သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အေမရိကန္သမၼတ Barack Obama ဟာ ဇန္န၀ါရီ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ ရာထူးကေန အနားယူေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ သူတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ ၈ ႏွစ္တာ ကာလအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ အေလးေပး ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး အေမရိကန္သမၼတ တဦးအေနနဲ႔လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္ သြားေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္အတြက္ သမၼတ Obama အေနနဲ႔ ဘယ္လုိ အခန္းက႑ကေန လုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့သလဲဆုိတာေတြကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပေပးထားပါတယ္။

က်ေနာ္တုိ႔ အခုအသံလြင့္ၿပီး မၾကာခင္ နာရီပုိင္းအတြင္းမွာ သမၼတ Barack Obama ဟာ တုိင္းျပည္ကုိ သူ႔ရဲ႕ ေနာက္ဆုံး ႏႈတ္ဆက္စကား ေျပာၾကားေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ ည ၉ နာရီမွာ ေျပာၾကားမယ့္ အဲဒီ မိန္႔ခြန္းအတြင္း သူ႔ကုိ ေထာက္ခံသူေတြကုိ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း အျပင္ သူတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့စဥ္ ကာလအတြင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံအတြင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတာမွာ ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိခဲ့တာေတြကုိ မီးေမာင္းထုိး ေျပာၾကားသြားဖုိ႔ ရွိပါတယ္။

သူ႔ရဲ႕ ပထမ သမၼတသက္တမ္းျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Hillary Clinton ကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ေစလြတ္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ငန္းေတြအတြက္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္အစုိးရနဲ႔ စတင္ ထိေတြ႔ ဆက္ဆံခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ တစုိက္မတ္မတ္ စတင္ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ Asia Pivot လုိ႔ေခၚတဲ့ အာရွတုိက္ကုိ ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္တဲ့ သမၼတ အုိဘားမားရဲ႕ ႏုိင္ငံျခားေရး မူ၀ါဒေတြထဲမွာ အေအာင္ျမင္ဆုံး သာဓက တခုျဖစ္တာနဲ႔အညီ ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ သမၼတ အုိဘားမား ေျပာၾကားတဲ့ မိန္႔ခြန္းေတြထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈေတြကုိ မၾကာခန ထည့္သြင္း ေျပာၾကားေလ့ ရွိပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ကူညီ လုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့တယ္ဆုိေပမယ့္လည္း တကယ့္ တကယ္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာဖုိ႔အတြက္ ျမန္မာျပည္သူေတြကုိယ္တုိင္က လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကတာလုိ႔ George Town တကၠသုိလ္က ျမန္မာ့ေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ပါေမာကၡ David Steinburg က သုံးသပ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ သမၼတ အုိဘားမားအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ေကာင္းမြန္တဲ့ သမုိင္းအေမြအႏွစ္ကုိ ထားခဲ့ႏုိင္သူျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“သူ႔ရဲ႕ အေမြအႏွစ္ဟာ ေကာင္းမြန္တဲ့ အေမြအႏွစ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျပာင္းလဲမႈ ျဖစ္ေပၚဖုိ႔အတြက္ ေတြ႔ဆုံ ညွိႏႈိင္းရဲတဲ့ စိတ္ဓါတ္ဟာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ေကာင္းမြန္တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈ ျဖစ္ပါတယ္။ သမၼတ အုိဘားမားဟာ သူလုပ္ေပးႏုိင္စြမ္း ရွိသေလာက္ လုပ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံကိစၥကုိ သူ စလုပ္တဲ့အခ်ိန္တုန္းက အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္က သူ႔လုပ္ရပ္ေတြကုိ သေဘာမတူခဲ့ပါဘူး၊ လႊတ္ေတာ္က စိတ္၀င္စားတာက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ တေယာက္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း သူ႔အေနနဲ႔ ေနာက္ပုိင္းမွာ လႊတ္ေတာ္ပါ ေထာက္ခံလာေအာင္ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါဟာ ေကာင္းတဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈတရပ္ ျဖစ္ပါတယ္။”

၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ႏုိ၀င္ဘာလမွာေတာ့ ပထမဆုံး အေမရိကန္ သမၼတ တဦးအေနနဲ႔ သူကုိယ္တုိင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားေရာက္ခဲ့ၿပီး အာရွေဒသမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ဘယ္ေလာက္ အေရးပါတယ္ဆုိတာကုိ ရန္ကုန္တကၠသုိလ္မွာ ေျပာၾကားတဲ့ မိန္႔ခြန္းအတြင္း အခုလုိ ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေရးပါမႈေၾကာင့္ က်ေနာ့္အေနနဲ ဒီႏုိင္ငံကုိ လာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ခင္ဗ်ားတုိ႔ ႏုိင္ငံဟာ အေရွ႕နဲ႔ ေတာင္အာရွ ေဒသကုိ ခ်ိတ္ဆက္ေပးထားတဲ့ လမ္းဆုံမွာ ရွိေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကမၻာ့လူဦးေရ အထူထပ္ဆုံး ၂ ႏုိင္ငံအၾကားမွာ တည္ရွိေနတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ သမုိင္းဟာ ႏွစ္ေပါင္း ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ တည္ရွိခဲ့ၿပီး ကမၻာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳး တုိးတက္မႈ အလ်င္ျမန္ဆုံး ေဒသအတြက္ အဆုံးအျဖတ္ေပးႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိေနပါတယ္။”

အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ သမၼတ အုိဘားမားဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ ဒုတိယအႀကိမ္အျဖစ္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္၊ ႏုိ၀င္ဘာလမွာ ထပ္မံ သြားေရာက္ၿပီး လူငယ္ေတြနဲ႔ တုိက္ရုိက္ ေတြ႔ဆုံပြဲ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

သမၼတ အုိဘားမားဟာ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားအသင္း အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံက လူငယ္ေတြကုိ ေရြးခ်ယ္ၿပီး YSEALI လုိ႔ေခၚတဲ့ လူငယ္ ေခါင္းေဆာင္ အစီအစဥ္ကုိ စတင္ တည္ေထာင္ေပးခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီ အစီအစဥ္ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူငယ္ေတြအတြက္ အမ်ားႀကီး အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစတယ္လုိ႔ YSEALI အစီအစဥ္မွာ ပါ၀င္သူ ျမန္မာ လူငယ္တဦးျဖစ္တဲ့ မဇင္မာျမင့္က ေျပာပါတယ္။

“သမၼတ အုိဘားမားကေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ သမၼေတြ အားလုံးထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚကုိ အမ်ာႀကီး အေလးထားၿပီးေတာ့ ကူညီေပးခဲ့တဲ့ သမၼတ တေယာက္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။ အဓိကအားျဖင့္ေတာ့ သူကူညီေပးခဲ့တာေတြ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ေလ်ာ့ခ်ေပးတာမ်ဳိးေတြ၊ အဲဒီလုိမ်ဳိးေပါ့ေနာ္၊ ဘက္ေပါင္းစုံကေတာ့ ရွိတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူငယ္တေယာက္အေနနဲ႔ကေတာ့ သူ ကူညီေပးခဲ့တဲ့ အထဲမွာ လူငယ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး အစီအစဥ္ေတြကုိ အဓိက သူစၿပီးေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအ၀င္ အာရွႏုိင္ငံေတြမွာ စၿပီးေတာ့၊ Initiate လုပ္ၿပီးေတာ့ Launch လုပ္ေပးခဲ့တဲ့ အစီအစဥ္ေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လူငယ္ေတြအတြက္ အမ်ားႀကီး အက်ဳိးျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။”

မဇင္မာျမင့္ဟာ YSEALI လူငယ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ သမၼတ အုိဘားမားတုိ႔ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ ေတြ႔ဆုံပြဲ ျပဳလုပ္စဥ္က သမၼတ အုိဘားမားကုိ မိတ္ဆက္ေပးဖုိ႔ ေရြးခ်ယ္ ခံခဲ့ရသူ တဦးျဖစ္တဲ့အတြက္ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ သမၼတနဲ႔ သီးသန္႔ ေတြ႔ဆုံခြင့္ ရခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

သမၼတ အုိဘားမားဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမုိကေရစီ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးအတြက္ ကူညီ လုပ္ေဆာင္ေပးယုံမကပဲ အေမရိကန္ အစုိးရက ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈေတြကုိလည္း ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ စက္တင္ဘာလတုန္းက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံကုိ လာေရာက္ လည္ပတ္တဲ့အခ်ိန္အတြင္းမွာပဲ ျပန္လည္ ရုပ္သိမ္းေပးခဲ့ပါတယ္။

“ေဒၚစုနဲ႔ က်ေနာ္ တုိင္ပင္ေဆြးေႏြးၿပီးတဲ့ေနာက္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ႏွစ္ေပါင္း အတန္ၾကာ ခ်မွတ္ခဲ့တဲ့ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကုိ ရုပ္သိမ္းေပးဖုိ႔ အခ်ိန္တန္ၿပီဆုိတာကုိ က်ေနာ္ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ စီးပြားေရး လုပ္ေဆာင္ရာမွာ နည္းလမ္းသစ္ေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ျခင္းအားျဖင့္ အက်ဳိးရလဒ္ေတြကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ ခံစားခြင့္ ရၾကဖုိ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ ႏုိင္ငံတကာ စီးပြားေရးနယ္ပယ္ထဲ ၀င္ေရာက္တဲ့ ဆင္းရဲတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအတြက္ ကုန္သြယ္ေရးနဲ႔ စီးပြားေရး အက်ဳိးရလဒ္ေတြ ရွိေစမယ့္ ကုန္သြယ္ေရး အထူးခံစားခြင့္ေတြကုိလည္း ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒဏ္ခတ္ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ရုပ္သိမ္းေပးၿပီး ကုန္သြယ္ေရး အထူးခံစားခြင့္ေတြ ေပးျခင္းအားျဖင့္ အေမရိကန္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအနက္ အျမတ္စြန္း မရွာတဲ့ လုပ္ငန္းေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သြားေရာက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံၾကၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေဒသတြင္းမွာ ဒီမိုကေရစီ ရွင္သန္ၿပီး ေအာင္ျမင္တဲ့ အေမရိကန္ရဲ႕ မိတ္ဘက္ႏုိင္ငံ ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။”

အဲဒီလုိ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ ရုပ္သိမ္းေပးတဲ့အတြက္ေရာ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ယုံၾကည္မႈ ထားရွိတဲ့အတြက္ပါ သမၼတ အုိဘားမားကုိ ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း အေမရိကန္သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ေတြ႔ဆုံပြဲအၿပီး က်င္းပတဲ့ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ျပန္လည္ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

“က်မတုိ႔ႏုိင္ငံကုိ ကူညီခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားမ်ားကုိသာမက အေမရိကန္ လႊတ္ေတာ္တရပ္လုံးအျပင္ အစုိးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ ပုဂၢဳိလ္ေတြ အားလုံးသာမက - အထူးသျဖင့္ သမၼတ အုိဘာမားကုိ က်မတုိ႔ႏုိင္ငံကုိ ထပမဦးဆုံး အေမရိကန္သမၼတအျဖစ္ လာေရာက္ လည္ပတ္ခဲ့တဲ့အျပင္၊ က်မတုိ႔ ႏုိင္ငံသားေတြ၊ အထူးသျဖင့္ လူငယ္ေတြရဲ႕ စြမ္းေဆာင္ႏုိင္ရည္ကုိ အသိအမွတ္ျပဳေပးခဲ့တဲ့အတြက္ ေက်းဇူးတင္စကား က်မ ေျပာလုိပါတယ္။”

Indiana ျပည္နယ္၊ Indianapolis ၿမိဳ႕မွာ ေနထုိင္တဲ့ ေဒါက္တာ Ro Dinga ကလည္း သမၼတ အုိဘားမားလက္ထက္မွာ သံတမန္ ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္ ေကာင္းမြန္ေအာင္ တည္ေဆာက္တာ အပါအ၀င္ ျမန္မာႏုိင္ငံ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ျဖစ္ေပၚဘုိ႔ အမ်ားႀကီး လုပ္ေဆာင္ေပးခဲ့တယ္လုိ႔ ယူဆေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္ကေတာ့ သမၼတ အုိဘားမားနဲ႔ ဒီမုိကရက္ အစုိးရကေန ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေရးမွာ လုပ္ေဆာင္သြားတယ္လုိ႔ သုံးသပ္ပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္လည္း ေက်းဇူးတင္ဖုိ႔ ေကာင္းတယ္လုိ႔ ယူဆပါတယ္။ အားလုံး သိၿပီးတဲ့အတုိင္းပဲ ႏွစ္ (၅၀) အတြင္းမွာ ပထမဆုံး အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Hillary က ၂၀၁၁ မွာ ျမန္မာျပည္ကုိသြားေတာ့ သမုိင္း မွတ္တုိင္ႀကီးတခု ျဖစ္သြားတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါၿပီးရင္ သမၼတ အုိဘားမားကုိယ္တုိင္ ႏုိ၀င္ဘာ ၂၀၁၂ မွာ တခါ၊ ႏုိ၀င္ဘာ ၂၀၁၄ မွာ တခါ၊ ႏွစ္ခါတိတိ ျမန္မာျပည္ကုိ သြားၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ သံအမတ္ေတြလည္း ျပန္ခန္႔ခဲ့တယ္ - Derek Mitchell ေပါ့ေနာ္ စၿပီးေတာ့။ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈ အမ်ားႀကီး လုပ္ခဲ့တဲ့အခါမွာ အခု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကုိယ္တုိင္ကုိလည္း သူတုိ႔ ဖိတ္တယ္။ ႏုိင္ငံေတာ္ အႀကီးအကဲ အဆင့္အတန္းထားၿပီးေတာ့ Blair House မွာ ထားၿပီးေတာ့ ႀကိဳဆုိ ဧည့္ခံတယ္၊ စက္တင္ဘာ ၂၀၁၆ မွာေပါ့ေနာ္။ အဲဒါၿပီးရင္ GSP လုိ႔ ေခၚတဲ့ Generalized System of Preferences ေတြကုိလည္း ေပးတယ္။ အထူးအခြင့္အေရးေပးတဲ့ ကုန္သြယ္မႈေပါ့ေနာ္ - ျမန္မာျပည္ကုိ။ အဲဒီေတာ့ အဲဒီဟာေတြအတြက္ အမ်ားႀကီး က်ေနာ္တုိ႔ ျမန္မာျပည္အတြက္ ေကာင္းသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

သမၼတ အုိဘားမား စတင္ တည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ YSEALI အေရွ႕ေတာင္အာရွ လူငယ္ေခါင္းေဆာင္ အစီအစဥ္ဟာ သမၼတသစ္ Donald Trump အစုိးရ လက္ထက္မွာ ဆက္လက္ တည္ရွိဦးမလား ဆုိတဲ့ကိစၥကုိ YSEALI အဖြဲ႔၀င္ လူငယ္ေတြနဲ႔ ဒီအစီအစဥ္ကုိ ကုိင္တြယ္တဲ့ ဦးေဆာင္သူေတြ အၾကားမွာ ေျပာဆုိ ေဆြးေႏြးေနၾကဆဲ ျဖစ္တယ္လုိ႔ YSEALI အစီအစဥ္မွာ ပါ၀င္ခဲ့တဲ့ မဇင္မာျမင့္က ေျပာပါတယ္။

XS
SM
MD
LG