သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကုိ ျပင္ဆင္ျခင္း


အစုိးရ ရုံးစုိက္သည့္ ဝါရွင္တန္ဒီစီ အမ်ဳိးသားရင္ျပင္ျမင္ကြင္း

အေမရိကန္ လြတ္လပ္ေရး ေၾကညာခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ေမြးေန႔ျဖစ္တဲ့ ဂ်ဴလိုင္လ (၄) ရက္ေန႔မွာ ႏွစ္စဥ္ အခမ္းအနားေတြ အမ်ဳိးသား ေမာ္ကြန္းတုိက္၊ မွတ္တမ္း ဌာနေတြက ကမကထလုပ္ က်င္းပေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီႏွစ္မွာေတာ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ပုံ စည္းမ်ဥ္းျဖစ္တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားရာမွာ မေအာင္ျမင္ခဲ့တဲ့ ေထာင္နဲ႔ခ်ီတဲ့ အဆိုျပဳခ်က္ေတြအေၾကာင္း ခင္းက်င္း ျပသဖို႔ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ျပင္ဆင္ျခင္းဆုိတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ျပသမယ့္ ဒီျပပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မွတ္တမ္းထိမ္းသိမ္းေရးဌာန ၀န္ထမ္းတဦးနဲ႔ ေတြ႔ဆုံ ေမးျမန္းထားတဲ့ VOA သတင္းေထာက္ Nikoleta Ilic ရဲ႕ သတင္းလႊာကို ကိုသိန္းထုိက္ဦး တင္ျပပါလိမ့္မယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒမွာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ အခြင့္အေရး ဆုိတာ ေမြးရာပါျဖစ္ၿပီး အစိုးရက ေပးတာမဟုတ္ဘူး၊ အစိုးရရဲ႕ အခြင့္ အေရးကိုသာ ျပည္သူေတြက ျပဌားန္းတာ ဆုိတဲ့အခ်က္ကို ျခဳံငုံ ေဖၚျပထားတာပါ။ တျခား ဘယ္ေနရာမွာနဲ႔မွ မတူဘဲ ပထမဆုံး ေပၚလာခဲ့တဲ့ အေျခခံဥပေဒ ျဖစ္ပါတယ္။

အစိုးရ ဆုိတာလည္း လိုအပ္ခ်က္ရွိေနတဲ့ သူေတြနဲ႔ ဖြဲ႔စည္းထားတာျဖစ္ၿပီး ဒီလူေတြက တျခား မျပည့္စုံတဲ့၊ အားနည္းခ်က္ရွိတဲ့ သူေတြအေပၚ အုပ္ခ်ဳပ္တာျဖစ္တာေၾကာင့္ အာဏာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို အကန္႔အသတ္ ထားရမယ္လုိ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကို တည္ေထာင္သူေတြက ယုံၾကည္ပါတယ္။ ဒီလုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာ လက္ခံခ်င္တဲ့ သူေတြကိုပဲ ဖြဲ႔စည္းပုံက အစိုးရ တာ၀န္အပ္ႏွင္းတာျဖစ္ပါတယ္။ စာမ်က္ႏွာ ၈ မ်က္ႏွာ ပါတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပုံကို ျပင္ဆင္ဖုိ႔ အဆုိျပဳတဲ့ အႀကိမ္အေရအတြက္ သမိုင္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္ မနည္းဘူးလို႔ National Archives မွတ္တမ္းထိမ္း ဌာနက တာ၀န္ရွိသူတဦးျဖစ္တဲ့ Christine Blackerby က ေျပာပါတယ္။

"လႊတ္ေတာ္မွာ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႔ အဆိုျပဳခ်က္ တေသာင္း တေထာင္ေလာက္ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ေအာက္လႊတ္ေတာ္မွာျဖစ္ျဖစ္ အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ ျဖစ္ျဖစ္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ တေယာက္က ျပန္လည္ျပင္ဆင္ဖို႔ အဆုိျပဳ တင္ခဲ့တာေတြပါ။"

ဖြဲ႔စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပုံ အေျခခံဥပေဒ သက္၀င္ခဲ့တဲ့ ၁၇၈၉ ခုႏွစ္ကတည္းက ျပင္ဆင္ေရး ႀကိဳးပမ္း တာေတြလည္း ရွိလာခဲ့တာပါ။ The Bill of Rights လို႔ေခၚတဲ့ လူေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကို အာမခံဖို႔ အစိုးရရဲ႕အာဏာကို ကန္႔သတ္တဲ့ အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ပါ ပထမဆုံး ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြကို ၁၇၉၁ ခုႏွစ္မွာ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ Christine Blackberby က အခုလို ရွင္းျပပါတယ္။

"ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံ ဥပေဒကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ျဖစ္လာတဲ့ အဓိကေတြးေခၚတဲ့ အခ်က္ႀကီး သုံးခု ရွိပါတယ္။ ျပင္ဆင္ခ်က္ ၂၇ ခ်က္ထဲက အမ်ားစုျဖစ္တဲ့ ၁၇ ခ်က္ကို ၾကည့္ရင္ လူေတြရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးေတြကို တိုးေပးဖို႔ ျပင္ဆင္ခဲ့ၾကတာပါ။ မဲေပးခြင့္ အခြင့္အေရး၊ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္ ယုံၾကည္ခြင့္နဲ႔ ေနာက္ တျခား အခြင့္အေရးေတြပါ။"

အစိုးရရဲ႕ အာဏာနဲ႔ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို စည္းကမ္းသတ္မွတ္ဖို႔ ကိစၥကိုလည္း အဓိက အေၾကာင္းအရာ တခုအျဖစ္ ဆက္ၿပီး စဥ္းစားလာခဲ့ၾကလို႔ Blackerby က ေျပာပါတယ္။

" ဒီမွာ၊ ဥပမာအေနနဲ႔ သမၼတရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ကို သက္တမ္း ႏွစ္ႀကိမ္ပဲ က်မတို႔ ခြင္ျပဳတာမ်ဳိးပါ "

သမၼတကို ထီဖြင့္သလို မဲႏိုက္ ေရြးခ်ယ္မယ္၊ သမၼတေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႔ကို ဖ်က္သိမ္းမယ္၊ လက္ထပ္ခြင့္ကို စည္းမ်ဥ္းဘယ္လုိ သတ္မွတ္မယ္။ ေရႊ႕ေျပာင္းပ်ံသန္းတဲ့ ငွက္ေတြကိစၥ၊ အရက္ေသစာကိစၥ၊ စသျဖင့္ တင္ျပလာတဲ့ တျခားျပင္ဆင္ေရး အဆုိျပဳခ်က္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ လူမႈေရးဆုိင္ရာ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ၾကဳံရတဲ့ အခ်ိန္ေတြမွာ ဖြဲ႔စည္းပုံ ေျပာင္းလဲေရး ေတာင္းဆိုတဲ့ လႈပ္ရွားမႈေတြလည္း အရွိန္ျမင့္ လာခဲ့ပါတယ္။

ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရး အဆုိျပဳခ်က္ အမ်ားအျပားဟာ လႊတ္ေတာ္က ခ်မွတ္လိုက္တဲ့ တန္းတူေရး အခြင့္အေရးအတြက္ ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြနဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျပည္နယ္တုိင္းက သေဘာတူခ်မွတ္တဲ့ ျပင္ဆင္ခ်က္ေတြေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။

အဲဒီလုိ ဖြဲ႔စည္းပုံထဲမွာ ထည့္သြင္းေပးဖို႔ အဆုိျပဳခ်က္ တေသာင္း တေထာင္ေလာက္ ရွိေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ အဲဒီ ျပင္ဆင္ေရး အဆုိျပဳခ်က္ေတြ အထ မေျမာက္ခဲ့တဲ့ အေၾကာင္းလည္း Blackberby က ေျပာပါတယ္။

" ျပင္ဆင္ခ်က္ကို ျပည္နယ္ေတြရဲ႕ သုံးပုံတပုံက သေဘာတူ လိုက္နာဖို႔ လိုပါတယ္။ တန္းတူေရး အခြင့္အေရးအတြက္ ျပင္ဆင္ခ်က္ကို လႊတ္ေတာ္က သုံးပုံ ႏွစ္ပုံ မဲနဲ႔ အတည္ျပဳေပမယ့္၊ ျပည္နယ္ေတြက သေဘာတူ လိုက္နာတာမ်ဳိး မရွိေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံ ဥပေဒရဲ႕ ျပင္ဆင္ခ်က္္ တရား၀င္ ျဖစ္မလာခဲ့ပါဘူး"

ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ဖို႔ဆုိတာ ခက္ခဲတယ္ဆုိတာ သမိုင္းက သက္ေသျပခဲ့ ပါတယ္။ ဒီလို ခက္ခဲတာက ေကာင္းတဲ့ကိစၥလို႔ Blackerby က ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အေစာပိုင္း မ်ဳိးဆက္ေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ ပုဂၢလိက လြတ္လပ္ခြင့္ကို ကာကြယ္ဖို႔၊ အစိုးရကို ကန္႔သတ္ဖို႔ ကတိက၀တ္ထား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾက ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ အနာဂတ္ မ်ဳိးဆက္ေတြရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္ကို ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ မ်က္ေျခမျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္ရမယ္လို႔လည္း သတိေပးခဲ့ၾကပါတယ္ခင္ဗ်ား။

XS
SM
MD
LG