သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

၂၀၁၂ ျမန္မာ့စီးပြားေရး ခန္႔မွန္းခ်က္


အစုိးရသစ္နဲ႔ လႊတ္ေတာ္တရပ္ေပၚလာၿပီး စီးပြားေရး မူ၀ါဒေတြလည္း အေျပာင္းအလဲ လုပ္လာပါတယ္။

ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အတြင္း စီးပြားေရး မူ၀ါဒ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိခဲ့တာေၾကာင့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြလည္း ႀကီးထြားခဲ့ၾကတာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစုိးရသစ္ တက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ ၿပီးခဲ့တဲ့ တႏွစ္အတြင္း စီးပြားေရး အစီအမံေတြမွာလည္း အေျပာင္းအလဲေတြ ေတြ႔ျမင္ခဲ့ၾကရပါတယ္။ ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီၿပီး ဗဟုိကထိန္းခ်ဳပ္လာတာေတြ ေလွ်ာ့ေပါ့လာတဲ့အတြက္ နိမ့္က်ေနတဲ့ စီးပြားေရး တုိးတက္လာေတာ့မွာလား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြလည္း ထြက္ေပၚလာခဲ့တာပါ။ ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အတြင္း စီးပြားေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြကုိ ျပန္ေျပာင္း သုံးသပ္ရင္း ဒီႏွစ္သစ္အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ႏုိင္မယ့္ အလားအလာေတြနဲ႔ စိမ္ေခၚမႈေတြကုိေတာ့ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစုိးရသစ္တရပ္အျဖစ္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ဆန္းပုိင္း တက္လာခ်ိန္ကစလုိ႔ စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ ရွိေစဖုိ႔ ရည္ရြယ္တဲ့ မူ၀ါဒေတြ၊ ဥပေဒေတြကုိ ထုတ္ျပန္လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစုိးရသစ္ တက္လာၿပီး မေရွးမေႏွာင္းမွာပဲ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ပါ၀င္တဲ့ သမၼတရဲ႔ စီးပြားေရး အႀကံေပးအဖဲြ႔ တခုကုိလည္း ဖဲြ႔စည္းခဲ့တာပါ။ ဒီလိုပဲ တခ်ိန္က စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြ ဦးေဆာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ထားၿပီး ၾသဇာႀကီးမားလွတဲ့ ကုန္သြယ္ေရး မူ၀ါဒေကာင္စီကုိလည္း ဖ်က္သိမ္းလုိက္ပါတယ္။

အစုိးရသစ္ရဲ႔ အႀကီးအကဲအျဖစ္ မတ္လကုန္က က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆုိခ်ိန္မွာေတာ့ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္ဖုိ႔ အစီအမံေတြကုိ စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္သြားမယ့္အေၾကာင္း သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ က ကတိေပးသြားတာပါ။
“က်ေနာ္တုိ႔ဟာ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈနဲ႔ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လုိအပ္ခ်က္ေတြကုိ ဟန္ခ်က္ညီညီနဲ႔ ထိန္းညႇိ ေဆာင္ရြက္ေပးမယ့္ မူ၀ါဒတရပ္ကုိ ခ်မွတ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွာ ျပည္သူမ်ားနဲ႔ ပရဟိတ လူမႈအဖဲြ႔အစည္းမ်ား ပါ၀င္လာေအာင္ စည္း႐ုံးေဆာင္ရြက္ သြားမွာျဖစ္ၿပီး ျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးၿမဲ စြမ္းအင္ကဲ့သုိ႔ေသာ နည္းပညာေတြကုိ ကုန္က်စားရိတ္ သက္သက္သာသာနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သုံးစဲြႏုိင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ဥပေဒမ်ားကုိလည္း ျပန္လည္သုံးသပ္ၿပီး၊ လုိအပ္သလုိ၊ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ ျဖည့္စြက္ျခင္း၊ အသစ္ျပ႒ာန္းႏုိင္ရန္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း တုိ႔ကုိလည္း အေလးထား လုပ္ေဆာင္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ဟာ ရရွိၿပီးျဖစ္တဲ့ အေျခခံေကာင္းမ်ားကုိ ထပ္မံထိန္းသိမ္းၿပီး ေရရွည္ဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္မႈမ်ားကုိ တည္ေဆာက္ႏုိင္ဖုိ႔၊ ျမန္မာ့လူ႔ေဘာင္ အဖဲြ႔အစည္းကုိ သဟဇာတ မွ်တၿပီး၊ စည္းလုံးညီညြတ္တဲ့ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းအျဖစ္ တည္ေဆာက္ႏုိင္ဖုိ႔၊ ႏုိင္ငံသားမ်ားရဲ႔ မူလ အခြင့္အေရးမ်ားကုိ အာမခံႏုိင္ဖုိ႔ဆုိတဲ့ ျပည္တြင္းေရးရာ မူ၀ါဒမ်ားကုိ ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း ကတိျပဳ ေျပာၾကားအပ္ပါတယ္ ခင္ဗ်ား။”

စက္တင္ဘာလထဲမွာေတာ့ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ေဒသခံေတြ ထိခုိက္မႈေတြ ႀကံဳရတယ္ဆုိၿပီး အမ်ားက ၀ုိင္း၀န္း ဆန္႔က်င္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံေျမာက္ပုိင္း ကခ်င္ျပည္နယ္ထဲက ျမစ္ဆုံေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္လုပ္ေရး စီမံကိန္းကုိ သူ႔အစုိးရ လက္ထက္မွာ ဆုိင္းငံ့ထားဖုိ႔ သမၼတက ေၾကညာလုိက္ပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက တည္ေဆာက္ေနတဲ့ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ေထာင္ခ်ီ တန္ဘုိးရွိတဲ့ စီမံကိန္းကုိ ရပ္လုိက္တဲ့အတြက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အႀကီးအက်ယ္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံလုပ္ကုိင္ေနတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံဘက္က မေက်မနပ္ျဖစ္ခဲ့ေပမဲ့လည္း အစုိးရရဲ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အေပၚ ျပည္တြင္းျပည္ပက ႀကိဳဆုိသံေတြလည္း ထြက္ေပၚခဲ့တာပါ။

ဒီလုိ သိသိသာသာ အေျပာင္းအလဲေတြ ေတြ႔လာရတာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြၾကား ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြလည္း ႀကီးထြားလာၾကပါတယ္။
“ျမန္မာျပည္ရဲ႔ အနာဂတ္မွာေတာ့ ဒီထက္မက တုိးတက္လာမွာကုိ ျမင္ေယာင္ပါတယ္။ အရင္ မတုိးတက္ခဲ့တာက တပုိင္း၊ က်န္တာေတြ အမ်ားႀကီး တုိးတက္လာမွာပါ။ ဆက္ဆံေရးျဖစ္ျဖစ္၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ႏုိင္ငံေရး အားလုံး ေျပေျပလည္လည္ ျဖစ္လာမွာပဲ။”

စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ အစီအစဥ္ရဲ႔ တစိတ္တပုိင္းအျဖစ္ ကုန္သြယ္မႈေတြမွာ အတားအဆီး ျဖစ္ေနရတဲ့ မူ၀ါဒေတြကုိ ျပင္ဆင္ရာမွာေတာ့ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ေတြအေပၚ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခြန္ေတြကုိ ဖယ္ရွားေပးလုိက္သလုိ၊ လက္ရွိ အခြန္စည္းက်ပ္ ေကာက္ခံေနတဲ့ ကုန္စည္ေတြထဲက ၈၀% ေလာက္အထိကုိလည္း ဒီႏွစ္ထဲ ေနာက္ဆုံးထား ကင္းလြတ္ခြင့္ ေပးသြားဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ စီးပြာေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ကုန္သြယ္မႈေတြမွာ အဓိက အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနရတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ႏႈန္းလုိ ေငြေၾကးစနစ္ကုိ ျပင္ဆင္သြားဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပုံေငြအဖဲြ႔ (IMF) ထံကေန အကူအညီ ေတာင္းခံတာေတြလည္း ရွိခဲ့တာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံက ပုဂၢလိကဘဏ္ တခ်ဳိ႔ကုိ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲေကာင္တာေတြ စတင္ဖြင့္လွစ္ခြင့္ ျပဳခဲ့ၿပီး အေမရိကန္ ၁ ေဒၚလာကုိ အရင္က တရား၀င္ ၆ က်ပ္ႏႈန္း တ၀ုိက္နဲ႔ သတ္မွတ္ထားတာကုိ ေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်းအတုိင္း လဲလွယ္ခြင့္လည္း ေပးလုိက္ပါတယ္။

ဒီလုိ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးလာေစဖုိ႔ အစုိးရက ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနတယ္ ဆုိေပမဲ့လည္း ဒါေတြဟာ သာမာန္ လက္လုပ္လက္စား လူတန္းစားေတြၾကားမွာေတာ့ လတ္တေလာ သိသိသာသာ အက်ဳိးဆက္ေတြ ခံစားရပုံေတာ့ မေတြ႔ရေသးပါဘူး။
“စီးပြားေရး အရွိန္ကေတာ့ လက္လုပ္လက္စားေတြကေတာ့ ဒီတုိင္းပဲေပါ့၊ ပါးတာေပါ့။ က်ေနာ္တုိ႔ ဆုိက္ကားဆုိလည္း ပါးတာပဲ၊ တေန႔ ၃-၄ ေထာင္ ၄-၅ ေထာင္ ရဖုိ႔ မနည္းရွာေနရတာ။
အရင္လည္း အခုလုိပဲ၊ အခုလည္း အရင္လုိပဲ ဘာမွ မထူးျခားဘူး”

အစုိးရကေတာ့ ဆင္းရဲမဲြေတမႈ ေလွ်ာခ်ဖုိ႔၊ ၀င္ေငြနည္းပါးသူေတြပါ အလုပ္အကုိင္ရႏုိင္မယ့္ ခရီးသြားလုပ္ငန္း အပါအ၀င္ ၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းေတြ ခ်ဲ႔ထြင္ႏုိင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ အလုပ္အကုိင္ေတြ ဖန္တီးေပးႏုိင္မယ့္ လုပ္ငန္းေတြအတြက္ ျပည္ပက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကုိ ဆဲြေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔လည္း ႀကိဳးပမ္းေနတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ နည္းပညာ အဆင့္ျမင့္ စက္မႈဇုန္ေတြ၊ သတင္းနဲ႔ ဆက္သြယ္ေရး နည္းပညာဇုန္ေတြ၊ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ ထုတ္လုပ္မႈဇုန္ေတြ၊ ဆိပ္ကမ္းေတြသာမက၊ သိပၸံနဲ႔နည္းပညာ သုေတသနနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရး၊ ၀န္ေဆာင္မႈ လုပ္ငန္းအတြက္ အထူးစီးပြားေရး ဇုန္နယ္ေျမေတြ တည္ေဆာက္ေရး ဥပေဒတရပ္နဲ႔အတူ တနသၤာရီတုိင္း ထား၀ယ္၊ ရန္ကုန္တုိင္း သီလ၀ါ စတဲ့ အထူးစီးပြားေရး ဇုန္ေတြအျဖစ္ ထူေထာင္ လာတာေတြလည္း ေတြ႔လာရပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြကုိ အထူးအခြင့္အေရးအျဖစ္ လုပ္ငန္းေတြ စတင္ခ်ိန္ကစလုိ႔ အခြန္ကင္းလြတ္ခြင့္ ၃ ႏွစ္ ေပးထားရာကေန ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ထဲမွာ ၅ ႏွစ္အထိ တုိးျမႇင့္သတ္မွတ္ လုိက္ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ျပည္ပက လုပ္ငန္းရွင္ေတြအတြက္ အိမ္၊ ေျမငွားရမ္းခြင့္ကုိ အရင္တုန္းက အစုိးရကသာ လုပ္ကုိင္ခြင့္ ေပးထားတဲ့ ကန္႔သတ္ခ်က္ကုိလည္း ပယ္ဖ်က္လုိက္ၿပီး ပုဂၢလိက က႑ကုိပါ ခြင့္ျပဳလုိက္တာပါ။

အစုိးရကေတာ့ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြ အထူးသျဖင့္၊ ျပည္ပလုပ္ငန္းရွင္ေတြကုိ ဆဲြေဆာင္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းတဲ့ ေနရာမွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ကစလုိ႔ ျပ႒ာန္းထားတဲ့ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ဥပေဒကုိ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ၿပီး လႊတ္ေတာ္မွာ တင္သြင္းထားရာမွာ ဒီႏွစ္ထဲ အတည္ျပဳ ႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ the Economist စီးပြားေရး မဂၢဇင္းရဲ႔ အႀကီးတန္း အယ္ဒီတာ တဦးျဖစ္တဲ့ ဒန္နီ ရစ္ခ်က္စ္ (Danny Richards) ကေတာ့ အေျပာင္းအလဲေတြကုိ ခုိင္ခုိင္မာမာ က်င့္သုံးသြားႏုိင္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ တုိးတက္မယ့္ အလားအလာေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။
“တုိင္းျပည္ စီးပြားေရးနဲ႔ အေျခခံအေဆာက္အအုံေတြမွာ တုိးတက္တဲ့ အခင္းအက်င္းေတြ ရွိလာမယ္ ဆုိရင္ေတာ့၊ ျပည္ပက ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြ ၀င္ေရာက္ လုပ္ကုိင္လာႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလန္းေတြလည္း ေပၚလာမွာပါ။ အရည္အခ်င္း အျပည့္အ၀ မရွိေပမဲ့လည္း လုပ္ခသက္သာတဲ့ လုပ္သားအင္အားေတြ ရွိေနတာကုိ အားသာခ်က္ တခုအျဖစ္နဲ႔လည္း အသုံးခ်လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံလုိ လုပ္အားခ သက္သာတဲ့ ေဒသတြင္း တုိင္းျပည္ေတြကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံလုိ လုပ္အားခ ေစ်းႀကီးတဲ့ ေနရာေတြက ေရႊ႔ေျပာင္းလာတာမ်ဳိးေတြ ေရွ႔လာမယ့္ႏွစ္ေတြမွာ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။”

The Economist မဂၢဇင္းရဲ႔ EIU အဖဲြ႔က ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရးအတြက္ အကဲျဖတ္ ထားရာမွာေတာ့ ႏုိင္ငံေရး အေျခအေနေတြဟာ စုိးရိမ္စရာ အေကာင္းဆုံးအျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတာ ျဖစ္သလုိ၊ စီးပြားေရး တည္ေဆာက္မႈပုံစံ၊ ေငြေၾကး စတဲ့ က႑ေတြမွာလည္း စိတ္မခ်ရတဲ့ အဆင့္မွာပဲ ရွိေနဆဲ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္္း ေယဘုယ် စီးပြားေရး တုိးတက္မႈေတြမွာေတာ့ တျဖည္းျဖည္း ႀကီးထြားလာႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း တြက္ဆထားတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈႏႈန္းဟာဆုိရင္ ၂၀၁၁-၂၀၁၂ ဘ႑ာေရး ကာလမွာ ၃.၂% ရွိၿပီး လာမယ့္ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘ႑ာေရးႏွစ္ေရာက္တဲ့ အခါမွာေတာ့ ၄.၄% ေလာက္အထိ တုိးလာႏုိင္တယ္လုိ႔ EIU အဖဲြ႔က ခန္႔မွန္းထားတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG