သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေတာင္အာဖရိကဆိုင္ရာ ျမန္မာသံအမတ္ႀကီး ဦးျမင့္ေနာင္ရဲ႕ သံအမတ္ခန္႔အပ္လႊာကို ျပန္ၿပီးေတာ့ ႐ုပ္သိမ္းသင့္တဲ့ အေၾကာင္း ေတာင္အာဖရိကအတိုက္အခံ အမတ္ျဖစ္သူ ႏိုင္ငံတကာဆက္ဆံေရးနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ၀န္ႀကီး Kenneth Mubu က ႏို၀င္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔မွာ ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လုိက္ပါတယ္။ သံအမတ္ႀကီး ဦးျမင့္ေနာင္ဟာ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ျမင့္ေနာင္အျဖစ္နဲ႔ စစ္အစိုးရ လက္ထက္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ခဲ့စဥ္က ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြမွာ တာ၀န္ရွိတဲ့သူမို႔လို႔ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံက သံအမတ္အျဖစ္နဲ႔ လက္ခံခဲ့မႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ လႊတ္ေတာ္မွာ တင္သြင္းမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း အျပည့္အစံုကို ေဒၚခင္မ်ဳိးသက္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ေတာင္အာဖရိကႏို္င္ငံ၊ ဒီမုိကရက္တစ္ မဟာမိတ္အဖဲြ႔က လႊတ္ေတာ္အမတ္ ကဲနက္ မူဘူးက ႏို၀င္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔၊ ေန႔စဲြနဲ႔ ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ၿပီး ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံဆိုင္ရာ ျမန္မာ သံအမတ္ႀကီး ဦးျမင့္ေနာင္ရဲ႕ သမၼတ ဂ်ဲေကာ့ ဇူးမား (Jacob Zuma) က ျပန္ၿပီး ႐ုပ္သိမ္းဖို႔အတြက္ ေတာင္းဆိုခဲ့တာပါ။ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္မွာ ေတာင္အာဖရိကနဲ႔ ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံ သံတမန္ေရး စတင္ခဲ့တာ ျဖစ္ၿပီး ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာသံ႐ံုးကို စတင္ဖြင့္လွစ္ခဲ့တာပါ။

ဦးျမင့္ေနာင္ရဲ႕ သံအမတ္ခန္႔အပ္လႊာကိုေတာ့ ဒီႏွစ္ ဂ်ဴလိုင္လထဲမွာ သမၼတဇူးမားက လက္ခံခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သံအမတ္ ဦးျမင့္ေနာင္ဟာ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ ျမန္မာစစ္အစိုးရရဲ႕ ကရင္ျပည္နယ္ စစ္ဆင္ေရး အတြင္း ေဒသခံေတြ အိုးအိမ္ထြက္ေျပး စြန္႔ခြာေစတဲ့အမႈေတြမွာ တာ၀န္ရွိသူတဦးျဖစ္တယ္လို႔ KHRG ကရင္လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔က ေျပာဆိုခဲ့သလို ၂၀၀၇ ခုႏွစ္၊ ေရႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးအတြင္း သံဃာေတာ္ေတြကို ဖမ္းဆီးခ်ဳိးႏွိမ္မႈနဲ႔ ၂၀၀၈ နဲ႔ ၂၀၁၀ အတြင္း တိုင္းရင္းသားေတြကို ထိုးစစ္ဆင္ရာမွာ တာ၀န္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြရဲ႕ မွတ္တမ္းေတြေၾကာင့္ ဒီလို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးစံုစမ္းစစ္ေဆးေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုၾကတာလို႔ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံက ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားတဲ့ ဘားမား-ကမ္ပိန္း (Burma Campagin) အဖဲြ႔တာ၀န္ခံ ေဒါက္တာသိန္း၀င္းက ေျပာပါတယ္။

“ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ ျမင့္ေနာင္ဟာ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ခ်ဳိးေဖာက္တဲ့ ကိစၥေတြ၊ သံဃာေတာ္ေတြကို ပစ္ခတ္ႏွိမ္နင္းတဲ့ ကိစၥေတြ၊ ကရင္ျပည္နယ္မွာ ျပည္သူလူထုကို ႏွိပ္စက္ညႇင္းပမ္းတဲ့ ကိစၥေတြ ဒါေတြကိုလုပ္ခဲ့တဲ့ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္တေယာက္က ဒီမွာ အရပ္သားသံအမတ္ျဖစ္ေနတာကို ဒါ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ ကိစၥေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒါေတြကို လက္မခံပဲနဲ႔ ျပန္ၿပီးေတာ့ ပို႔ဖို႔ ဆိုၿပီးေတာ့ ဒီမွာရွိတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြက ေတာင္းဆိုတာပါ။

ဗီယင္နာ ကြန္ဗဲန္းရွင္းမွာလည္း ဒီလိုပဲ ပါထားတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒါေတြကို တေလးတစား လိုက္နာၿပီးေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္တဲ့ ကိစၥေတြကို က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ လူေတြကို သံအမတ္ အျဖစ္ မထားသင့္ဖူးဆိုၿပီး ျပန္ပို႔ဖို႔အတြက္ ဒါ အမ်ားက ေတာင္းဆို တာပါပဲ”

ျမန္မာႏို္င္ငံ့အေရးကို ၂၀၀၇ခုႏွစ္ ေရႊ၀ါေရာင္သံဃၤာ့အေရးအခင္း ေနာက္ပိုင္း ကုလသမဂၢမွာ တင္သြင္းခဲ့ခ်ိန္က ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံက ကန္႔ကြက္မႈရွိခဲ့ေပမယ့္ အခု လက္ရွိသမၼတဇူးမား လက္ထက္မွာေတာ့ ပံုစံတမ်ိဳး ေတြ႔ေနရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

“ သမၼတ ဂ်က္ေကာ့ဇူးမားက ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ႏိုင္ငံရဲ့ ဒီမိုကေရစီေရး ကိစၥမွာ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က ကုလသမဂၢမွာ ျမန္မာ ကိစၥကို ေတာင္အာဖရိက ကကန္႔ကြက္တဲ့ ေနရာမွာ အရင္သမၼတ ဘက္ကီလက္ထက္က လုပ္ခဲ့တာျဖစ္ေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္း ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ ျမန္မာကိစၥကို ေထာက္ခံလာတာေလးေတြ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရတယ္။

Saffaron revolution သံဃၤာေတာ္ေတြရဲ့ ဆႏၵျပပြဲတုန္းကလည္း ျမန္မာသံအမတ္ကို ေတာင္အာဖရိက ဒုတိယ ႏို္င္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီးက ဆင့္ေခၚၿပီးေတာ့ ဒီလိုကိစၥေတြကို ဆက္ၿပီးမလုပ္ဖို႔ ရာဇသံေပးတာေတြ ရွိတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ျမန္မာႏို္င္ငံဆို္င္ရာ ေတာင္အာဖရိက သံအမတ္က ေတြ႔ၿပီးေတာ့ ျမန္မာဒီမိုကေရစီ ကိစၥကို စိတ္၀င္စားတယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းေတြ ေျပာတယ္ဆိုေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥေတြမွာေတာ့ နဲနဲေလး လက္ေရွာင္တာေတြ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ရတယ္။ ေလွနံ ၂ ဖက္ နင္းေနသလိုပဲ။ တပိုင္းကလည္း လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ကိစၥေတြ၊ ျမန္မာႏို္င္ငံ ကိစၥေတြကို အတုိင္းအတာ တခုေလာက္ေတာ့ ပါ၀င္ပတ္သက္တာေတြ ရွိတယ္”

သံအမတ္ႀကီး ဦးျမင့္ေနာင္ကို ေတာင္အာဖရိက ႏို္င္ငံဆိုင္ရာ သံအမတ္အျဖစ္ လက္ခံခဲ့တာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သမၼတ ဇူးမားေရာ ႏို္င္ငံတကာ ဆက္ဆန္ေရး ၀န္ႀကီး Maite Nkoana-Mashabane ပါ မၾကာခင္ လႊတ္ေတာ္မွာ တာ၀န္ယူ ေျဖရွင္းရမယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

“လႊတ္ေတာ္မွာေတာ့ ဒါ သူတို႔ တာ၀န္ခံၿပီးေတာ့ ေျဖေတာ့ ေျဖရပါလိ္မ့္မယ္။ မၾကာခင္ ဒီ တပတ္ ၂ ပတ္ အတြင္းမွာ လႊတ္ေတာ္မွာ ေမးမယ္လို႔ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ သိရပါတယ္ခင္ဗ်။ တကယ္္ျပန္ၿပီးေတာ့ ပို႔မယ္ မပို႔ဘူးကေတာ့ စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ပါ က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္”

ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံက ျမန္မာ့အေရးလႈပ္ရွားတဲ့ Burma Campaign အဖြဲ႔တာ၀န္ခံ ေဒါက္တာသိန္း၀င္း ကေျပာသြားတာပါ။

XS
SM
MD
LG