သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ထုိင္းႏုိင္ငံတြင္းမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ အေျခခ်ေနထိုင္ေနတဲ့ ဒုကၡသည္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေနရပ္ရင္းကို ျပန္လို႔ ရ - မရ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လံုၿခံဳေရးေကာင္စီက တာ၀န္ွရွိသူေတြ အပါအ၀င္ ေဒသဆုိင္ရာ အာဏာပုိင္ေတြက UNHCR စတဲ့ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖဲြအစည္းေတြနဲ႔ ထုိင္း-ျမန္မာ နယ္စပ္မွာ ၃ ရက္ၾကာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ထုိင္းအေျခစိုက္ ဗြီအိုေအသတင္းေထာက္ မေအးေအးမာ က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။

ထုိင္းႏုိ္င္ငံတြင္းမွာ ႏိုင္ငံေရး မတည္မၿငိမ္ ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းၿပီးတဲ့ေနာက္ နယ္စပ္တေလွ်ာက္မွာ ႏွစ္ရွည္လမ်ား ခိုလံႈခြင့္ေပးထားရတဲ့ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြ ကိစၥကုိလည္း ေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္လာတာပါ။ တာ့ခ္ခ႐ိုင္တြင္းက ေဒသဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္ေတြ အပါအ၀င္ ထုိင္းႏိုင္ငံရဲ႕ လံုၿခံဳေရးဆုိင္ရာ တာ၀န္ရွိသူေတြက ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆုိင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုး အပါအ၀င္ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖဲြအစည္းေတြနဲ႔ ေတြဆံုၿပီး ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လုိ႔ရႏုိင္မႈ ရွိ မရွိ အေျခအေနကုိ တာ့ခ္ခ႐ိုင္ မဲေဆာက္ၿမိဳ႕မွာ ေဆြးေႏြးဖလွယ္ခဲ့ၾကတာပါ။ ကရင္ဒုကၡသည္ေကာ္မတီရဲ႕ ဒုဥကၠဌ ဆရာေဂ်ာ့ကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမရရွိေသးဘဲ ဒုကၡသည္ေတြ ျပန္လို႔မရဘူးလို႔ ေျပာဆုိလိုက္ပါတယ္။

“မုိင္းကိစၥကဒီေလာက္ အေရးမႀကီးေသးဘူး။ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အေရးႀကီးတာက peace ေရာက္ဖုိ႔ peace ရလာလုိ႔ရွိရင္ မုိင္းက အလုိအေလ်ာက္နဲ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ရွင္းသြားမွာေပါ့။ ဟုတ္တယ္မုိ႔လား။ အခုဟာက peace မရလုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ရွင္းၿပီးရင္ သူမ်ားျပန္ျမွဳပ္ရင္လည္း ရတာပဲဟာ ဟုတ္တယ္မုိ႔လား။ အဲဒါ က်ေနာ္တုိ႔ KRC ရဲ႕ stand (ရပ္တည္ခ်က္) ေပါ့ေလ။”

ေမး။ ။ ဒါဆုိရင္ ဆရာေရ၊ အတင္းအက်ပ္ေတြမ်ား ျပန္ပုိ႔တာမ်ဳိးေတြ ျဖစ္လာမယ္၊ အခုလည္း ဒီ KNU နဲ႔ ျမန္မာအစုိးရတုိ႔က စီစဥ္ေနတဲ့ pilot project ေတြအရ ဒီဒုကၡသည္ေတြ ေရႊ႕ေျပာင္းမယ္ ဆုိတာမ်ဳိးေတြလည္း ၾကားေနရတာေတြ ရွိတယ္ဆုိေတာ့ အဲဒါမ်ဳိး အေျခအေနအေပၚမွာေရာ၊ ဆရာတုိ႔အေနနဲ႔ ဘယ္လုိစဥ္းစားမလဲရွင့္ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ -
ေျဖ။ ။ “က်ေနာ္တုိ႔ ဒုကၡသည္အေရးအခင္းက local issue မဟုတ္ဘူး။ international issue ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ က်ေနာ္တုိ႔ international principle အတုိင္းပဲ သြားမယ္ေနာ္။ မိမိဆႏၵအရ က်ေနာ္တုိ႔ အေျခခံမယ္။ ဒုံးဒုိင္း၊ ဒုံးဒုိင္း ျဖစ္ေနေပမဲ့လည္း ျပန္ခ်င္တဲ့လူ၊ ျပန္ရဲတဲ့လူ spontaneous return ကုိ က်ေနာ္တုိ႔ မတားဘူး။ ဒါကေတာ့ UNHCR ရဲ႕ principle ထဲမွာလည္း ပါတယ္ေလ။”

ေမး။ ။ ဒုကၡသည္ေတြကေရာ၊ ဆရာတုိ႔ ေတြ႔မိသေလာက္ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ အမ်ားစုက ျပန္ခ်င္ၾကတာမ်ဳိးေရာရွိလားဆရာ။
ေျဖ။ ။ “လမသာရင္ ဘယ္သူမွ အိမ္၊ရြာမျပန္ခ်င္ေသးဘူးေလ၊ ဆရာမ။ အဲဒီေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔က ၾကည့္ရမယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ရြာမွာ လသာေနၿပီလား။”

ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ျဖစ္တဲ့ KHRG ကေတာ့ မိုင္းေတြရွင္းလင္းမႈ မရိွေသးတဲ့ကိစၥေတြနဲ႔ ေျမယာျပႆနာေတြ ရွိေနတာမ်ိဳးေတြ လူအခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ကရင္ျပည္နယ္တြင္းမွာ ရွိေနေသးေပမဲ့ ကရင္ဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ သေဘာထားဆႏၵအတုိင္းသာ ျဖစ္သင့္တယ္လုိ႔ လူအခြင့္အေရးအဖဲြ႔ရဲ႕ တာ၀န္ခံတဦးျဖစ္တဲ့ ကိုေစာေ၀လင္းက ဆုိပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ သြားဆုံးျဖတ္ေပးလုိ႔ မရဘူး။ သူတုိ႔ဒီက တကယ္ဒုကၡသည္မွာေနတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ေနတဲ့လူေတြ သူတုိ႔မွာ ျပန္သင့္လုိ႔ျပန္ရင္၊ သူတုိ႔မွာ လြတ္လပ္စြာ ဆုံးျဖတ္ပုိင္ခြင့္ရွိတယ္။”

ေမး။ ။ ဆုိေတာ့ ခုေလာေလာဆယ္ အေျခအေနမ်ဳိးမွာ ဒီျမန္မာအစုိးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ KNU ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ထုိင္းအစုိးရပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ဆုံးျဖတ္ၿပီးေတာ့ ျပန္ခုိင္းတယ္ဆုိရင္ သင့္ေတာ္မႈရွိမလားရွင့္။
ေျဖ။ ။ “ဒုကၡသည္ေတြ မျပန္ခ်င္ပဲနဲ႔ အတင္းျပန္ခုိင္းလုိ႔ရွိရင္ ဘယ္လုိေျပာမလဲ forced return, forced repatriation ျဖစ္သြားမွာေပါ့။ အဲဒီလုိမ်ဳိး လုပ္ၿပီးလုိ႔ရွိရင္ မသင့္ေတာ္ဘူးလုိ႔ က်ေနာ္ထင္တာပဲ။”

ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္မွာ ဒုကၡသည္စခန္းေပါင္း ၉ ခုရိွၿပီး ကုလသမဂၢရဲ႕ တရားဝင္စာရင္းအရ ဒုကၡသည္ ၁ သိန္း ၂ ေသာင္းေက်ာ္ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ေနာက္ထပ္ ေရာက္လာတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြနဲ႔ဆို လူဦးေရက ဒီထက္မက ပိုရွိေနတာပါ။ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ျမန္မာအစိုးရတုိ႔ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လက္မွတ္ေရးထုိးမႈေတြ လုပ္ခဲ့ေပမဲ့ တုိက္ပဲြေတြ ျပန္ျဖစ္ေနတာေတြ ပဋိပကၡေတြ ရွိေနေသးတဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းမွာလည္း ဒုကၡသည္ဦးေရက တုိးေနတာပါ။

ေနာ္ေ၀ႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ဒုကၡသည္မ်ားေကာင္စီရဲ႕ အစီရင္ခံစာမွာေတာ့ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္းမွာ ျပည္တြင္းဒုကၡသည္ ၆ သိန္း ၄ ေသာင္းေက်ာ္ရိွတယ္လုိ႔ ေျပာဆုိထားတာပါ။ မတည္ၿငိမ္တဲ့ အေျခအေနေအာက္မွာ ကရင္ျပည္နယ္တြင္းက ဒုကၡသည္ေတြကလည္း ေနရပ္ရင္းျပန္ပုိ႔ဖုိ႔ကိစၥကုိ စုိးရိမ္ပူပန္ေနၾကပါတယ္။ မဲေဆာက္မွာျပဳလုပ္တဲ့ ေဆြးေႏြးပဲြကေတာ့ ထုိင္းႏိုင္ငံဘက္က ေနရပ္ရင္းကုိ အတင္းအက်ပ္ ျပန္ပို႔မယ္ဆုိတဲ့ သေဘာထားေတြေတာ့ မထုတ္ျပန္ေသးပါဘူး။ ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီသတင္းၾကားၿပီးတဲ့ေနာက္မွာ စိုးရိမ္ပူပန္မႈေတြ ရွိလာတယ္လို႔ ကရင္ဒုကၡသည္ေကာ္မတီကေတာ့ ဆုိပါတယ္။

ထိုင္း-ျမန္မာနယ္စပ္က ဒုကၡသည္ေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖဲြအစည္းေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ကူညီေထာက္ပံ့မႈေတြ ေလ်ာ့နည္းလာတဲ့အေပၚမွာ နယ္စပ္မွာေနထုိင္္ရတာေတြနဲ႔ စားေသာက္ေရးကအစ အခက္အခဲေတြ ရွိလာၿပီျဖစ္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG