သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ျမန္မာကုိ စစ္လက္နက္ေရာင္းခ်မူဒဏ္ခတ္တဲ့ EU သက္တမ္းတုိးမႈ အေပၚအျမင္


ဥေရာပ သမဂၢ EU က လက္နက္ေရာင္းခ်ခြင့္ အပါအ၀င္ ျမန္မာ အေပၚ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈကို ၁ ႏွစ္ထပ္ၿပီး သက္တမ္းတိုးလိုက္ပါတယ္။ စစ္တပ္ အႀကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ရဲ႕ ရုရွားစစ္တပ္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးမႈေတြ၊ ရုရွား လက္နက္ စက္ရံုေတြကို သြားေရာက္ၾကည့္ရႈတဲ႔ ခရီးစဥ္ အၿပီး ရက္ပိုင္း အတြင္းမွာဘဲ ဥေရာပ သမဂၢက စစ္လက္နက္ဆိုင္ရာ ဒဏ္ခတ္မႈကို တႏွစ္သက္တမ္း ထပ္တိုးလိုက္တာပါ။ EU ရဲ႕ ျမန္မာ အေပၚ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈ ပိတ္ပင္မႈက ျမန္မာ စစ္တပ္ကို အထိနာေစပါ့မလားဆိုတာကိုေတာ့ မသိဂၤ ီထုိက္ စုစည္းတင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြမွာ စစ္တပ္၊ ေနာက္ နယ္ျခားေစာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႔တို႔က အသံုးျပဳႏုိင္ေျခ ရွိတဲ႔ လက္နက္နဲ႔ စစ္ဘက္- အရပ္ဘက္သံုး ပစၥည္းေတြ ေရာင္းခ်မႈကို ဥေရာပ သမဂၢ EU က ပိတ္ပင္ တားျမစ္ခ်က္ သက္တမ္းတိုးလိုက္ပါတယ္။ တနလာၤေန႔မွာ ေၾကညာလိုက္တဲ႔ ျမန္မာ အေပၚ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈကို တႏွစ္ သက္တမ္း ထပ္တိုးလိုက္တာေၾကာင့္ လာမယ့္ ၂၀၂၀ ဧၿပီလ ၃၀ ရက္အထိ သက္ေရာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာ စစ္တပ္ အႀကီးအကဲ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ရဲ႕ စစ္ဘက္ဆိုင္ရာ ရုရွားႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္ အၿပီး ရက္ပိုင္းအတြင္းမွာဘဲ EU ရဲ႕ ျမန္မာ အေပၚ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈ တားျမစ္ ကန္႔သတ္ခ်က္၊ ေနာက္ ျမန္မာ လံုၿခံဳေရး တာ၀န္ရွိသူ လူပုဂၢိဳလ္ ၁၄ ဦး အေပၚ ျပည္၀င္ခြင့္ ပိတ္ပင္မႈ ထြက္ေပၚလာတာပါ။ ရုရွားလို ႏုိင္ငံေတြကေန လက္နက္၀ယ္လို႔ ရေနတဲ႔ အေနအထားမွာ ျမန္မာ့ တပ္မေတာ္ အတြက္ EU ရဲ႕ လက္နက္ ေရာင္းခ်မႈ ပိတ္ပင္ခ်က္က ထိေရာက္မႈ ရွိႏုိင္ပါ႔မလား ဆိုတာကိုေတာ့ Burma Campaign UK ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Mark Farmaner က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ဥေရာပ ႏုိင္ငံေတြဟာဆိုရင္ ကမၻာေပၚမွာ စစ္အသံုးအေဆာင္ လက္နက္ထုတ္လုပ္မႈ အမ်ားဆံုး ႏုိင္ငံေတြထဲမွာ ပါပါတယ္။ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈ တခ်ိဳ႕ ေျဖေလွ်ာ့ေပးၿပီးေနာက္မွာ မင္းေအာင္လိႈင္ အေနနဲ႔ ဥေရာပ ႏုိင္ငံတခ်ိဳ႕ကို သြားေရာက္ႏုိင္ခဲ႔တာ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ခဲ႔ရပါတယ္။ သူ ၾသစႀကီးယားကို သူသြားခဲ႔တယ္။ ဂ်ာမနီနဲ႔ အီတလီကိုလည္း သြားခဲ႔ၿပီး လက္နက္ ထုတ္လုပ္တဲ႔ ေနရာေတြကို သြားခဲ႔ပါတယ္။ ဥေရာပထုတ္ လက္နက္ေတြကို သူ၀ယ္ခ်င္ခဲ႔ပါတယ္။ ဥေရာပထုတ္ စစ္အသံုးအေဆာင္ေတြကို ပိုၿပီး လိုခ်င္ခဲ႔ပါတယ္။ ဂ်ာမနီကေန ေလ႔က်င့္ေရး ေလယာဥ္ေတြ ၀ယ္ဖို႔ စီစဥ္ခဲ႔ပါတယ္။ ေနာက္ ဥေရာပ ႏုိင္ငံတခ်ိဳ႕ဆီကေန စစ္သံုးပစၥည္း တခ်ိဳ႕လည္း ၀ယ္ခဲ႔ပါတယ္။”

ၿပီးခဲ႔တဲ႔ ရက္ပိုင္းအတြင္းက ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္ရဲ႕ ရုရွားႏုိင္ငံ ခရီးစဥ္ အတြင္းမွာေတာ့ သံခ်ပ္ကာကားေတြ ထုတ္လုပ္တဲ႔ စက္ရံု၊ ေနာက္ ေရငုပ္သေဘာၤေတြ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းတဲ႔ သေဘာၤက်င္းကိုလည္း သြားေရာက္ ေလ႔လာခဲ႔သလို ရုရွား စစ္တပ္ အႀကီးအကဲေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး ႏွစ္ႏုိင္ငံ တပ္မေတာ္နဲ႔ ေရတပ္ၾကား စစ္ဘက္ နည္းပညာဆိုင္ရာ၊ ေလ႔က်င္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြကို ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကပါတယ္။ ရုရွားခရီးစဥ္ အတြင္း ရုရွားဖက္ဒေရးရွင္း ႏိုင္ငံ ဆိုက္ေဘးရီးယား မွာ ရုရွား မီဒီယာေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုမႈ အတြင္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လိႈင္က ရုရွား လက္နက္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ရုရွားႏိုင္ငံရဲ႕ စစ္လက္နက္ပစၥည္းေတြက ကမာၻမွာ အင္မတန္အဆင့္ျမင့္တဲ့ စစ္လက္နက္ ပစၥည္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ နည္းပညာအားျဖင့္ အင္မတန္ျမင့္မားတာေတြ ျဖစ္တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္အတြက္လည္း အမ်ားႀကီး အသံုး၀င္တဲ့ စစ္လက္နက္ပစၥည္းေတြ ျဖစ္တယ္။ အနာဂတ္မွာလည္း ရုရွားႏိုင္ငံရဲ႕ စစ္လက္နက္ပစၥည္းေတြ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ လိုအပ္ခ်က္ ရွိတဲ့ေနရာေတြမွာ တိုးခ်ဲ႕အသံုးျပဳသြားမယ္လို႔ ေျပာလိုပါတယ္။”

ဒါေပမယ့္ ျမန္မာ စစ္တပ္ဘက္ကေတာ့ ဥေရာပ လက္နက္ေတြကို ပိုၿပီး လိုခ်င္ေနၿပီး ပိုၿပီးလည္း ေစ်းသက္သာမွာ ျဖစ္တယ္လို႔ Burma Campaign UK ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး Mark Farmaner က ေထာက္ျပပါတယ္။

“အခု လက္နက္ေရာင္းခ်မႈ ပိတ္ပင္ခ်က္ အရ ေရာင္းဖို႔ ခြင့္မျပဳေတာ့တဲ႔ အထဲမွာ တိုက္ခုိက္ေရး ေလယာဥ္ေတြ ပါပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလ႔က်င့္ေရး ေလယာဥ္ေတြကိုေတာ့ ဆက္ၿပီး ခြင့္ျပဳထားပါတယ္။ ေသနတ္ေတြ ေရာင္းခ်ခြင့္ကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ထားေပမယ့္လည္း တျခား စစ္ဖက္ အသံုးအေဆာင္ေတြကိုေတာ့ ဆက္ၿပီး ေရာင္းခ်ေနပါတယ္။ မင္းေအာင္လိႈင္ ဘက္ကလည္း ဥေရာပ ဘက္က စစ္ဘက္ အသံုးအေဆာင္ေတြကို ပိုၿပီး ရခ်င္ေနပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္း ဆိုေတာ့ ႏုိင္ငံတကာမွာ နာမည္ေကာင္းရသလို ေစ်းလည္း သက္သာပါတယ္။ ဥပမာ ေျပာရရင္ Twin –Turbine ေလယာဥ္ဆိုရင္ ရုရွားကေန ၀ယ္ရင္ ေဒၚလာသန္းရာခ်ီ သံုးရပါတယ္။ ဥေရာပက ေလယာဥ္ေတြဆိုရင္ေတာ့ ပိုၿပီး ေစ်းသက္သာႏုိင္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ EU ရဲ႕ ျမန္မာ အေပၚ လက္နက္ေရာင္းခ်မႈ တားျမစ္မႈဟာဆိုရင္ ျမန္မာ စစ္တပ္ အေနနဲ႔ ကမၻာေပၚက အရည္အေသြး အေကာင္းဆံုး လက္နက္ေတြ ပိုင္ဆိုင္ခြင့္ မရႏုိင္ဘူးဆိုတဲ႔ သေဘာသက္ေရာက္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာဘဲ သူတို႔ အေနနဲ႔ လိုခ်င္တယ္ဆိုရင္လည္း ေစ်းပိုၿပီး ေပးရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ေနာက္တႏွစ္ သက္တမ္းတိုးလိုက္တဲ႔ EU ရဲ႕ ျမန္မာ အေပၚ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈထဲမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း ဖိႏွိပ္မႈေတြ အသံုးျပဳႏုိင္တဲ႔ လက္နက္နဲ႔ စစ္အသံုးအေဆာင္ေတြ ေရာင္းခ်ခြင့္ ပိတ္ပင္မႈ၊ ေနာက္ စစ္တပ္နဲ႔ နယ္ျခားေစာင့္ရဲတပ္ဖြဲ႔တို႔ အသံုးျပဳဖို႔ အတြက္ အရပ္ဘက္ စစ္ဘက္ ႏွစ္မ်ိဳးသံုး ပစၥည္းေတြ တင္ပို႔မႈကို ပိတ္ပင္မႈ၊ ျပည္တြင္း ဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြမွာ အသံုးျပဳႏုိင္ေျခရွိတဲ႔ ဆက္သြယ္ေရး ေစာင့္ၾကည့္ ပစၥည္းကိရိယာေတြ တင္ပို႔မႈ အေပၚမွာလည္း တားျမစ္ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ပါရွိသလို ျမန္မာ စစ္တပ္ တပ္ဖြဲ႔ေတြကို ေလ႔က်င္သင္တန္းေပးမႈ ကိုလည္း တားျမစ္ထားပါတယ္။

ေနာက္ ရိုဟင္ဂ်ာ လူထု၊ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြ ဒါမွမဟုတ္လည္း ကခ်င္၊ ရခုိင္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ အတြင္းက အရပ္သားေတြ အေပၚ ဆိုးဆိုးရြားရြား လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈ၊ ဒီလို ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္တဲ႔ လူပုဂၢိဳလ္ ၁၄ ဦး အေပၚမွာလည္း ပစ္မွတ္ထား တားျမစ္ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ ခ်မွတ္ထားပါတယ္။ ျမန္မာဘက္က ခုိင္မာ ျပည့္စံုတဲ႔ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး မရွိရင္ေတာ့ EU ဘက္က လက္နက္တင္ပို႔ ေရာင္းခ်မႈ ဆိုင္ရာ ပိတ္ပင္တားျမစ္ခ်က္ကို ရုပ္သိမ္းမယ့္ အလားအလာ မရွိဘူးလို႔လည္း Mark Farmaner က ယူဆပါတယ္။

အီးယူ ဥေရာပသမဂၢအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမိုကေရစီေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အေရးယူပိတ္ဆို႕မႈေတြ ခ်မွတ္ခဲ့ေပမယ့္၊ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြေၾကာင့္ အေရးယူမႈေတြကိုေျဖေလ်ာ့ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း လက္နက္ေရာင္းခ်မႈတားျမစ္တာ အပါအ၀င္ စစ္ေရးအရ အေရးယူမႈေတြကို ဆက္လက္ထားရိွၿပီး၊ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ရခိုင္ေျမာက္ပို္င္း အေရးအခင္းေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ တာ၀န္ရိွတဲ့ စစ္ဘက္နဲ႔ရဲဘက္ အရာရိွႀကီးေတြကို ပစ္မွတ္ထား အေရးယူတာမ်ိဳး ထပ္တိုးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG