြက္ ရခုိင္ျပည္နယ္ဆုိင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္အဖဲြ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို သြားေရာက္ေနခ်ိန္မွာပဲ လက္ရွိျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုလုိက္ပါတယ္။

ေဒသတြင္း ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အေျခအေနမွန္ကို သိရွိႏိုင္ဖို႔အတြက္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိၿပီး သီးသန္႔ လြတ္လပ္တဲ့အဖြဲ႔ေတြကို သြားေရာက္ခြင့္ျပဳဖို႔လည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ေတာင္းဆိုလိုက္ၾကပါတယ္။ အေသးစိတ္ကိုေတာ့ ရွားေဖာင္က တင္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္းမွာ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔အတြက္ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ ရခိုင္ျပည္နယ္ကို သြားေရာက္ေနခ်ိန္မွာပဲ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စိုးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနရသလို အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ ေလ့လာေနတယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန ေျပာခြင့္ရအမ်ဳိးသမီး Elizabeth Trudeau က အဂၤါေန႔မွာ ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။

“က်မတို႔အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ မၾကာေသးမီက ထြက္ေပၚလာတဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈ သတင္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိုးရိမ္မကင္းျဖစ္မိပါတယ္။ က်မတို႔အေနနဲ႔ အေျခအေနကို နီးနီးကပ္ကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနၿပီး၊ အဲဒီေဒသမွာ ျဖစ္ထြန္းမႈေတြကိုလည္း ခိုင္မာတိက်တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ရရွိႏုိင္ဖို႔လည္း ႀကိဳးစားေနပါတယ္။”

ႏို၀င္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔တုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး Scot Marciel အပါအ၀င္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံျခားေရးဌာန၊ ကုန္သြယ္ေရး၊ ဘ႑ာေရး၊ ကာကြယ္ေရးဌာနနဲ႔ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေအဂ်င္စီက တာ၀န္ရွိသူေတြ ျမန္မာအစိုးရတာ၀န္ရွိသူနဲ႔ ေနျပည္ေတာ္မွာ သြားေရာက္ ေတြ႔ဆံုခဲ့ၾကပါတယ္။

ေတြ႔ဆံုခ်ိန္မွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေဒသတြင္း အေျခအေနမွန္ေတြကို သိရွိႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ သီးသန္႔လြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ သြားေရာက္ခြင့္ျပဳဖုိ႔နဲ႔ လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမႈ အကူအညီေပးေရးလုပ္ငန္းေတြ ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳဖို႔ ေျပာဆိုခဲ့တယ္လို႔လည္း Elizabeth Trudeau က ေျပာပါတယ္။

“ဒီစြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထင္သာျမင္သာ ပိုရွိၿပီး၊ အခ်က္အလက္ေတြ မွ်ေ၀ႏုိင္ဖို႔ ဘက္မလိုက္ဘဲ ယံုၾကည္ကိုးစားႏုိင္တဲ့ သီးျခားစံုစမ္းစစ္ေဆးမႈကို ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ စီစဥ္ေပးဖုိ႔ လိုအပ္တဲ့အေၾကာင္းလည္း အေမရိကန္ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔က အေလးအနက္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အဲဒီေဒသကို သတင္းမီဒီယာနဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈ အကူအညီ ႏွစ္ရပ္စလံုး လက္လွမ္းမီႏုိင္ေစဖုိ႔လည္း ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ တုိက္တြန္းပါတယ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္အတြင္းကို အေမရိကန္ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ သံကိုယ္စားလွယ္ေတြကို အခုလို သြားေရာက္ခြင့္ျပဳတာဟာ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပိုမို ၀င္ထြက္ခြင့္ရွိေစဖို႔အတြက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ လကၡဏာတရပ္ျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အၾကမ္းဖက္မႈ ရပ္တန္႔သြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔လည္း Elizabeth Trudeau က ေျပာပါတယ္။

“မၾကာေသးခင္က အဲဒီေဒသကို သံအမတ္ႀကီး Marciel နဲ႔ တျခားကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔ေတြကို သြားေရာက္ခြင့္ျပဳတာဟာ ႏုိင္ငံတကာအေနနဲ႔ အဲဒီေဒသကုိ လက္လွမ္းမီေအာင္ျပဳလုပ္တဲ့ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ ေျခလွမ္းျဖစ္တယ္ဆုိတာကို က်မတို႔ အသိအမွတ္ျပဳပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ရပ္တန္႔ဖို႔နဲ႔ ဒုကၡေရာက္ေနတဲ့ ေဒသေတြထံကို အကူအညီေတြေရာက္ႏုိင္ဖို႔ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ ဒါထက္ပိုၿပီး လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔ က်မတို႔ ယူဆပါတယ္။”

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ေဒသခံျပည္သူေတြဆီကို လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားတဲ့ အကူအညီေပးေရး အဖြဲ႔အစည္းေတြကို လံုၿခံဳမႈရွိရွိ အျပည့္အ၀ ၀င္ေရာက္ခြင့္ျပဳဖို႔လည္း ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔တခုျဖစ္တဲ့ Amnesty International အဖြဲ႔က ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ AI အဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွေရးရာ ေျပာခြင့္ရပုဂၢိဳလ္ T. Kumar က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“Amnesty International အေနနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရကို အၾကမ္းဖက္မႈေတြျဖစ္ပြားတဲ့ ေနရာေဒသေတြကို ႏုိင္ငံတကာ အေထာက္အကူေပးေရး လုပ္သားေတြနဲ႔ လူသားခ်င္းစာနာမႈ လုပ္သားေတြ သြားေရာက္ၿပီး၊ လိုအပ္တဲ့ အကူအညီေတြ ေပးဖို႔ တုိက္တြန္းပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ သီးျခား စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ၿပီး ႏုိင္ငံတကာ ေစာင့္ၾကည့္ေရးပုဂၢိဳလ္ေတြ သြားေရာက္ခြင့္ျပဳဖို႔ကိုလည္း ေတာင္းဆုိပါတယ္။”

တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ျဖစ္ေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ အေျခအေနမွန္ေတြကို သိရွိႏိုင္ဖို႔အတြက္ သီးသန္႔လြတ္လပ္တဲ့ စံုစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႔ ၀င္ေရာက္ စစ္ေဆးခြင့္ျပဳဖို႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားမ်ားအဖြဲ႔ APHR ကလည္း ျမန္မာအစိုးရကို ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာအစိုးရဟာ ေရွ႕ဆက္ျဖစ္လာမယ့္ ေသြးထြက္သံယိုမႈေတြ ဒါမွမဟုတ္ သူတို႔ရဲ႕ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြအေပၚ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္း မရွိဘူးဆိုရင္ ေဒသတြင္းနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းအေနနဲ႔ တာ၀န္ယူလုပ္ေဆာင္ရမွာ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း APHR အဖြဲ႔က ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေမာင္ေတာေဒသတြင္းက အၾကမ္းဖက္မႈ ျဖစ္ပြားလာတာ တလေက်ာ္လာၿပီး ျဖစ္တာနဲ႔ ေဒသခံေတြကလည္း လံုၿခံဳေရးအတြက္ စိုးရိမ္ေနၾကပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းက အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မႈေတြ တိုးျမႇင့္လာေနတာေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရစစ္တပ္က ေလေၾကာင္းကပါ တိုက္ခိုက္ရတဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ HRW ကေတာ့ အၾကမ္းဖက္မႈျဖစ္ပြားေနတဲ့ ေမာင္ေတာေဒသဘက္မွာ ေက်းရြာေတြ မီးရိႈ႕ခံရတာေတြ ရွိတယ္လို႔ သူတို႔အဖြဲ႔ရဲ႕ ၿဂိဳလ္ထုဓာတ္ပံုသတင္းေတြကို ကိုးကားၿပီး ေျပာပါတယ္။ အေျခအေနမွန္ကို သိရဖို႔အတြက္ အစိုးရအေနနဲ႔ ေဒသထဲကို သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ သီးသန္႔လြတ္လပ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကို သြားေရာက္ခြင့္ ျပဳသင့္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

အာရကန္ ရိုဟင္ဂ်ာ အမ်ဳိးသားေကာင္စီ ARNO ကေတာ့ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာျဖစ္ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခိုက္မႈေတြအတြင္း ရိုဟင္ဂ်ာ မူဆလင္ အရပ္သားအမ်ားစု သတ္ျဖတ္ခံရေၾကာင္း၊ ဒီလိုျဖစ္ရပ္ေတြအေပၚ ျပင္းထန္စြာ ရႈတ္ခ်ေၾကာင္းနဲ႔ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ အကာအကြယ္ အျပည့္အ၀ေပးဖို႔ ျမန္မာအစိုးရကို ေတာင္းဆိုေၾကာင္း ႏို၀င္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ အဖြဲ႔ရဲ႕ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG