သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာအစိုးရမူ၀ါဒအရ မုိင္းရွင္းလင္းေရးအခက္အခဲရိွ


ေျမျမႇဳပ္မိုင္းထိမွန္ၿပီးေတာ့ ထုိင္း-ျမန္မာနယ္စပ္ကို ထြက္ေျပးေရာက္ရွိလာတဲ့ ကရင္ဒုကၡသည္တဦး။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တႏိုင္ငံလံုးအတိုင္းအတာနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္မီ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ရွင္းလင္းေရး ဌာနတခု ဖြင့္လွစ္ႏိုင္ေရးကိစၥမွာ ျမန္မာအစိုးရက ေႏွာင့္ေႏွးေနတယ္ လို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဌာနက ထုတ္ျပန္တဲ့ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းရွင္းလင္းေရး ႏွစ္ပတ္ လည္ အစီရင္ခံစာမွာ ေျပာထားပါတယ္။

အခုလို ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ရွင္းလင္းေရး စင္တာတခု ဖြင့္ဖို႔ကို တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ခ်က္ခ်င္း အေကာင္အထည္ မေပၚေသးတာလို႔လည္း ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာက တာ၀န္ရွိသူတဦးက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းလုပ္ငန္းေတြကို သုေတသနလုပ္ေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳးမွာ တရား၀င္ လုုပ္ေဆာင္ႏိုင္ျခင္းမ်ိဳး မရွိေသးဘူးလို႔လည္း ေျမျမႇဳပ္မိုင္းပညာေပးေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔ေတြက ေျပာဆိုလာတဲ့အေၾကာင္းကို ဗီြအိုေအ ျမန္မာပိုင္းရဲ႕ သတင္းေထာက္ ကိုေအာင္ရဲေမာင္ေမာင္ က ေျပာျပမွာပါ။

စစ္ပြဲေတြအတြင္းသံုးခဲ့တဲ့ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြက ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေတြ ျပန္လည္ တူးေဖာ္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေျမျမႇဳပ္မိုင္းရွင္းလင္းေရး စင္တာႀကီးတခု တည္ေဆာက္ဖို႔ အစီအစဥ္ေတြ ရွိေပမဲ့လည္း တႏိုင္ငံလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ ၾကန္႔ၾကာမႈရွိသလို တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ပါ ညိႇႏိႈင္းရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ သိပ္ၿပီး ခရီးမေရာက္ေသးတာလို႔ ျမန္မာၿငိမ္းခ်မ္းေရးစင္တာရဲ႕ အႀကီးတန္း အႀကံေပးတဦးက ေျပာပါတယ္။

“မိုင္းကက်ေတာ့ သူက တပ္ပါပါလာမွာဆုိေတာ့ က်ေနာ္တို႔ peace လုပ္သလိုမ်ိဳး ေနရာခ်ထားေရးလို ကိစၥက်ေတာ့ ဟိုဟာမျဖစ္ဘူးေပါ့။ အခုကေတာ့ ေႏွာင့္ေႏွးေနတယ္ ဆိုတာလည္း သူတို႔ ေျပာမယ္ဆုိရင္ ရွိႏုိင္ပါတယ္။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့လည္း ဟို တဘက္က တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးၿပီးမွပဲ ဒါေတြက လုပ္လို႔ရမွာေပါ့။ တႏုိင္ငံလံုးမွာ ေဆာင္ရြက္ဖို႔အတြက္ အကြဲကြဲအျပားျပား မျဖစ္ေအာင္ေပါ့ေနာ္ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီေကာင္က တႏုိင္ငံလံုးမွာ ေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အကြဲကြဲအျပားျပားမျဖစ္ေအာင္ ဒီစံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို ျပင္ဆင္ေနတယ္။ တပ္မေတာ္လည္း ဒါကေတာ့ အဓိကေပါ့ေနာ္ ပါ၀င္ရမွာျဖစ္တယ္။ ဒါေတြက ျပင္ဆင္ေနဆဲေပါ့ေနာ္။”

ႏို္င္ငံတကာ အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ရွင္းလင္းေရးဆိုင္ရာ ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ ျပည္တြင္းက တိုင္းရင္းသား ေဒသအခ်ိဳ႕မွာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေပမဲ့ တကယ့္ေဒသေတြကို သြားေရာက္ၿပီး ကြင္းဆင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ ၿပီးေတာ့ ျပန္လည္ တူးေဖာ္ေရးအတြက္ သုေတသနလုပ္ငန္းေတြ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔မွာေတာ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ မူဝါဒအရ တရားဝင္ သြားေရာက္ ေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳးေတြ မလုပ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းအေရး ပညာေပးေနတဲ့ အရပ္ဘက္အဖြဲ႔ေတြက ေျပာပါတယ္။

ကယားျပည္နယ္ထဲမွာဆိုရင္ အရင္က သံုးစြဲခဲ့တဲ့ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေတြရဲ႕အႏၲရာယ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ပညာေပးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေနေပမဲ့ သုေတသနပိုင္းမွာေတာ့ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဘူးလို႔ ကယားအေျခစိုက္ ကရင္နီျပည္လူငယ္မ်ားသမဂၢ (UKSY) က ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းတဦးျဖစ္တဲ့ ကိုဘီထူးက ေျပာပါတယ္။

“မိုင္းဘယ္ေနရာမွာရွိတဲ့ဆုိတာေတာ့ ဘယ္သူမွလည္း သိပ္မေျပာခ်င္တဲ့ အေနအထားမ်ိဳးျဖစ္သလို အစိုးရဘက္ကလည္း ဒီလို survey ကိုေတာ့ ခြင့္ျပဳပါတယ္ဆုိတာမ်ိဳး မေျပာဘူးေပါ့။ ကိုယ့္ဟာနဲ႔ကိုယ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးျဖစ္တဲ့အတြက္ စစ္မွန္တဲ့ ခုိင္မာတဲ့ ဒီအခ်က္အလက္ေတြ ရဖုိ႔ကေတာ့ အရမ္း ခက္ခဲတဲ့ အေနအထားမ်ိဳးရွိပါတယ္။ ေနာက္ အတည္ျပဳႏိုင္ခ်က္ ရဖုိ႔ကလည္း အစိုးရဘက္ကေရာ ဒီလက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔အစည္းေတြ ဘက္ကေရာ အတည္ျပဳေပးႏိုင္ဖို႔ကလည္း ဒီ survey ေပၚမွာ ရွိမွာမဟုတ္ဘူးေပါ့ေနာ္။ လုပ္လည္းမလုပ္ေပးၾကပါဘူးဆုိေတာ့ survey အခ်က္အလက္ေတြကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲ ေကာက္ေကာက္ေပါ့ေနာ္ လူထုအေျခခံၿပီး ေကာက္တဲ့အတြက္ လူထုအျမင္လည္းရၿပီးမွ တကယ့္ ဟို သံုးစြဲေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြကေနၿပီးမွ က်ေနာ္တုိ႔ ဘာမွမသိရတဲ့အခ်ိန္မွာ survey ကေတာ့ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ပဲ ေအာင္ျမင္ႏိုင္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္ေပါ့ေနာ္။ survey အခ်က္အလက္ အမ်ားစုကေတာ့ ခန္႔မွန္းေျခနဲ႔ လုပ္ထားတဲ့ survey ပဲလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။”

စစ္အတြင္းမွာ အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းေတြ ျပန္လည္ တူးေဖာ္ေရးကို လက္ရွိအခ်ိန္မွာ ႏွစ္ဘက္အဖြဲ႔အစည္းေတြအၾကား က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ေျပာဆိုမႈမ်ိဳးေတြ မရွိေသးသလို ဒီကိစၥဟာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လက္မွတ္ထိုးၿပီးမွ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ့္သေဘာ ျဖစ္ေနတယ္လို႔လည္း ကိုဘီထူးက ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ အေတြ႔အႀကံဳအရဆုိရင္ေတာ့ ေျမျမႇဳပ္မုိင္းအေပၚမွာေတာ့ လတ္တေလာေတာ့ အေျဖေတာ့ မေပးႏုိင္ေသးဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္ေပါ့ေနာ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရး လုပ္ၿပီးၿပီ၊ ေနာက္ ဒီတပ္ပိုင္းဆိုင္ရာကိစၥေတြ ေဆြးေႏြးျဖစ္ၿပီဆုိရင္ ဒီကိစၥကို ထဲထဲ၀င္၀င္ေပါ့ေနာ္ ေဆြးေႏြးျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ လတ္တေလာေတာ့ က်ေနာ္ထင္တယ္ အစိုးရဘက္ကေရာ၊ အစိုးရဘက္အေနနဲ႔ကေတာ့ ဒီကိစၥကိုေတာ့ အားေပးၿပီးမွ ပါခဲ့တဲ့ကိစၥမဟုတ္ဘူးလို႔ေတာ့ ေျပာလို႔ရပါတယ္ခင္ဗ်။”

၁၉၉၀ ပတ္၀န္းက်င္ေလာက္က ကယားျပည္နယ္ထဲမွာ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းထိၿပီး ဒူးေခါင္းကေန စၿပီး ေျခေထာက္ျဖတ္ခဲ့ရတဲ့ ကလလတ လို႔ေခၚတဲ့ ကရင္နီျပည္လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ျပည္သူ႔လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္ဦးက တပ္စုမွဴး ကိုေက်ာ္၀င္း ကေတာ့ ေျမျမႇဳပ္မိုင္းအႏၲရာယ္ကို ဘယ္သူကိုမွ ထပ္ၿပီး မႀကံဳေစခ်င္ဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္ကေတာ့ ဂ်ိဳင္းေထာက္နဲ႔ပဲ သြားလာတယ္ေနာ့္။ ဘာလို႔လဲဆုိေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔လိုမ်ိဳး မခံစားဘူးတဲ့သူကို မိုင္းရဲ႕အႏၱရာယ္နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ေနာက္က်ရင္ ဒီလိုမ်ိဳးမျဖစ္ေအာင္၊ ဒုကၡမေရာက္ေအာင္ က်ေနာ္တုိ႔ လိုက္ေတြ႔ပါတယ္ အဲ့လိုမ်ိဳး။ မိုင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဒုကၡေရာက္တဲ့သူေတြေရာ၊ ခံစားဖူးတဲ့သူေတြလည္း ေတာ္ေတာ္ေလး မ်ားေနၿပီ။”

တကမာၻလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ ဆိုရင္ေတာ့ ေျမျမႇဳပ္မိုင္း ဒါမွမဟုတ္ စစ္ပြဲေတြရဲ႕ လက္နက္အႂကြင္းအက်န္ေတြေၾကာင့္ ေသဆံုးဒဏ္ရာရသူ အေရအတြက္ဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္မွာဆိုရင္ တျခားႏွစ္ေတြကထက္ နည္းတယ္လို႔ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး John Kerry က ေျပဆိုထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG