သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေလာင္စာဆီေစ်း ႀကီးျမင့္မႈနဲ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရး


ေလာင္စာဆီေစ်း ႀကီးျမင့္မႈနဲ႔ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရး

အေမရိကန္မွာ ဓာတ္ဆီေစ်းေတြ ထူးထူးျခားျခား ျမင့္မားေနတဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံေရး ေလာကမွာ အျပန္အလွန္ အျပစ္ဖုိ႔ ေနၾကပါတယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ဓာတ္ဆီေစ်းေတြ မႀကံဳစဖူး ျမင့္မား လာေနတာေၾကာင့္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသားေတြ စိတ္မသက္မသာ ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။ အတုိက္အခံ ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြကေတာ့ သမၼတ ဘရက္ခ္ အုိဘားမား ရဲ႔ မူ၀ါဒေတြေၾကာင့္လုိ႔ အျပစ္ဖုိ႔ ေနခ်ိန္မွာ သမၼတကေတာ့ သူ႔အစုိးရရဲ႔ စြမ္းအင္ဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြဟာ မွန္ကန္တယ္လုိ႔ ကာကြယ္ေျပာဆုိေနတာပါ။

ဒီႏွစ္ထဲ သမၼတ ေရြးပဲြေတြ က်င္းပဖုိ႔ ရွိေနတဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ စီးပြားေရး ျပႆနာေတြကုိ ေရွ႔တန္းတင္ၿပီး အျပန္အလွန္ ထုိးႏွက္မႈေတြ ထြက္ေပၚ လာေနတာေတြကုိေတာ့ ဗြီအုိေအ သတင္းေထာက္ Kent Klein ရဲ႔ သတင္းေပးပုိ႔ခ်က္နဲ႔အတူ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပထားပါတယ္။

ဆီဆုိင္ေတြမွာ ေန႔တဓူ၀ ဓာတ္ဆီ ျဖည့္ေနၾကတဲ့ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသားေတြ အတြက္ကေတာ့ တရိပ္ရိပ္ တက္လာေနတဲ့ ေစ်းႏႈန္းေတြေၾကာင့္ စိတ္ပ်က္စရာ ျဖစ္ေနရသလုိ၊ ေနာက္တႀကိမ္ သက္တမ္းအတြက္ ယွဥ္ၿပိဳင္သြားမယ့္ သမၼတ ဘရက္ခ္ အိုဘားမား (Barak Obama) အတြက္လည္း ႏုိင္ငံေရးအရ စိမ္ေခၚမႈတခု ျဖစ္ေနပါတယ္။

အေမရိကန္ ေရနံစိမ္း ေစ်းႏႈန္းဟာဆုိရင္္ ၉ လအတြင္း အျမင့္ဆုံးအျဖစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ စတုတၳပတ္က နယူးေယာက္ခ္ ေစ်းကြက္မွာ စည္တေပပါကုိ ၁၀၉.၇၇ ေဒၚလာ အထိ တက္သြားခဲ့တာပါ။ ေရနံစိမ္းေတြ တက္ရာက အေမရိကန္မွာ ဓာတ္ဆီ ေစ်းႏႈန္းဟာလည္း ၁ လီတာကုိ ၉၆ ဆင့္ တက္ၿပီး ၁ ဂါလံကုိ ၃ ေဒၚလာနဲ႔ ၆၅ ဆင့္ အထိ တက္လာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ပုံမွန္အားျဖင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ဓာတ္ဆီေစ်းဟာ ေဆာင္းတြင္း ကာလမ်ဳိးမွာ က်ဆင္းေလ့ရွိေနၿပီး ေႏြရာသီ အားလပ္ရက္ ကာလမ်ဳိးမွသာ တက္ေလ့ရွိတတ္တာပါ။

ဒါေပမဲ့ အခုအခါ အခ်ိန္အခါမဟုတ္ ေစ်းႏႈန္းေတြ တက္ရတာကေတာ့ အစုိးရရဲ႔ မူ၀ါဒထက္ ကမာၻ႔ေစ်းကြက္ရဲ႔ ႐ုိက္ခတ္မႈလုိ႔ သမၼတ အုိဘားမား ကေျပာပါတယ္။
“ေရနံဆုိတာဟာ ကမာၻ႔ေစ်းကြက္ထဲမွာ အေရာင္းအ၀ယ္ လုပ္ေနၾကတာပါ။ အရင္ႏွစ္ကလုိပဲ အခုအခ်ိန္မွာ ေရနံေစ်းေတြ တက္ေနရတဲ့ အႀကီးမားဆုံး အေၾကာင္းရင္း တခုကေတာ့ အေရွ႔အလယ္ပုိင္း ေဒသက မတည္ၿငိမ္မႈေတြနဲ႔ လက္ရွိ အီရန္က အေျခအေနေတြေၾကာင့္ပါ။”

အေမရိကန္မွာ သာမက ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ ေစ်းကြက္ထဲမွာ ေရာင္းခ်ေနတဲ့ Brent ေရနံစိမ္း ေစ်းဟာလည္း တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ေစ်းတက္ခဲ့ရာမွာ တေပပါကုိ ၁၂၅ ေဒၚလာ ၄၇ ဆင့္ နဲ႔ လန္ဒန္ေစ်းကြက္မွာ ေပါက္ခဲ့တဲ့ အထိပါ။ ဆန္းစစ္သူေတြကေတာ့ ဒီအေျခအေနေတြ အားလုံးဟာ ေရနံထုတ္လုပ္တဲ့ တုိင္းျပည္ေတြက ျပႆနာေတြရဲ႔ ေစ်းကြက္အေပၚ ႐ုိက္ခတ္ရာက ေပၚေပါက္လာရတာလုိ႔ သမၼတ အုိဘားမား နဲ႔ တေလတည္း ေျပာေနၾကတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

နယူးေယာက္ခ္ အေျခစုိက္ ေလာင္စာဆီေစ်းကြက္ အေျခအေနကုိ ေစာင့္ၾကည့္ အကဲခတ္ေနတဲ့ Pratts Oilgram Price Report ရဲ႔ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဂ်ဖ္ မုိအာ (Jeff Mower) ဟာလည္း ဒီလုိ သေဘာထားရွိသူ တဦးပါ။
“အီရန္နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တင္းမာမႈေတြ ရွိေနတာ၊ ေရနံစိမ္း ထုတ္လုပ္မႈေတြ ရပ္ပစ္ေနတဲ့ ဆူဒန္ႏုိင္ငံက ျပႆနာေတြ၊ ဒါေတြ အားလုံးက Brent ေရနံစိမ္းနဲ႔ ဓာတ္ဆီေစ်း တက္ေအာင္ တြန္းအားေပးေနၾကတာပါ။”

ေရနံကုမၸဏီေတြက တြက္ေခ် မကုိက္တာေၾကာင့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ျပင္ပက တျခားေဒသေတြမွာ ေရနံခ်က္ စက္႐ုံေတြ ပိတ္လုိက္တာေတြက ေစ်းေတြ တက္လာေအာင္ တဖက္တလမ္းက တြန္းအားေတြ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္လုိ႔လည္း သူကေျပာပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ေရနံအဓိက ထုတ္လုပ္ရာ တုိင္းျပည္တခုျဖစ္တဲ့ အီရန္ႏုိင္ငံရဲ႔ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အစၥေရးလ္၊ အေမရိကန္၊ ဥေရာပ တုိ႔နဲ႔ တင္းမာမႈေတြ ႀကီးထြားလာရာက ေရနံ ထုတ္လုပ္မႈေတြအေပၚ ဂယက္႐ုိက္လာမွာကုိလည္း ကုန္သည္ေတြ စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနၾကတယ္လုိ႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ေထာက္ျပေနၾကတာပါ။

ထိပ္တိုက္ ရင္ဆုိင္မႈေတြ ျဖစ္လာရင္ ေရနံတင္ သေဘၤာေတြ အေျမာက္အမ်ား ျဖတ္သန္းသြားလာရာ ေဟာ္မုဇ္ ေရလက္ၾကားကုိ ပိတ္ပစ္မယ္လုိ႔ ၿခိမ္းေျခာက္ထားတဲ့ အီရန္ႏုိင္ငံကေတာ့ သူ႔အေပၚ ေနာက္ထပ္ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ခ်မွတ္ခဲ့တာကုိ တုန္႔ျပန္တဲ့ အေနနဲ႔ ေဖေဖာ္၀ါရီလ စတုတၳပတ္ထဲမွာပဲ ၿဗိတိန္နဲ႔ ျပင္သစ္ ႏုိင္ငံေတြကုိ ေရနံေရာင္းခ်မႈေတြ ရပ္ဆုိင္းေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိ ကမာၻ႔ေရနံ ေစ်းကြက္ကုိ ျပင္ပက ႐ုိက္ခတ္မႈေတြ ရွိေနေပမဲ့၊ သမၼတ အုိဘားမား အစုိးရ အေနနဲ႔ ျပည္တြင္းမွာ ထုတ္လုပ္မႈေတြ တုိးျမႇင့္ၿပီး အေျခအေနေတြကုိ တားဆီးႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလန္းေတြ ရွိလ်က္နဲ႔ မလုပ္တာလုိ႔ အတုိက္အခံ ႏုိင္ငံေရး သမားေတြကေတာ့ အျပစ္ဖုိ႔ ေနၾကတာပါ။

ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ပါတီရဲ႔ သမၼတေလာင္း တဦးအျဖစ္ ယွဥ္ၿပိဳင္ေနတဲ့ ေအာက္လႊတ္ေတာ္ ေျပာခြင့္ရသူေဟာင္း နယူ ဂန္ဂရစ္ခ်္ (Newt Gingrich) ကေတာ့ ျပည္တြင္းမွာ ေရနံပုိထုတ္ၿပီး ဓာတ္ဆီေစ်းေတြ တျဖည္းျဖည္း က်ဆင္းေအာင္ လုပ္ႏုိင္ေပမဲ့ အစုိးရက မလုပ္ပဲ ေနေနတာလုိ႔ ေျပာပါတယ္။
“ဗဟုိအစုိးရပုိင္ ကုန္းတြင္းနဲ႔ ကမ္းလြန္ ေရနံတြင္းေတြကုိ ဖြင့္ေပးလုိက္မယ္ဆုိရင္၊ ဘီလီယံေတာင္ မဟုတ္ပါဘူး၊ ၁၆ ထီလီယံ ကေန ၁၈ ထီလီယံ ေလာက္အထိ ရမွာပါ။ ေနာက္တက္မယ့္ ဗဟုိအစုိးရေတြ အေနနဲ႔ ဒီအတုိင္း ဆက္ၿပီး ေဆာင္ရြက္ သြားမယ္ဆုိရင္၊ အလုံးအရင္းနဲ႔ ထြက္လာမွာမုိ႔ တဂါလံကုိ ၂ ေဒၚလာခဲြ ေလာက္အထိ က်သြားပါလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ ဘ႑ာေရး ရသုံးမွန္းေခ် စာရင္း မွ်တေစေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစႏုိင္သလုိ၊ အလုပ္အကုိင္ေတြ သန္းခ်ီၿပီး ဖန္တီးေပးမွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။”

သမၼတ အုိဘားမား ကေတာ့ ဓာတ္ဆီေစ်း က်ေအာင္ လုပ္မယ္ဆုိတဲ့ အေျပာေတြဟာ ႏုိင္ငံေရး ေထာက္ခံမႈရေအာင္ စည္း႐ုံးမႈ သက္သက္ထက္ မပုိဘူးလုိ႔ အပတ္စဥ္ မိန္႔ခြန္းမွာ ထည့္ေျပာသြားပါတယ္။ ေလာင္စာဆီ ေစ်းႏႈန္း က်ဆင္းဖုိ႔၊ ျပည္ပက ေရနံတင္ပုိ႔မႈေတြ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ဖုိ႔ အတြက္ဆုိရင္ သူ႔အစုိးရက ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ မူ၀ါဒေတြသာ ေရရွည္ခံမယ့္ အေျဖျဖစ္မယ္လုိ႔လည္း ေျပာခဲ့တာပါ။ အစားထုိး ေလာင္စာေတြ၊ ဆီစားသက္သာတဲ့ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ ထုတ္လုပ္မႈေတြ အတြက္ နည္းပညာ ရွာေဖြရာမွာ ပုိၿပီး အာ႐ုံစုိက္ သြားသင့္တယ္လုိ႔လည္း ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့လည္း မေကာင္းဆုိးရြားေတြကုိ ႏွိမ္နင္းသလုိ ျပႆနာကုိ ေျဖရွင္းေနလုိ႔ေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူး လုိ႔လည္း အပတ္စဥ္ မိန္႔ခြန္းထဲမွာ သူ႔အေပၚ ေ၀ဖန္ေနတာေတြကုိ တုန္႔ျပန္သြားခဲ့တာပါ။
“ဓာတ္ဆီေစ်းေတြ က်ေအာင္္၊ ျပည္ပက ေရနံအေပၚ အားထားေနရတာေတြကုိ ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ေအာင္ ေငြက်ည္ဆံနဲ႔ ပစ္ခ်လုိ႔ မရဘူးဆုိတာ က်ေနာ္တုိ႔ သိပါတယ္။ လုပ္ႏုိင္တာကေတာ့ ဦးစားေပးရမယ့္ ကိစၥေတြကုိ တိတိက်က်နဲ႔ ေရရွည္ ေဆာင္ရြက္ၾကဖုိ႔ပါ။”

ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ပါတီရဲ႔ အပတ္စဥ္ မိန္႔ခြန္းမွာေတာ့ တကၠဆက္ျပည္နယ္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ေက ဘုိင္လီ ဟတ္ခ်စ္ဆန္ (Kay Bailey Hutchison) က သမၼတရဲ႔ မူ၀ါဒေတြေၾကာင့္ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ ရွာေဖြ၊ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ေႏွးေကြးမႈေတြ ႀကံဳေနရတာလုိ႔ ေျပာသြားပါတယ္။ ေရနံတူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ ကန္႔သတ္ထားတဲ့အတြက္ အေမရိကန္မွာ အလုပ္အကုိင္ အမ်ားအျပား ရရွိႏုိင္မယ့္ အခြင့္အလန္းေတြလည္း ဆုံး႐ႈံးရတယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္သြားတာပါ။

စြမ္းအင္က႑မွာ ႏုိင္ငံေရးအရ သမၼတ အုိဘားမား အစုိးရအေပၚ ေနာက္ထပ္ ဖိအားေပး ခံေနရတာကေတာ့ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၇,၀၀၀ ကုန္က်မယ့္ ကေနဒါႏုိင္ငံကေန ဧရာမ ေရနံပုိက္လုိင္းတခု သြယ္တန္း ေဖာက္လုပ္ေရး ကိစၥပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ရဲ႔ စြမ္းအင္ ဖူလုံေရးနဲ႔ အလုပ္အကုိင္ေတြ ဖန္တီးေပးႏုိင္မယ္ဆုိၿပီး အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု တကၠဆက္ျပည္နယ္မွာ သန္႔စင္မယ့္ ေရနံစိမ္း စည္ေပပါေပါင္း ေန႔စဥ္ ၇ သိန္း တင္ပုိ႔ႏုိင္မယ့္ Keystone XL ပုိက္လုိင္း ေဖာက္လုပ္ေရး စီမံကိန္းကုိ အတည္ျပဳေပးဖုိ႔ ဖိအားေပး ေနၾကတာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ေဒသခံေတြအတြက္ ထိခုိက္ဆုံး႐ႈံးမႈေတြ ျဖစ္မယ္ဆုိၿပီး သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရး လႈပ္ရွားသူေတြ ကန္႔ကြက္ေနၾကတဲ့ ဒီစီမံကိန္းကုိ သမၼတ အုိဘားမား ကေတာ့ လက္မခံ ျငင္းဆန္ထားတာလည္း ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG