သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

႐ိုဟင္ဂ်ာေတြအတြက္ ၂၀၂၀ ဟာ အဆိုးဆုံးေရေၾကာင္းခရီးသြားႏွစ္အျဖစ္ ကုလမွတ္တမ္းတင္ 


Bangladeshi villagers help two elderly Rohingya women from a boat after crossing a canal at Shah Porir Deep, in Teknak, Bangladesh, Aug. 31, 2017.

အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးေတြ အမ်ားစု အပါအဝင္ ေရေၾကာင္းကေန ထြက္ေျပးၾကတဲ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္ေတြအတြက္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ဟာ အဆိုးဆုံးႏွစ္တႏွစ္ ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း ကုလသမဂၢက ေျပာလိုက္ပါတယ္။ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္နဲ႔ ကပၸလီပင္လယ္ေတြကို ျဖတ္သန္းၿပီး ေရေၾကာင္းခရီး သြားခဲ့ၾကသူေတြအတြက္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ဟာ အေသအေပ်ာက္အမ်ားဆုံးအျဖစ္ မွတ္တမ္းဝင္ခဲ့ေၾကာင္း ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ မဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) ရဲ႕ ၾကာသပေတးေန႔ ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပလိုက္တာပါ။

ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ထဲ ကိုဗစ္ကပ္ေရာဂါေၾကာင့္ သြားလာလႈပ္ရွားမႈေတြ ကန႔္သတ္ရာက အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသႏိုင္ငံေတြကို ဝင္ခြင့္မရပဲ ပင္လယ္ျပင္မွာ အခက္ႀကဳံၾကရတဲ့ ဒုကၡသည္အေရအတြက္ဟာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တုန္းက ေလွစီးေျပးဒုကၡသည္အေရး ႀကဳံခဲ့ရၿပီးေနာက္ပိုင္း အဆိုးဆုံး ျဖစ္ခဲ့ရတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။ အႏၲရာယ္မ်ားလွတဲ့ ပင္လယ္ေရေၾကာင္းခရီးကို ျဖတ္သန္းၾကသူေတြထဲမွာ ၃ ပုံ ၂ ပုံေလာက္ဟာ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလးေတြ ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ထဲ ေရေၾကာင္းခရီးသြားၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြအျဖစ္ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္းရရွိထားသူ ၂,၄၁၃ ေယာက္ ရွိခဲ့ၿပီး၊ ဒီအထဲက ၂၁၈ ေယာက္ဟာလည္း ပင္လယ္ျပင္မွာ ေသဆုံး၊ ဒါမွမဟုတ္ ေပ်ာက္ဆုံးခဲ့တာေၾကာင့္ ဒီအရင္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ကထက္ ၈ ဆေလာက္ ပိုမ်ားခဲ့ေၾကာင္း အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ အႏၲရာယ္မ်ားတဲ့ ေရေၾကာင္းခရီးကေန ႐ိုဟင္ဂ်ာေတြ ထြက္ေျပးၾကရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံသားအခြင့္အေရး အပါအဝင္ အေျခခံရပိုင္ခြင့္ေတြ ဆုံးရႈံးေနတာက အဓိကအေၾကာင္းရင္း ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း UNHCR က ေျပာပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာရွိတဲ့ နယ္ျခားေစာင့္ ကင္းစခန္းတခ်ိဳ႕ကို ARSA ႐ိုဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္ေတြက ၂၀၁၇ ခုႏွစ္တုန္းက ဝင္ေရာက္တိုက္ခိုက္ခဲ့တာကို တုံ႔ျပန္တဲ့ ျမန္မာစစ္တပ္ရဲ႕ စစ္ဆင္ေရးေတြေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ သိန္းနဲ႔ခ်ီတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံဖက္ တိမ္းေရွာင္သြားခဲ့ၾကတာပါ။ ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြကေတာ့ ႐ိုဟင္ဂ်ာဆိုတဲ့ အသုံးအႏႈန္းကို တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳ လက္မခံေပမဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္က ထြက္ေျပးသြားတဲ့ ဒုကၡသည္ေတြကို စိစစ္လက္ခံမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆိုထားၿပီး၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံနဲ႔ေရာ ကုလသမဂၢနဲ႔ပါ သီးျခားစီ နားလည္မႈ စာခြၽန္လႊာေတြ လက္မွတ္ေရးထိုးထားပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ဒုကၡသည္ေတြ ေနရပ္ျပန္ေရး အစီအစဥ္ေတြ အထမေျမာက္ေသးသလို၊ ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁ ရက္ေန႔ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းလိုက္တာေၾကာင့္ ႐ိုဟင္ဂ်ာ ဒုကၡသည္အေရး ဘယ္လို ဆက္လက္ ကိုင္တြယ္မလဲ ဆိုတာကလည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္းေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။

---------------------

ရိုဟင်ဂျာတွေအတွက် ၂၀၂၀ ဟာ အဆိုးဆုံးရေကြောင်းခရီးသွားနှစ်အဖြစ် ကုလမှတ်တမ်းတင်

အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးတွေ အများစု အပါအဝင် ရေကြောင်းကနေ ထွက်ပြေးကြတဲ့ ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်တွေအတွက် ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ဟာ အဆိုးဆုံးနှစ်တနှစ် ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ပြောလိုက်ပါတယ်။ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်နဲ့ ကပ္ပလီပင်လယ်တွေကို ဖြတ်သန်းပြီး ရေကြောင်းခရီး သွားခဲ့ကြသူတွေအတွက် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ဟာ အသေအပျောက်အများဆုံးအဖြစ် မှတ်တမ်းဝင်ခဲ့ကြောင်း ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ ကုလသမဂ္ဂ မဟာမင်းကြီးရုံး (UNHCR) ရဲ့ ကြာသပတေးနေ့ ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြလိုက်တာပါ။

ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်ထဲ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါကြောင့် သွားလာလှုပ်ရှားမှုတွေ ကန့်သတ်ရာက အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသနိုင်ငံတွေကို ဝင်ခွင့်မရပဲ ပင်လယ်ပြင်မှာ အခက်ကြုံကြရတဲ့ ဒုက္ခသည်အရေအတွက်ဟာ ၂၀၁၅ ခုနှစ်တုန်းက လှေစီးပြေးဒုက္ခသည်အရေး ကြုံခဲ့ရပြီးနောက်ပိုင်း အဆိုးဆုံး ဖြစ်ခဲ့ရတယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။ အန္တရာယ်များလှတဲ့ ပင်လယ်ရေကြောင်းခရီးကို ဖြတ်သန်းကြသူတွေထဲမှာ ၃ ပုံ ၂ ပုံလောက်ဟာ အမျိုးသမီးနဲ့ ကလေးတွေ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ပြောပါတယ်။

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ထဲ ရေကြောင်းခရီးသွားကြတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေအဖြစ် အချက်အလက် စုဆောင်းရရှိထားသူ ၂,၄၁၃ ယောက် ရှိခဲ့ပြီး၊ ဒီအထဲက ၂၁၈ ယောက်ဟာလည်း ပင်လယ်ပြင်မှာ သေဆုံး၊ ဒါမှမဟုတ် ပျောက်ဆုံးခဲ့တာကြောင့် ဒီအရင် ၂၀၁၉ ခုနှစ်ကထက် ၈ ဆလောက် ပိုများခဲ့ကြောင်း အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြခဲ့တာပါ။ အန္တရာယ်များတဲ့ ရေကြောင်းခရီးကနေ ရိုဟင်ဂျာတွေ ထွက်ပြေးကြရတဲ့ အကြောင်းရင်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ နိုင်ငံသားအခွင့်အရေး အပါအဝင် အခြေခံရပိုင်ခွင့်တွေ ဆုံးရှုံးနေတာက အဓိကအကြောင်းရင်း ဖြစ်ကြောင်းလည်း UNHCR က ပြောပါတယ်။

ရခိုင်ပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ နယ်ခြားစောင့် ကင်းစခန်းတချို့ကို ARSA ရိုဟင်ဂျာ အစွန်းရောက်တွေက ၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက ဝင်ရောက်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာကို တုံ့ပြန်တဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေကြောင့် နောက်ဆက်တွဲ သိန်းနဲ့ချီတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံဖက် တိမ်းရှောင်သွားခဲ့ကြတာပါ။ မြန်မာအာဏာပိုင်တွေကတော့ ရိုဟင်ဂျာဆိုတဲ့ အသုံးအနှုန်းကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြု လက်မခံပေမဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်က ထွက်ပြေးသွားတဲ့ ဒုက္ခသည်တွေကို စိစစ်လက်ခံမှာ ဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုထားပြီး၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နိုင်ငံနဲ့ရော ကုလသမဂ္ဂနဲ့ပါ သီးခြားစီ နားလည်မှု စာချွန်လွှာတွေ လက်မှတ်ရေးထိုးထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့လည်း လက်တွေ့မှာတော့ ဒုက္ခသည်တွေ နေရပ်ပြန်ရေး အစီအစဉ်တွေ အထမမြောက်သေးသလို၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းလိုက်တာကြောင့် ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်အရေး ဘယ်လို ဆက်လက် ကိုင်တွယ်မလဲ ဆိုတာကလည်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်းတော့ မရှိသေးပါဘူး။

၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ ျပည္နယ္အသီးသီးအလိုက္ရလဒ္မ်ား

XS
SM
MD
LG