သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

"လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ"အသံုးအႏံႈး ေသခ်ာစံုစမ္းစစ္ေဆးသင့္ဟု လူ႔အခြင့္အေရးအကဲခတ္ဆို


ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္ တိမ္းေရွာင္လာၾကတဲ့ မူဆလင္ ဒုကၡသည္မ်ား။ ( ဇြန္ ၁၃၊ ၂၀၁၂)

ရခိုင္ျပည္နယ္က ရိုဟင္ဂ်ာအသိုင္းအဝိုင္းအေပၚ လူ႔အခြင့္ေရးခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖစ္ေပၚေနၿပီး လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈအထိက်ဴးလြန္ေနတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က လူမ်ိဳးတုံး သတ္ျဖတ္တာမရွိဘူးလို႔ ျငင္းဆိုမယ့္အစား၊ ဒီသတင္းေတြမွန္မမွန္ စံုစမ္းစစ္ေဆးသြားမယ္လို႔ေျပာသင့္ေၾကာင္း ျမန္မာ့အေရးအနီးကပ္ေလ့လာေနတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအကဲခတ္ပုဂၢိဳလ္က ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။ ေဒၚခင္စိုးဝင္းကေျပာျပေပးမွာပါ။

မနွစ္က ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းမွာ ေအာက္တိုဘာလကစၿပီးျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အၾကမ္းဖက္မႈေတြေနာက္ပိုင္း နယ္ေျမရွင္းလင္းေရးစစ္ဆင္ေရးေတြမွာ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈေတြျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ အသံုးအႏႈံးကို Bangladesh ႏိုင္ငံရွိ UNHCR ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာကုလသမဂၢမဟာမင္းႀကီးရံုးခြဲတာဝန္ခံကေျပာဆိုခဲ့တာသာျဖစ္ၿပီး၊ ကုလသမဂၢရဲ႕ အတည္ျပဳအသံုးအႏႈံးမဟုတ္သလို၊ တျခားယံုၾကည္ကိုးစားရတဲ့ ႏိုင္ငံတကာလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ႀကီးေတြကလည္း ဒီေန႔အထိ အဲဒီအသံုးအႏံႈးကို အတည္မျပဳေသးပါဘူးလို႔ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္တဲ့အဖြဲ႕၊ အာရွေရးရာဒါရိုက္တာေဟာင္း David Mathieson ေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။

ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က BBC နဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာ လူမ်ိဳးသတ္ျဖတ္မႈမရွိဘူးလို႔ ျငင္းဆိုလိုက္တာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ David Mathieson က အခုလိုသံုးသပ္ပါတယ္။

“ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ဒီအသံုးအႏံႈးပယ္ခ်လိုက္တဲ့သေဘာက ဒီစြပ္စြဲခ်က္မွန္မမွန္၊ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ လိုေသးတယ္ဆိုတာကို ဆိုလိုတာလို႔ က်ေနာ္ယူဆပါတယ္။ လူသားမ်ိဳးႏြယ္ အေပၚ က်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြက်ဴးလြန္တာရွိမရွိ စံုးစမ္းေနဆဲ ကာလျဖစ္တယ္။ လူူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈဆိုတာကလည္း၊ လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚက်ဴးလြန္တဲ့ ျပစ္မႈေတြက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ျဖစ္ေနတာနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ကုလလူ႔အခြင့္အေရး အထူးကိယ္စားလွယ္ ယန္ဟီလီနဲ႔ တျခားကၽြမ္းက်င္သူေတြေျပာ တာကေတာ့ လံုၿခံဳေရးတပ္ဖြဲ႔ေတြရဲ႕ အျပဳအမူ ေတြက လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္တဲ့အဆင့္ထိ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္လို႔ဘဲေျပာဆိုေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။”

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္ေနတယ္ဆိုတာကို မဟုတ္ဘူးလို႔ ျငင္းဆိုမယ့္အစား၊ ေသေသခ်ာခ်ာ၊ ထဲထဲဝင္ဝင္ စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ လိုအပ္တယ္ ဆိုတာကိုရွင္းျပသင့္တယ္လို႔ David Mathieson က ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ကုလအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ေကာ္မရွင္ နဲ႔ ေမာင္းေတာအေရး စံုးစမ္းေရးေကာ္မရွင္ေတြ ဖြဲ႔စည္းထားေပမဲ့ လံုေလာက္မႈမရွိဘူးလို႔ ကုလသမဂၢနဲ႔ ႏိုင္ငံတကာကေဝဖန္ေနၾကတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး၊ ကိုဖီအာနန္ေကာ္မရွင္ရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြဟာ လိုက္နာဖို႔ သင့္ေတာ္ေၾကာင္း၊ဒုသမၼတဦးျမင့္ေဆြဦးေဆာင္တဲ့ေကာ္မရွင္ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြမွာ အားနည္းခ်က္ေတြရွိေနတယ္လို႔ David Mathieson ကေထာက္ျပလိုက္ပါတယ္။

“ဒုသမၼတဦးျမင့္ေဆြဦးေဆာင္တဲ့ ေမာင္းေတာအေရးစံုစမ္းတဲ့ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ ရခိုင္ေျမာက္ပိုင္းနဲ႔ Bangladesh ကိုသြားတဲ့ေနရာမွာ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖါက္မႈေတြနဲ ပတ္သက္တဲ့ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ စြပ္စြဲခ်က္ေတြအေပၚ ထဲထဲဝင္ဝင္ထိေရာက္ေအာင္ မစံုစမ္းႏိုင္ခဲ့ၾကဘူးလို႔ယူဆပါတယ္။ ေသေသခ်ာခ်ာ စံုစမ္းရမယ့္အစား၊ စြပ္စြဲခ်က္ေတြမမွန္ဘူးလို႔ဘဲ ထုတ္ျပန္တာေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ စြပ္စြဲခ်က္ေတြကို ေျပေပ်ာက္ေအာင္ အစိုးရဖြဲ႔ေပးထားတဲ့ေကာ္မရွင္က မေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။ ယံုၾကည္ကိုစားထိုက္တဲ့ ျပည္တြင္းက အဖြဲ႔အစည္းေတြနဲ႔ လူပုဂၢိဳလ္ေတြမပါဘဲ စံုးစမ္းစစ္ေဆးေနသေရြ႕ေတာ့ ေမာင္းေတာအေရး အခ်က္အလက္ရွာေဖြေရးအဖြဲ႔ဖြဲ႔စည္းဖို႔ ႏိုင္ငံတကာက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ေထာက္ခံေနၾကမွာပါ။”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ထင္သေလာက္ ခရီးမေရာက္တာ၊ တိုင္းရင္းေဒသေတြမွာ တိုက္ပြဲေတြမစဲေသးတာဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က တပ္မေတာ္ကို မကိုင္တြယ္ႏိုင္တာေၾကာင့္နဲ႔ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈမရွိတာေၾကာင့္ဆိုတဲ့ အခ်က္အေပၚမွာေတာ့ David Mathieson က အခုလိုသံုးသပ္ပါတယ္။

“ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒအရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႔ စစ္တပ္ကို ထိန္းခ်ဳပ္လို႔မရပါဘူး။ သူကလည္းဝန္ခံထားတာပါဘဲ။ ဖြဲ႔စည္းပံုအရ အစိုးရက စစ္တပ္ကို ေန႔စဥ္လုပ္ငန္းေတြမွာ ပါဝင္ထိန္းခ်ဳပ္လို႔မရပါဘူးလို႔ ေျပာသင့္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ စစ္တပ္က မမွန္မကန္လုပ္ေနတာေတြကို သူ႔အေနနဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္လို႔မရဘူးလို႔ ေျပာေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ အစိုးရကအဲလိုမလုပ္ဘဲ တပ္မေတာ္က ဘာဘဲေျပာေျပာ အဲဒါကိုဘဲ အတည္ယူသတင္းထုတ္ျပန္ေနသလိုျဖစ္ေနတာပါ။ ဒီေတာ့ စစ္တပ္ေျပာသမွ် သေဘာတူသလိုပါဘဲ။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာလည္း ေဒၚစုနဲ႔ စစ္တပ္အၾကားသေဘာထားကြဲလြဲတယ္လို႔ ၂ ဘက္စလံုးကေျပာေပမဲ့၊ တကယ္ေတာ့ တပ္ခ်ဳပ္ မင္းေအာင္လိႈင္ရဲ႕ သေဘာထာနဲ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သေဘာထားက သိပ္မကြဲလြဲဘူးလို႔ တိုင္းရင္းသားေတြကေရာ၊ လူထုကပါ ယူဆေနၾကတယ္လို႔ က်ေနာ္သံုးသပ္မိပါတယ္။”

BBC ရုပ္သံသတင္းက ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုးေမးျမန္းခန္းမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းအေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ သေဘာထားေတြ အေပၚ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္တဲ့ အဖြဲ႔ အာရွေရးရာ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးေဟာင္းလည္းျဖစ္၊ ျမန္မာ့အေရးသုေတသနလုပ္ေနသူ David Maetieson ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းတင္ဆက္ခဲ့တာပါ။

XS
SM
MD
LG