သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

လြန္ခဲ့တဲ့ ၂၅ ႏွစ္က ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ၈ ေလးလုံး အေရးေတာ္ပုံဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခု ျမင္ေတြ႔ေနရတဲ့ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးရဲ႕ လမ္းစျဖစ္တယ္လုိ႔ ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္သူေတြက သုံးသပ္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာအာဏာပုိင္ အသုိင္းအ၀ုိင္းကေတာ့ ဒီအေရးအခင္းဟာ မသမာသူေတြရဲ႕ အဖ်က္အေမွာင့္ လုပ္ရပ္ေၾကာင့္ ေပၚေပါက္ခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္ဆုိးႀကီး တရပ္သာ ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ဆုိေနခဲ့ၾကတာပါ။ ဒီအေၾကာင္း အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ဦးေက်ာ္ဇံသာက ကၽြမ္းက်င္သူေတြနဲ႔ ဆက္သြယ္ေမးျမန္း တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ၈၈ အေရးေတာ္ပုံဟာ ျမန္မာ့သမုိင္းမွာ အထူးျခားဆုံး အေရးေတာ္ပုံေတြ၊ လူထုလႈပ္ရွားမႈေတြအနက္ အင္မတန္ အေရးႀကီးတဲ့ ျဖစ္ရပ္တခုလုိ႔ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား၊ ျပည္သူလူထု
ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက သတ္မွတ္ထားၾကတာပါ။ ကမာၻ႔ျပည္သူ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း ဒီလုိပဲ သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း ထုိစဥ္က ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ ျမန္မာ့ဆုိရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီ အစုိးရ အာဏာပုိင္အဖဲြ႔အစည္းမ်ဳိးစုံ၊ အေရးအခင္းကုိ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ႏွိမ္နင္းႏွိပ္ကြပ္ခဲ့တဲ့ တပ္မေတာ္လုိ႔ေခၚတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံစစ္တပ္ ဒီအင္အားစုေတြကေတာ့ ဒီအေရးအခင္းကုိ ဘယ္ေသာအခါမွ အေကာင္းဘက္က ျမင္တယ္၊ ဒီအေရးအခင္းေၾကာင့္ တုိင္းျပည္တုိးတက္ ေျပာင္းလဲစရာလမ္းေၾကာင္း ျဖစ္ လာခဲ့တယ္လုိ႔ ေျပာတာဆုိတာ၊ ဒီအခ်ိန္အထိေတာ့ အေထာက္အထား မေတြ႔ရေသးပါဘူး။

န၀တေခတ္တုန္းက ျမန္မာ့႐ုပ္ျမင္သံၾကားမွာေတာ့ သမုိင္းေရစီး၊ လႈိင္းႀကီးေလထန္ ျဖစ္ရပ္မွန္ဆုိၿပီး ေခါင္းျဖတ္ေနတဲ့ပုံ၊ အဖ်က္အေမွာင့္ လုပ္ေနတဲ့ပုံေတြကုိ ျပသခဲ့တာေတြ႔ရပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီအေရးေတာ္ပုံရဲ႕ အက်ဳိးအာနိသင္ထက္ မေကာင္းတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြသာ ျဖစ္ခဲ့တယ္ဆုိတာကုိ အေထာက္အထား ျပခ်င္တဲ့အတြက္ ျပသခဲ့တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ ဒီကေန႔မွာေတာ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅ ႏွစ္ၾကာ ျပန္လည္သုံးသပ္တဲ့ အခါမွာ ဒီအေရးအခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး အေျပာင္းအလဲေတြဟာ အေကာင္းဘက္ကုိ ဦးတည္လာခဲ့တယ္၊ ပြင့္လင္းမႈဘက္ကုိ ဦးတည္လာခဲ့တယ္လုိ႔ သုံးသပ္လာၾကပါတယ္။ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု Georgetown တကၠသုိလ္က ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ပညာရွင္ ပါေမာကၡ ေဒးဗစ္ စတုိင္းဘတ္ခ္ (David Steinberg) က အခုလုိ ဆုိပါတယ္။

“ေရရွည္ၾကည့္လုိ႔ ရွိရင္ေတာ့ ဒီအေရးအခင္းဟာ ျဖစ္စဥ္တရပ္ကုိ စတင္ေပးခဲ့တယ္။ ေနာက္ လူ႔အဖဲြ႔အစည္းအတြင္း ဗဟု၀ါဒ ပုိမုိ ထြန္းကားတဲ့ ျပည္သူေတြအတြက္ ပုိၿပီးေတာ့ လြတ္လပ္တဲ့ အေျခအေနေတြကုိ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ဖန္တီးႏုိင္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ႏုိင္မယ့္ လမ္းေၾကာင္းကုိ စတင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီအတြက္ ဘယ္ေလာက္ ေရွ႕ဆက္သြားရဦးမယ္ဆုိတာ ဘယ္သူမွ တပ္အပ္ မေျပာႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ အစုိးရသစ္ တက္လာၿပီးကတည္းက အေျပာင္းအလဲေတြကုိ အမွန္တကယ္ ေတြ႔ျမင္လာရပါၿပီ။”

ေဒးဗစ္ စတုိင္းဘတ္ခ္ ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေရးမွာ အင္မတန္ မွ်မွ်တတ ေျပာဆုိသံုးသပ္ေလ့ရွိတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ကဆိုရင္ ဒီပုဂၢိဳလ္ဟာ စစ္အစိုးရဘက္ကို တိမ္းတယ္။ အတိုက္အခံေတြကို ဆန္႔က်င္တယ္။ ဒီမိုကေရစီ လႈပ္ရွားမႈကို မေထာက္ခံဘူးလို႔ ေျပာဆိုခံရတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဒီမိုကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ မလုပ္လုိ႔ ဒဏ္ခတ္ပိတ္ဆို႔မႈေတြ လုပ္ရမယ္ဆုိၿပီး မူ ခ်မွတ္ခဲ့တာကိုလည္းပဲ သူက အစဥ္တစိုက္ မွားယြင္းတယ္လို႔ ေထာက္ျပေ၀ဖန္လာခဲ့တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီ ၈၈ အေရးအခင္းကို စျဖစ္ကတည္းက စိုက္လိုက္မတ္တပ္ သံုးသပ္ေရးသားလာခဲ့တဲ့ သတင္းစာဆရာႀကီး ဘတ့္ေတး လင္နာ (Bertil Lintner) ကလည္း ဒီအေရးအခင္းဟာ ဒီမိုကေရစီ ေျပာင္းလဲေရး ျဖစ္စဥ္ရဲ႕အစကို ဖန္တီးေပးခဲ့တဲ့ အေရးအခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါဟာ ေအာင္ျမင္တဲ့ အေရးအခင္း တစ္ခုျဖစ္တယ္လို႔ အခုလို သံုးသပ္ပါတယ္။

“၈၈ အံုႂကြမႈက ခ်မွတ္ထားခဲ့တဲ့ သမိုင္းေျခရာကေတာ့ ၁၉၆၂ ေနာက္ပိုင္းမွာ ႏိုင္ငံေရး အေျခအေန ပြင့္လင္းလာဖို႔ ပထမဦးဆံုး ျဖစ္ထြန္းခဲ့တဲ့ လႈပ္ရွားမႈ ဆုိတာပါပဲ။ ၈၈ အံုႂကြမႈ မရွိခဲ့ရင္ ဒီအေျခအေနမ်ိဳးကိုလည္း လံုး၀ ျမင္ေတြ႔ရလိမ့္မယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲေတြဟာ တကယ့္ အစစ္အမွန္ မဟုတ္ဘူး။ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပံုဟာလည္း စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီ ဖြဲ႔စည္းပံု မဟုတ္ပါဘူး။ သို႔ေပမဲ့လည္း ၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြကစၿပီး မျမင္ေတြ႔ခဲ့ရဖူးတဲ့ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အခု ျမန္မာျပည္မွာ ေတြ႔လာရပါတယ္။ သတင္းစာေတြ ေပၚထြက္လာပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြ ရွိလာပါတယ္။ အရပ္သားအဖြဲ႔အစည္းေတြ ထြန္းကားလာပါတယ္။ ဒါေတြအားလံုးဟာ ၈၈ အေရးေတာ္ပံုရဲ႕ legacy (အေမြ) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံ ၈ ေလးလံုး အေရးေတာ္ပံုရဲ႕ အက်ိဳးဆက္ေတြကေတာ့ အခုအခ်ိန္ထိ အဆံုးသတ္ၿပီလို႔ မေျပာႏုိင္ေသးပါဘူး။ သူတို႔ စတင္လိုက္တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လမ္းေၾကာင္းဟာ အေရွ႕ကို ဘယ္ေလာက္ ဆက္လက္ ေလွ်ာက္လွမ္းရလိမ့္မယ္ ဆုိတာကေတာ့ ဘယ္သူမွ မေျပာႏုိင္တဲ့ကိစၥျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အေရးအခင္းမွာ အနစ္နာ ခံသြားၾကတဲ့သူေတြရဲ႕ ေပးဆပ္မႈေၾကာင့္
ျမန္မာျပည္သူေတြဟာ ဒီေန႔အခါမွာ ဒီမိုကေရစီတို႔၊ လူ႔အခြင့္အေရးတုိ႔၊ သတင္းစာလြတ္လပ္ခြင့္တို႔ ဆုိတာေတြကို ၾကားေနရတယ္လို႔ ေျပာမယ္ဆုိ ရင္ေတာ့ မွားမယ္မဟုတ္ေၾကာင္းပါခင္ဗ်ား။
XS
SM
MD
LG