သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒအသစ္တရပ္ ျပ႒ာန္းဖို႔ ႏုိင္ငံတကာ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔ အစည္းေတြက တိုက္တြန္း ေတာင္းဆိုလိုက္ၾကပါတယ္။ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္မႈဆိုင္ရာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ လက္ရွိဥပေဒ ဟာ လူ႔အခြင့္ အေရး စံခ်ိန္ စံၫႊန္းေတြနဲ႔ မကိုက္ညီတဲ့အျပင္ ႏုိင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြကိုလည္း ခ်ဳိးေဖာက္ရာ က်ေနတယ္လို႔ ေထာက္ျပၾကၿပီး ဥပေဒအသစ္ျပဌာန္းဖို႔ ေတာင္းဆိုၾကတာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းက ဆက္ေျပာျပပါမယ္။

၁၉၈၂ ခုႏွစ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေန၀င္း အစိုးရ ျပ႒ာန္းခဲ့တဲ့ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒဟာ အျပည္ျပည္ ဆုိင္ရာ လူ႔အခြင့္ အေရးေၾကညာစာတမ္းနဲ႔ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြ မျဖစ္သလို အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္ေတြပါ ဥပေဒနဲ႔အညီ ျမန္မာႏိုင္ငံကလိုက္နာရမယ့္ တာ၀န္္ေတြနဲ႔လည္း မကိုက္ညီဘူးလို႔ ႏုိင္ငံတကာ က အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္း ၃၁ ဖြဲ႔က ေထာက္ျပလိုက္ၾကတာပါ။

၈၂ ခုႏွစ္ဥပေဒဟာ ႏုိင္ငံတြင္း ေနထိုင္သူေတြ ႏုိင္ငံသား ျဖစ္ခြင့္မရေအာင္ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြ အမ်ားအျပား ခ်ထားတယ္လို႔ Burma Campaign UK အဖြဲ႔ရဲ႕ အမႈေဆာင္ ၫႊန္ၾကားေရးမွဴး မာ့ခ္ ဖားမနား (Mark Farmaner) က ေျပာပါတယ္။

“အဲဒီဥပေဒဟာ ႏုိင္ငံတကာဥပေဒေတြနဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ မျဖစ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကေလး သူငယ္ေတြ ရဲ႕ အခြင့္အေရးကာကြယ္ေရးဆုိင္ရာ ကုလသမဂၢ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထိုး ထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီဥပေဒအရ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ဖို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လည္း ၈၂ ခုႏွစ္ ႏုိင္ငံ သား ျဖစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒက ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ သေဘာတူ စာခ်ဳပ္နဲ႔ ဆန္႔က်င္ေန ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ျမန္္မာႏုိင္ငံဟာ သူကိုယ္တိုင္ လက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ကုလသမဂၢ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ ကို ေဖာက္ဖ်က္ေနပါတယ္။”

၈၂ ခုႏွစ္ဥပေဒအရဆိုရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းမွာ ေမြးဖြားတဲ့ ကေလးျဖစ္ေပမဲ့လည္း ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္မရ တာ၊ ႏုိင္ငံသားမိဘႏွစ္ဦး ကေမြးဖြားတာျဖစ္ေပမဲ့လည္း ႏုိင္ငံျပင္ပ၊ ဥပမာအားျဖင့္ ေရႊ႕ေျပာင္းအလုပ္သမား မိဘေတြရဲ႕ ကေလးငယ္ေတြ၊ ဒုကၡသည္ မိဘေတြရဲ႕ ကေလးငယ္ေတြဟာ ႏုိင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ ဆံုး႐ံႈးေနတယ္ လုိ႔ မစၥတာဖားမနားတို႔က ေထာက္ျပၾကတာပါ။

အဲဒီဥပေဒဟာ အဲဒီေခတ္ အဲဒီအခ်ိန္က လုိအပ္ခ်က္နဲ႔အညီ ျပ႒ာန္းခဲ့တာျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီကေန႔ေခတ္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြမျဖစ္ေတာ့တဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ေတြ ပါေနတယ္ဆိုတာကို လူ႔အခြင့္အေရးေရွ႕ေနတဦးျဖစ္သူ ဦးမင္းလြင္ဦးက သေဘာတူ ပါတယ္။

“ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ေလွ်ာက္ထားတဲ့ ကာလအတြင္းမွာ ကေလးေတြရဲ႕ ခံစားခြင့္ေတြ၊ ကေလးေတြ ရဲ႕ ေက်ာင္းေန ပိုင္ခြင့္ေတြ ဒါေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အတိ အလင္း ျပ႒ာန္းထားတာမရွိတာကို က်ေနာ္ တုိ႔ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့တခါ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ မျပည့္ခင္ မိဘျဖစ္တဲ့သူ ကိုယ္တုိင္ကေနၿပီးေတာ့ ကေလး ကို ႏုိင္ငံသားအျဖစ္ ေလွ်ာက္လႊာတင္ေပးဖို႔လိုတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ ရွိတယ္။ ဒါေတြကို နဂို မိဘႏွစ္ပါးက ေမ့ေလ်ာ့ခဲ့လို႔ရွိရင္ ဒီကေလးရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြက အလုိလုိ ဆံုး႐ႈံးေနတာေတြကို က်ေနာ္တုိ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ဒီဥစၥာေတြကေတာ့ ေခတ္ေနာက္က်တယ္လို႔ ေျပာလုိ႔ရတာေပါ့ေနာ္။ အဲဒီလို ကိစၥရပ္ေတြကေတာ့ တခ်ဳိ႕ ျပင္သင့္တယ္ဆုိတာေလာက္ေတာ့ မွန္ပါတယ္။”

အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္ (NLD) ဥကၠ႒၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကလည္း ေနာ္ေ၀းႏုိင္ငံမွာ ေရာက္တဲ့အခ်ိန္တုန္းက ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈဆုိင္ရာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေျပာခဲ့တာရွိပါတယ္။ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒအရ ဘယ္သူဟာ ႏုိင္ငံသားျဖစ္သင့္တယ္ဆိုတာကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ျပ႒ာန္းထားမယ္ ဆိုရင္ ျပႆနာ ရွိမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ေဒၚ ေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာခဲ့တာပါ။

အခုလိုအခ်ိန္မွာမွ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈဆုိင္ရာ လက္ရွိဥပေဒရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေတြကို ေထာက္ျပၿပီး ဥပေဒ အသစ္ျပ႒ာန္းဖို႔ ေတာင္းဆုိရတာကေတာ့ ရခုိင္ျပည္နယ္ ဘက္မွာ မၾကာေသးခင္ကျဖစ္ပ်က္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ေတာင္းဆိုၾကတဲ့အဖြဲ႔ေတြကေျပာပါတယ္။

လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ဖို႔စီစဥ္ထားတာေတြအတြက္ ႏုိင္ငံတကာ ကၽြမ္းက်င္ သူေတြရဲ႕ အကူအညီကိုရယူဖို႔ ျမန္မာအစိုးရဟာ ပိုၿပီး ပြင့္လင္းလာတာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒ အသစ္တရပ္ ျပဌာန္းဖို႔ လုပ္မယ္ဆုိရင္လည္း UNICEF ကုလသမဂၢ ကေလးသူငယ္မ်ား ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႔နဲ႔ UNHCR ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္မ်ားဆိုင္ရာ မဟာမင္းႀကီး႐ံုးတို႔လို ကုလသမဂၢအဖြဲ႔အစည္းေတြ ကလည္း အကူအညီေပးဖို႔ စိတ္၀င္စားၾကမွာပါလို႔ မစၥတာ ဖားမနားက ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အကူအညီေပး ခ်င္ၾက တဲ့ ႏုိင္ငံတကာက ေရွ႕ေနေတြလည္း ကမာၻတ၀န္းမွာရွိေနတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သေဘာတူညီခ်က္တခု က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ရွိေနတဲ့ပံုေပၚပါတယ္။ ဥပေဒအရ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္၊ ႏုိင္ငံတကာ က ေထာက္ခံ ပံ့ပိုးမႈ ရဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္၊ အခုေတာင္းဆိုခ်က္ကို သေဘာတူလက္မွတ္ ေရးထိုးထားၾကတဲ့ အဖြဲ႔ အစည္းေတြအားလံုးက ဒါကို ေထာက္ခံပါတယ္။”

ၿဗိတိန္အေျခစိုက္ ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ Burma Campaign UK ရဲ႕ အမႈေဆာင္ၫႊန္ၾကားေရးမႉး မာ့ခ္ ဖားမနားပါ။

ႏုိင္ငံသားျဖစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒအသစ္တရပ္ျပ႒ာန္းဖို႔ လက္မွတ္ေရးထိုးေတာင္းဆိုၾကတဲ့အဖြဲ႔ ၃၁ ဖြဲ႔ထဲမွာ Burma Campaign UK အဖြဲ႔နဲ႔အတူ ခ်င္း လူ႔အခြင့္ အေရးအဖြဲ႔၊ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဒီမုိကရက္တစ္အင္အားစု၊ Open Society Foundations၊ US Campaign for Burma စတဲ့ ေဒသတြင္းနဲ႔ႏုိင္ငံတကာက အဖြဲ႔အစည္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

XS
SM
MD
LG