သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာအေပၚ အေနာက္အုပ္စုဒဏ္ခတ္မႈ ႐ုပ္သိမ္းေပးဖို႔ ASEAN ေတာင္းဆို

  • ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္

အာဆီယံအဖဲြ႔ဝင္ဆယ္ႏိုင္ငံက သမၼတႏွင့္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္မ်ား။

ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူထားတာေတြ ခ်က္ျခင္း႐ုပ္သိမ္းေပးဖုိ႔ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြက ေတာင္းဆုိလုိက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီလုိ ေျပာဆိုမႈဟာ ေစာလြန္းေသးတယ္ လုိ႔ ျမန္မာ့အေရးေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ တျခား အာဆီယံ လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြက ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က စုစည္း တင္ျပထားပါတယ္။

ကေမၻာဒီးယားႏုိင္ငံမွာ ႏွစ္ရက္ၾကာက်င္းပခဲ့တဲ့အာဆီယံထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲရဲ႕အပိတ္မိန္႔ခြန္းထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ အေပၚ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက ခ်မွတ္ထားတဲ့ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈေတြ႐ုပ္သိမ္းေပးဖုိ႔ ဒီထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲကုိ အိမ္ရွင္အျဖစ္လက္ခံက်င္းပတဲ့ ကေမၻာဒီးယားႏုိင္ငံ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဟြန္ဆန္က ေတာင္းဆုိလုိက္တာျဖစ္ပါတယ္။

“သူေျပာသြားတာကေတာ့ - ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လြတ္လပ္ၿပီးတရားမွ်တတဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ က်င္းပ ၿပီးစီးၿပီးခဲ့တဲ့ေနာက္ သက္ဆုိင္ရာႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚခ်မွတ္ထားတဲ့ ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းေပးဖုိ႔ အာဆီယံ အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ားအသင္းက ေတာင္းဆုိပါတယ္-တဲ့။ ပထမအဆင့္ အေနနဲ႔ မေလးရွားႏုိင္ငံကုိ မၾကာခင္လာလည္မယ့္ ၿဗိတိသွ်၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ကုိ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး မေလးရွား ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္က ေျပာဆုိေဆြးေႏြးသြားမွာပါ- တဲ့။ အေျခခံအားျဖင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမုိကေရစီအေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိ အာဆီယံအေနနဲ႔ ေထာက္ခံအားေပးသြားမွာျဖစ္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းက ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ လုပ္ငန္းေတြကုိ ေထာက္ပံ့ေပးႏုိင္ေအာင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူထားၾကတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ အဲဒီ ပိတ္ဆုိ႔မႈေတြကုိ ႐ုပ္သိမ္းေပးၾကဖုိ႔ ေတာင္းဆုိပါတယ္” လုိ႔ ကေမၻာဒီးယား၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဟြန္ဆန္က ခမာလုိေျပာသြားတာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဧၿပီလ တစ္ရက္ေန႔က က်င္းပခဲ့တဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြမွာ NLD အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က အမတ္ေနရာ ၄၄ ေနရာ ၀င္ၿပိဳင္တဲ့အထဲက ၄၃ ေနရာကုိအႏုိင္ရလုိက္ၿပီးတဲ့ ေနာက္မွာ ဒီလုိ ေတာင္းဆုိမႈေတြထြက္လာလိမ့္မယ္လုိ႔ အမ်ားက ေမွ်ာ္လင့္ထားၾကတာပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ပိတ္ဆို႔ထားတဲ့ အေရးယူမႈေတြ ႐ုပ္သိမ္းေပးဖို႔ အခ်ိန္တန္ၿပီဆိုတဲ့အေၾကာင္း အာဆီယံ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ ဆူရင္း ပစ္ဆူဝမ္ကလည္း အာဆီယံစည္းေဝးပဲြေနာက္ဆံုးေန႔မွာ ျပဳလုပ္တဲ့ ဗီြအိုေအနဲ႔ ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခန္းအတြင္း ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။

"ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈေတြသာ ႐ုပ္သိမ္းေပးလိုက္ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အာဆီယံအဖဲြ႔ထဲမွာ ပိုၿပီးထိေရာက္တဲ့ အဖဲြ႔ဝင္ျဖစ္လာ႐ံုတင္မကဘဲ ႏုိင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းၾကားမွာပါ ပိုၿပီး ဝင္ဆန္႔လာမွာျဖစ္သလို ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြရဲ႕ ေနထုိင္မႈဘဝေတြလည္း ပိုၿပီးတိုးတက္ေကာင္းမြန္လာေစမယ့္ ဖံြ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈေတြ ဆင့္ကဲျဖစ္ေပၚလာမယ္လို႔ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြက ယံုၾကည္ေနၾကတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ အရွိန္ရလာေနၿပီျဖစ္တဲ့ ဒီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို ပိုၿပီး ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ဝိုင္းဝန္း ပံ့ပိုးေပးၾကရေအာင္ပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံဘက္ကလည္း ဒီကိစၥမွာ တက္တက္ႂကြႂကြ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ေနတာကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ေနၾကရၿပီျဖစ္ပါတယ္။"

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အခုလို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြျဖစ္ေပၚလာဖုိ႔ အာဆီယံအေနနဲ႔ ေထာက္ပံ့အားေပးခဲ့သလို တခါတရံမွာလည္း ေဝဖန္ေျပာဆိုတဲ့ နည္းဗ်ဴဟာကို အသံုးျပဳခဲ့တယ္လို႔လည္း ဆူရင္းပစ္ဆူဝမ္က ေျပာပါတယ္။

အာဆီယံအပါအ၀င္ ျမန္မာႏုိင္ငံက ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲကုိ သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ၾကတဲ့သူေတြအားလုံးက ဒီေရြးေကာက္ပြဲအေပၚ အေတာ္ေလး အေကာင္ျမင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေနာက္တဆင့္ ထပ္တုိး လုပ္ေဆာင္ႏုိင္ေအာင္ ႏုိင္ငံတကာက ၀ုိင္း၀န္း ပ့ံပုိးေပးၾကဖုိ႔ကုိလည္း ဆူရင္း ပစ္ဆူ၀မ္က တုိက္တြန္း ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

ဖိလစ္ပုိင္သမၼတ BenignoAquino ကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြရဲ႕လူေနမႈ အဆင့္အတန္း ျမင့္မားလာေစေရးအတြက္ေရာ ေဒသတြင္းတည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးကုိအားေပးတဲ့အေနနဲ႔ေရာ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြနည္းတူျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚခ်မွတ္ထားတဲ့ပိတ္ဆုိ႔ အေရးယူမႈေတြ ျပန္လည္ ႐ုပ္သိမ္းေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈေတြကုိ ဒီအတုိင္းဆက္လက္ထားရွိမယ္ဆုိရင္ ဒီမုိကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚကုိ ေျပာင္းလဲလာမယ့္အစား အရင္တုန္းကအေျခအေနဘက္ကုိ ျပန္လွည့္ သြားမွာစုိးရိမ္ရတယ္လုိ႔ ဖိလစ္ပုိင္သမၼတ အကြီႏုိက ထည့္သြင္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ဒီလုိေတာင္းဆုိမႈေတြအခုခ်ိန္မွာ ျပဳလုပ္တာဟာ ေစာလြန္းေသးတယ္လုိ႔ ျမန္မာ့အေရး ေဆာင္ရြက္ေနၾကတဲ့ အာဆီယံလႊတ္ေတာ္ အမတ္မ်ားအဖြဲ႔ AIPMC က အႀကီးအကဲ အင္ဒုိနီးရွားလႊတ္ေတာ္အမတ္ Eva Sundari က ေျပာပါတယ္။

“အခုလုိပိတ္ဆုိ႔မႈ႐ုပ္သိမ္းေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိလုိက္တဲ့အေပၚက်မအေနနဲ႔မႏွစ္သက္ပါဘူး။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ NLDပါတီအႏုိင္ရလုိက္ေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမသမာမႈေတြကုိ ျပန္ၿပီးသုံးသပ္သင့္ပါတယ္။ ေရြးေကာက္တင္ေျမာက္ျခင္း မျပဳဘဲ လႊတ္ေတာ္အတြင္း စစ္တပ္က ၂၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ခန္႔ထားတဲ့ကိစၥကလည္း လက္ေတြ႔မက်ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အမတ္ေနရာ ၄၅ ေနရာအတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပေပးလုိက္တာဟာ က်မအတြက္ေတာ့ ဘာမွမထူးျခားပါဘူး။ အဲဒီလုိမ႐ုိးသားတဲ့လုပ္ရပ္ေတြ ရွိေနေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ ပိတ္ဆုိ႔မႈ႐ုပ္သိမ္းေပးဖုိ ႔ေတာင္းဆုိတာဟာ သဘာ၀ မက်ပါဘူး။ ပိတ္ဆုိ႔မႈကုိ အတုိင္းအတာတခုေလွ်ာ့ခ်ေပးဖုိ႔ ေတာင္းဆုိတယ္ ရင္ေတာ့ က်မတုိ႔ လက္ခံႏုိင္ပါတယ္။ လုံး၀ ႐ုပ္သိမ္းေပးဖုိ႔ေတာင္းဆုိတမ်ဳိးေတာ့ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။”

ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္း၀ုိင္းအေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ဆက္လုပ္ဖုိ႔ ဆက္လက္ ဖိအားေပးသင့္တယ္လုိ႔လည္း Eva Sundari က ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ အခုက်င္းပခဲ့တဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲေတြမွာ တုိင္းရင္းသားတခ်ဳိ႕ ပါ၀င္ခြင့္မရခဲ့တာကုိလည္း Eva Sundari က ေထာက္ျပေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲဟာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ေတာ့ လႊတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်မႈ ရွိတယ္လုိ႔ အီးယူနဲ႔ အာဆီယံအဖြဲ႔က ေလ့လာသူေတြက ေျပာထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ေရြးေကာက္ပြဲမတုိင္ခင္ မဲစာရင္းျပဳစုတဲ့ေနရာမွာ မသမာမႈေတြရွိခဲ့တယ္ဆုိတဲ့ ေျပာဆုိမႈေတြ မဲဆႏၵရွင္ေတြအၾကား ရွိခဲ့တယ္ဆုိတာကုိလည္း အေနာက္ႏုိင္ငံေတြက မဲ႐ုံေတြကုိ သြားေရာက္ေလ့လာသူ သံတမန္တခ်ဳိ႕က ဗြီအုိေအ ျမန္မာပုိင္းကုိ ေျပာခဲ့ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

XS
SM
MD
LG