သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

စစ္မွန္တဲ့ အေျပာင္းအလဲကို ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားလြတ္ေျမာက္မႈႏွင့္ HRW အကဲျဖတ္


ေမလ ၁၇ ရက္ေန႔က လႊတ္ေပးခဲ့တဲ့ အက်ဥ္းသားေတြရဲ႕ မိသားစု၀င္ေတြ အင္းစိန္ေထာင္ေရွ႕က ေစာင့္ေမွ်ာ္ေနပံု။

ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ တကယ္စစ္မွန္တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ျပဳလုပ္ျခင္းရွိမရွိကို ဒီကေန႔ ကစလႊတ္မယ္လို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ေၾကညာခဲ့တဲ့ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ထဲမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ဘယ္ေလာက္ လႊတ္ေပးမလဲဆိုတာကို ၾကည့္ၿပီးေတာ့ အကဲျဖတ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္တယ္လို႔ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ Human Rights Watch လူ႔အခြင့္ေရးေစာင့္ၾကည့္ အဖြဲ႔ ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ေဒၚခင္မ်ိဳးသက္က တင္ျပထားပါတယ္။

သီတင္းကၽြတ္လျပည့္ ေအာက္တိုဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာႏို္င္ငံ အက်ဥ္းေထာင္ အသီးသီးမွာ အက်ဥ္းက်ခံေနရတဲ့ အက်ဥ္းသားေတြထဲက ၆,၄၅၉ ဦး ကို လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ျပဳမယ္လို႔ အဂၤါေန႔မွာ ႏုိင္ငံေတာ္ သမၼတ ရံုးကေန ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာႏို္င္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေနပါတယ္လို႔ အစိုးရသစ္အဖြဲ႔က ေျပာၾကားေနေပမယ့္ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ခံေနရသူေတြ ေထာင္နဲ႔ ခ်ီၿပီး ရွိေနတာမို႔ တကယ္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္မလုပ္ ဒီ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ထဲမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားဘယ္ႏွစ္ေယာက္ ပါေနတယ္ဆိုတာ ကေန သိသာႏို္င္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္ေရးေစာင့္ၾကည့္ အဖြဲ႔ ႀကီးရဲ့ အာရွေဒသ တာ၀န္ခံ အီလိန္း ပီယာဆင္ (Elaine Pearson) ကေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာျပည္က ႏို္င္ငံေရး အက်ဥ္းသားအားလံုးကို ျပန္လႊတ္ေပးဖုိ႔ က်မတို႔ ေျပာေနတာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာေနၿပီ ျဖစ္တာမို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ေျပာတဲ့ အက်ဥ္းသား ၆,၀၀၀ ေက်ာ္ လႊတ္ေပးမယ့္ထဲမွာ ဒီ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြသာ ပါလာခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အတိုင္းထက္ အလြန္ ၀မ္းသာမိမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ အရင္တုန္းကေပးခဲ့တဲ့ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ ပံုစံေတြကို ျပန္ၾကည့္တဲ့အခါမွာေတာ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားက မဆိုစေလာက္ကေလးေတြပဲ ပါလာတတ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ျမန္မာအစိုးရသစ္က တကယ္စစ္မွန္တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္မလုပ္ကို သူတို႔ လႊတ္ေပးမယ့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ဘယ္ေလာက္ ပါေနတယ္ဆိုတဲ့ အေပၚမွာ ၾကည့္ႏို္င္မွာပါ”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမရွိဘူးလို႔ အစိုးရတာ၀န္ရွိသူေတြက ေတာက္ေလွ်ာက္ေျပာေနတာဟာ ျပႆနာတခုျဖစ္ၿပီး အစိုးရကို ေ၀ဖန္ေျပာဆိုမႈေတြ၊ ေရးသားမႈေတြ၊ ဆႏၵျပမႈေတြ အတြက္ ပုဒ္မ အမ်ဳိးမ်ဳိးတပ္ၿပီး အဖမ္းဆီးခံေနရသူေတြအတြက္ အစိုးရမွာ တာ၀န္ရွိတယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။ အခုလႊတ္ေပးမယ့္ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ထဲမွာ ဒီလို ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းးက်ေနသူေတြကို ျပန္ၿပီးလႊတ္ေပးဖို႔ လုိအပ္သလို လႊတ္ေပးၿပီးရင္လည္း သူတို႔ အတြက္ လူ႔အခြင့္အေရးဆုိင္ရာ အာမခံခ်က္ေတြ ေပးႏိုင္ဖို႔ ကိစၥဟာ အေရးပါတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေျပာင္းအလဲ လုပ္ေနတဲ့ ျမန္မာ့ႏို္င္ငံေရးမွာ သူတို႔ကိုပါ ပါ၀င္ခြင့္ျပဳဖို႔ လိုအပ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“အရင္တုန္းက ပုံစံအတုိင္းဆုိရင္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြဟာ ေထာင္သံသရာ လည္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဇာဂနာတုိ႔၊ မင္းကိုႏုိင္တုိ႔လို၊ လူမ်ိဳးေတြအတြက္ဆုိရင္ ေထာင္ကလြတ္လာၿပီး မၾကာခင္မွာပဲ အစိုးရကိုေ၀ဖန္မိတာ၊ ရပိုင္ခြင့္ေတာင္းဆုိမိတာနဲ႔၊ ေထာင္ျပန္ခ်ထားတာမ်ိဳး ရွိေနပါတယ္။ ဒီထဲမွာ ၈၈ မ်ဳိးဆက္ထဲက နီလာသိန္းတုိ႔၊ အလုပ္သမားအခြင့္အေရးလႈပ္ရွားတဲ့ မစုစုေႏြးတုိ႔လို အမ်ိဳးသမီးေတြလည္း အမ်ား အျပားပါေနပါတယ္။ သူတုိ႔လို လူမ်ိဳးေတြကို ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ရင္ လူ႔အခြင့္အေရးရပိုင္ခြင့္ ထပ္ၿပီးေတာင္းဆုိမႈေတြအတြက္ ပုံစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ ေထာင္ထဲ ျပန္သြင္းတာမ်ိဳး မရွိေစဖို႔ အစိုးရက တာ၀န္ခံဖို႔လိုပါတယ္။ ဒီလိုတာ၀န္ခံဖို႔ မွန္ကန္တဲ့ တရားဥပေဒစိုးမိုးမႈ ရွိဖို႔လိုပါတယ္”

HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည္ေရးအဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အာရွေဒသတာ၀န္ခံ အီလိန္း ပီယာစင္ (Elaine Pearson) ကေျပာသြားတာပါ။

XS
SM
MD
LG