သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အဆက္အဆံေတြ တုိးျမႇင့္လာေနတဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက အခုေနာက္ဆုံး စစ္ေရးအရ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံမႈေတြ စတင္ေဆာင္ရြက္ဖုိ႔ ေၾကညာလုိက္တဲ့အေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ အရည္အေသြး ျပည့္၀တဲ့ စစ္တပ္ျဖစ္လာေစဖုိ႔နဲ႔ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆုိင္ရာ အကူအညီေပးေရး အစီအစဥ္ေတြ၊ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြမွာ အစပ်ဳိး ေဆာင္ရြက္မယ္လုိ႔ ဆုိေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ အခ်ိန္မတန္ေသးတဲ့ လုပ္ရပ္အျဖစ္ ျမင္ေနၾကတာပါ။ အေမရိကန္ ျမန္မာ ဆက္ဆံေရး ေနာက္ဆုံး အေျခအေနကုိေတာ့ ကုိေအာင္လြင္ဦး ကေျပာျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုက စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးျမႇင့္တဲ့ အစီအစဥ္ အစအျဖစ္ စစ္ဘက္က ဥပေဒေရးရာ ပညာရွင္ေတြ ေစလႊတ္ၿပီး ျမန္မာစစ္တပ္ အရာရွိေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး၊ စစ္ဥပေဒေတြအေၾကာင္း ေဆြးေႏြးဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ လူသားခ်င္း စာနာမႈဆုိင္ရာ လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ အေရးေပၚ အကူအညီေပးေရး ကိစၥေတြမွာ ျမန္မာစစ္တပ္က ကၽြမ္းက်င္မႈ ရွိရွိနဲ႔ ပါ၀င္ႏုိင္မယ့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ဳိးေတြ စတင္ေဆာင္ရြက္ သြားမွာ ျဖစ္တဲ့ အေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီး Derek Mitchell နဲ႔ ဒုတိယ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ Ben Rhodes တုိ႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ ေၾကညာခဲ့ၾကတာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြကေတာ့ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ သင္တန္းေတြ ေပးတဲ့အထိ မဟုတ္ေပမဲ့လည္း အခ်ိန္မတန္ေသးတဲ့ အစီအစဥ္အျဖစ္ ျမင္ၾကပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈ အဖဲြ႔တခုျဖစ္တဲ့ Human Rights Watch အဖဲြ႔ရဲ႕ အာရွေရးရာ ညႊန္ၾကားေရးမႉး John Sifton ကေတာ့ အေမရိကန္ ပင္တဂြန္ စစ္ဌာနခ်ဳပ္ရဲ႕ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံေရး မူ၀ါဒမွာ သတိထားစရာေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“Human Rights Watch နဲ႔ တျခားလူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔ေတြအေနနဲ႔ ဒီအစီအစဥ္အေပၚမွာ စုိးရိမ္မိသလုိ၊ အခုအခ်ိန္မွာ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အဆက္အဆံေတြလုပ္ဖုိ႔ အခ်ိန္မတန္ေသးဘူးလုိ႔လည္း ယုံၾကည္ထားပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥေတြ၊ စစ္ဥပေဒေတြအေၾကာင္း ေျပာတာမ်ဳိးက ျပႆနာမရွိေပမဲ့ လူသားခ်င္း စာနာမႈနဲ႔ ကပ္ေဘးဒဏ္ အကူအညီေပးေရး အစီအစဥ္ေတြ အတြက္ ေလ့က်င့္ေပးမယ္ ဆုိတာကေတာ့ တမ်ဳိးပါ။ ဒါေတြကုိ စလုပ္ဖုိ႔ ဆုိတာကေတာ့ ေစာလြန္းေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ပင္တဂြန္ကေတာ့ လုပ္သင့္တယ္လုိ႔ ယူဆၿပီး စလုပ္ဖုိ႔ စီစဥ္လာၾကတာပါ။”

အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးနဲ႔ ဒုတိယ အမ်ဳိးသားလံုၿခံဳေရး အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္တုိ႔ကေတာ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ေပၚေပါက္ လာေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္အေနနဲ႔ အရည္အေသြး ျပည့္၀တဲ့ အဖဲြ႔အစည္းတခု အျဖစ္နဲ႔ လူမႈအသုိင္းအ၀ုိင္းမွာ ျပန္လည္၀န္ဆန္႔လာဖုိ႔ ရည္ရြယ္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီၿပီး စစ္တပ္က တုိင္းျပည္အာဏာကုိ ထိန္းခ်ဳပ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ မွတ္တမ္းေတြ ရွိေနဆဲျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္နဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံလာတဲ့ အေပၚမွာေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက စုိးရိမ္ေနၾကတာပါ။

“ကပ္ေဘးဒဏ္ အကူအညီေပးတဲ့ ေနရာမွာ အစုိးရရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္မားလာေအာင္ လုပ္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ အရပ္သား အစုိးရနဲ႔ပဲ လုပ္သင့္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က ယုံၾကည္ထားပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္အတြက္ ဒီလုိ အကူအညီေတြ မလုိပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္ထက္ အရပ္သား အစုိးရကသာ အကူအညီပုိလုိေနတာပါ။”

ျမန္မာစစ္တပ္ အေနနဲ႔ ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳမႈကိစၥ၊ အဓမၼလုပ္အားေပး ခုိင္းေစမႈနဲ႔ လက္နက္ကုိင္ တုိက္ပဲြေတြအတြင္း စစ္ဥပေဒကုိ ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ အဆုံးသတ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ ကိစၥမ်ဳိးေတြကုိ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အေနနဲ႔ အဓိက အာ႐ုံစုိက္သင့္တယ္လုိ႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။

ဆန္းစစ္သူ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ အေမရိကန္ အစုိးရက အာရွေဒသကုိ အာ႐ုံစုိက္လာတဲ့ မူ၀ါဒတစိတ္တပုိင္းအျဖစ္ ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးျမႇင့္လာေနရာမွာ၊ အထူးသျဖင့္ အာရွတလႊား ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရးအရ ၾသဇာႀကီးတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ အိမ္နီးခ်င္းအျဖစ္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ထိေတြ႔ဆက္ဆံဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းလာတာလုိ႔ ျမင္ေနၾကတာပါ။ Human Rights Watch အဖဲြ႔ရဲ႕ အာရွေရးရာ ညႊန္ၾကားေရးမႉး Sifton ကေတာ့ ပင္တဂြန္ စစ္ဌာနခ်ဳပ္ရဲ႕ လုပ္႐ုိးလုပ္စဥ္ ၾသဇာခ်ဲ႕ထြင္လုိတဲ့ အစီအစဥ္အျဖစ္ ျမင္ႏုိင္ေပမဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ အရွိန္အ၀ါကုိ စုိးရိမ္မႈကုိလည္း ျပသေနတာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အဆက္အဆံေတြ လုပ္ခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းရင္း အေနနဲ႔ကေတာ့ ပင္တဂြန္ အေနနဲ႔ တကမာၻလုံး ရွိသမွ် ေနရာတုိင္းမွာ ရန္သူ မဟုတ္သေရြ႔ ဆက္ဆံခ်င္တဲ့ သေဘာထားေၾကာင့္လုိ႔ က်ေနာ္ယူဆပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ အိမ္နီးခ်င္းေတြနဲ႔လည္း ဒီလုိပဲ ဆက္ဆံေနတာပါ မဟာဗ်ဴဟာအရ အခ်က္အျခာမဟုတ္တဲ့ ကေမာၻဒီးယားလုိ ႏုိင္ငံမ်ဳိးနဲ႔ေတာင္ ဆက္ဆံဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းခဲ့တာပါ။ ဒါကေတာ့ ပင္တဂြန္က ေနရာတုိင္းမွာ လုပ္တဲ့ ကိစၥပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ မဟာဗ်ဴဟာအရ စုိးရိမ္စရာ ရွိေနတာကလည္း မွန္ပါတယ္။ တခုရွိတာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ တ႐ုတ္ရဲ႕ ရင္ခြင္ထဲ ၀င္သြားလိမ့္မယ္လုိ႔ေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ ယုံၾကည္တဲ့သူ ရွိလိမ့္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ကေတာ့ မထင္ပါဘူး။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ နီးနီးကပ္ကပ္ ဆက္ဆံရင္း ႐ုပ္ေသးေတာ့ အျဖစ္ခံလုိ႔ မရဘူးဆုိတာကုိ သေဘာေပါက္ လာတာဟာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္လာရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းေတြထဲက တခုပါ။”

၂ ႏုိင္ငံၾကား စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အဆက္အဆံေတြ စတင္မယ့္ အစီအစဥ္ကုိေတာ့ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရးဌာန လက္ေအာက္ခံ ႏုိင္ငံတကာ ဥပေဒေရးရာ ေလ့လာေရးဌာနက ေဆာင္ရြက္သြားမွာပါ။ အစီအစဥ္ မတုိင္မီမွာလည္းပဲ အေမရိကန္ ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ဥပေဒေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူ အဖဲြ႔တဖဲြ႔ဟာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားေရာက္ၿပီး စစ္တပ္ထဲက တာ၀န္ရွိသူေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆုံခ့ဲတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG