သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ အသစ္ေတြ ၀င္လာေပမဲ့ လုံေလာက္မႈ ရွိပါရဲ႔လား?

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အရပ္သား အစုိးရအျဖစ္ ဒီႏွစ္ဆန္းပုိင္း တက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရွိလာတာနဲ႔အမွ် ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြလည္း ေနာက္ထပ္ ၀င္လာေနပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အေျပာင္းအလဲေတြဟာ ခုိင္ခုိင္မာမာနဲ႔ စိတ္ခ်လက္ခ် အဆင့္အထိေတာ့ မရွိေသးတာမုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနသေလာက္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ မ်ားမ်ားစားစား ၀င္လာမယ့္ အေျခအေနမ်ဳိး မရွိေသးဘူးလုိ႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက သုံးသပ္ေနၾကတာပါ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ေဆာင္ သြားမယ္လုိ႔ ကတိေပးထားတဲ့ အစုိးရလက္ထက္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံ လုပ္ကုိင္ေနၾကတဲ့ အေျခအေနေတြနဲ႔ ေရွ႔အလားအလာေတြကုိေတာ့ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ အပါအ၀င္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ ကတိေပးထားတဲ့ အစုိးရ လက္ထက္မွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ေနာက္ထပ္ ၀င္လာေနပါတယ္။ အခုေနာက္ဆုံးမွာ ဆုိရင္လည္း ေတာင္ကုိရီးယား ႏုိင္ငံက HANA International ကုမၸဏီက ရန္ကုန္တုိင္း သံလ်င္ၿမိဳ႔နယ္ သီလ၀ါ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ ၿမိဳ႔ျပစီမံကိန္းအတြက္ အေမရိကန္ ေဒၚလာသန္း ၅ ေထာင္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံၿပီး ဖက္စပ္ လုပ္ကုိင္သြားဖုိ႔ စီစဥ္ေနသလုိ၊ တနသၤာရီတုိင္း ထား၀ယ္ အထူးစီးပြားေရးဇုန္မွာ ဆုိရင္လည္း Italian Thai ကုမၸဏီက ေဒၚလာသန္း ၈ ေထာင္အထိ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံတာေတြ ရွိခဲ့တာပါ။

ဒါေပမဲ့လည္း ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းလုိ တုိင္းျပည္ စီးပြားေရးအတြက္ ေရရွည္အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမယ့္ က႑ေတြမွာ အလုံးအရင္းနဲ႔ ၀င္လာတာမ်ဳိး အထိေတာ့ မရွိေသးဘူးလို႔ မၾကာေသးခင္ကမွ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ တတ္သိပညာရွင္ အဖဲြ႔တခုအျဖစ္ အစုိးရက ဖဲြ႔စည္းခဲ့တဲ့ အထဲမွာ ပါ၀င္သူတဦးျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္ စီးပြားေရး တကၠသုိလ္ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ဦးေမာ္သန္း ကေျပာပါတယ္။
“၀င္မယ္လုိ႔ အဲလုိပဲ ေဆြးေႏြးတာတုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတာတုိ႔ အဲေလာက္ပဲ က်ေနာ္တုိ႔ အခုေတြ႔ေန ၾကားေနရတာပဲ။ အေၾကာင္းကေတာ့ ေမာ္ေတာ္ကား ေစ်းကြက္ရွိတယ္၊ တုိက္တာအိမ္ေျမ ေစ်းကြက္ရွိတယ္၊ ႏုိင္ငံျခားေငြ ေစ်းကြက္ရွိတယ္၊ ေရႊေစ်းကြက္ရွိတယ္။ အခုဟာက ႏုိင္ငံျခားေငြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ကလည္း ေစ်းေတြက ေကာင္တာေတြ ဘာေတြ ဖြင့္တယ္ဆုိေပမဲ့ သိပ္ၿပီးေတာ့ အတက္အက်ေတြ ဘာေတြ ကစားလုိ႔ မရဘူးေပါ့။ ေနာက္တခုကလည္းပဲ ေမာ္ေတာ္ကားေစ်းကလည္း သိတဲ့အတုိင္း ကားအေဟာင္းေတြ သြင္းတာနဲ႔ သိပ္အလုပ္မျဖစ္ဘူးေပါ့ေလ။ အဲဒီေတာ့ လူေတြလက္ထဲရွိတဲ့ေငြက ဘာလုပ္ရင္ ေကာင္းမလဲဆုိေတာ့ အိမ္ၿခံေျမကေတာ့ အျမတ္မ်ားမ်ား ရတယ္ဆုိေတာ့၊ အဲဒါပဲ လုပ္ၾကတာေပါ့။ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္း လုပ္ဖုိ႔တုိ႔ ဘာတုိ႔ၾကေတာ့ အစုိးရကလည္းပဲ အေျပာင္းအလဲရွိေတာ့၊ အကယ္၍မ်ား ေျပာင္းလဲသြားရင္ေတာ့ ကိုယ့္အေနနဲ႔ တခါတည္း ၾကားညပ္က်န္ခဲ့မယ္ေပ့ါေလ၊ အဲဒီလုိ ရွိေနတာပါ။”

ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကုိ ဆဲြေဆာင္ဖုိ႔ အတြက္သာမက ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ၊ ကုန္သြယ္မႈနဲ႔ ၀န္ေဆာင္မႈေတြမွာ အရည္အေသြး တုိးတက္ေစဖုိ႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ဒီႏွစ္ဆန္းပုိင္းမွာပဲ အထူးစီးပြားေရးဇုန္ ဥပေဒတရပ္ကုိလည္း အစုိးရက ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ မတ္လထဲမွာပဲ တက္လာတဲ့ အစုိးရသစ္ရဲ႔ အႀကီးအကဲ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္က ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္မယ္ဆုိၿပီး က်မ္းသစၥာ က်ိန္ဆုိခ်ိန္မွာ ကတိေပးခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ ကုန္သြယ္ေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြ ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးခဲ့သလုိ၊ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြမွာ အေျပာင္းအလဲ လုပ္လာခဲ့တာပါ။

စီးပြားေရး အစီအမံေတြအတြက္ အႀကံေပးအဖဲြ႔တခုကို ဖဲြ႔စည္းခဲ့သလုိ၊ စီးပြာေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ကုန္သြယ္မႈေတြမွာ အဓိက အဟန္႔အတား ျဖစ္ေနရတဲ့ ႏုိင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ႏႈန္းလုိ ေငြေၾကးစနစ္ကုိ ျပင္ဆင္သြားဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပုံေငြအဖဲြ႔ (IMF) က အကူအညီ ေတာင္းခံတာေတြလည္း ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိစီးပြားေရး မူ၀ါဒေတြမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္လာတာနဲ႔အမွ်၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ အားေကာင္းလာႏုိင္တဲ့ အလားအလာေတြလည္း ရွိေနတယ္လုိ႔ ဆန္းစစ္သူေတြ ျမင္ေနၾကတာပါ။

အထူးသျဖင့္ အရင္းအျမစ္ ၾကြယ္၀ၿပီး၊ လုပ္အားခ ေစ်းခ်ဳိတဲ့ ေဒသတခုအျဖစ္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြကုိ ဆဲြေဆာင္ႏုိင္တဲ့ အေျခခံေတြ ရွိေနတယ္လုိ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကေန ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားေရာက္ၿပီး စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးဖလွယ္မႈေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ေဒါက္တာေဇာ္ဦး ကေျပာပါတယ္။
“ဥပမာအားျဖင့္၊ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံလုိမ်ဳိးက ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ သူ႔ရဲ႔ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကုိ အဆင့္တဆင့္ ျမႇင့္လုိက္ရင္၊ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ လက္ရွိ လုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကုိ ဘယ္ကုိေရႊ႔မလဲ ဆုိၿပီးေတာ့ စဥ္းစားတဲ့အခါ နီးနီးနားနားကိုပဲ ေရႊ႔ရင္ပုိေကာင္းမွာပဲဆုိၿပီး စဥ္းစားခ်က္ေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီအခါက်ရင္ က်ေနာ္တုိ႔မွာ အထူးအခြင့္အေရး ေပးႏုိင္တဲ့ ဇုန္ေတြကိုလည္း ဖြင့္ထားလုိက္မယ္ဆုိရင္ အကူးအေျပာင္းေတြမွာ ရလာႏုိင္မယ့္ အခြင့္အလန္းေတြကုိလည္း က်ေနာ္တုိ႔က ယူႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုလက္ရွိ အေနအထားကလည္း က်ေနာ္တုိ႔မွာ ႏုိင္ငံေရးအရ တုိးတက္မႈေတြလည္း ရွိလာတယ္၊ စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကလည္း လုပ္ေတာ့မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈက အရင္ကထက္ ၀င္လာႏုိင္စရာရွိတယ္။ တုိက္ဆုိင္မႈ တခုကေတာ့ ၂၀၁၅ မွာျဖစ္လာမယ့္ အာဆီယံ စီးပြားေရး ၀န္းက်င္နဲ႔ကလည္း တုိက္ဆုိင္ေနတဲ့ အခါက်ေတာ့၊ ဒီအခ်ိန္ကာလမွာ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈကုိ ႀကီးႀကီးမားမားလုပ္တဲ့ ေကာ္ပုိေရးရွင္းႀကီးေတြကလည္း အေျပာင္းအလဲ တခုကိုလုပ္ဖုိ႔ဆုိၿပီး တာစူေနတဲ့ အခ်ိန္နဲ႔ သြားၿပီးေတာ့ တုိက္ဆုိင္ေနတယ္။ အဲဒီအခြင့္အလန္းေတြက က်ေနာ္တုိ႔ အခုကတည္းက ျပင္ျပင္ဆင္ဆင္ လုပ္ထားမွ ဒီအခြင့္အလန္းေတြကုိ က်ေနာ္တုိ႔ ရမယ့္သေဘာရွိတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံ စီးပြားေရးအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစမယ့္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ဳိးေတြ ပုိတုိးလာႏုိင္တဲ့ အလားအလာေတြ ရွိေနတယ္ ဆုိေပမဲ့လည္း တခ်ိန္တည္းမွာပဲ၊ စိန္ေခၚမႈေတြကလည္း ရွိေနဆဲပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံလည္း အသင္း၀င္အျဖစ္ ပါ၀င္ေနတဲ့ အေရွ႔ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအသင္း (Asean) က ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ တေပါင္းတစည္းတည္း ျဖစ္ေစဖုိ႔ ရည္မွန္းထားေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံလုိ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈေတြမွာ ေနာက္က်ေနတဲ့ ႏုိင္ငံေတြ ရွိေနတာမုိ႔ အျပည့္အ၀ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္ဖုိ႔ အခက္အခဲေတြလည္း ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ စီးပြားေရး အင္အားေကာင္းတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကလည္း ႏုိင္ငံေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရး တုိးတက္မႈေတြ မရွိဘူးဆုိၿပီး ျမန္မာအစုိးရအေပၚ ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ထားတာကလည္း စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈေတြမွာ အဟန္႔အတားေတြ ႀကံဳေနရတာပါ။

ျပစ္ဒဏ္ခတ္ အေရးယူထားတဲ့အတြက္ အေနာက္ႏုိင္ငံက ကုမၸဏီေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြ ၀င္ေရာက္ လုပ္ကုိင္ခြင့္ မရွိၾကသလုိ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျပာင္းအလဲေတြအေပၚ အျပည့္အ၀ ယုံၾကည္မႈ မရွိေသးတာေတြေၾကာင့္လည္း ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြလုပ္ဖုိ႔ လက္တြန္႔ေနတာလုိ႔ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ Macquarie တကၠသိုလ္က ပါေမာကၡ ေရွာင္ တာနဲလ္ ကသုံးသပ္ပါတယ္။
“ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လမ္းေၾကာင္းကုိ ျမန္မာျပည္က အျပည့္အ၀ ေလွ်ာက္လာၿပီ ဆုိရင္ေတာင္မွ၊ အေမရိကန္က ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ျပန္႐ုပ္ဖုိ႔ အတြက္ကေတာ့ အခ်ိန္အတုိင္းအတာ တခုအထိ လုိဦးမယ္ ဆုိတာကုိ အေနာက္ႏုိင္ငံက ကုမၸဏီ အမ်ားအျပားက သေဘာေပါက္ထားၾကတယ္လုိ႔ လည္း က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္မယ္လုိ႔ ေၾကညာထားတာနဲ႔ လက္ေတြ႔ ျဖစ္လာ-မလာ ဆုိတဲ့အေပၚ အထူးသျဖင့္ အေနာက္ႏုိင္ငံက ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ ေစာင့္ၾကည့္ သြားၾကဦးမွာပါ။”

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုကေတာ့ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဟီလာရီ ကလင္တန္ (Hilary Clinton) ကုိယ္တုိင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ သြားဖုိ႔အထိ ဆက္ဆံေရးေတြ တုိးတက္လာေပမဲ့လည္း လက္ရွိက်င့္သုံးေနတဲ့ ပိတ္ဆုိ႔ဒဏ္ခတ္ေရး မူ၀ါဒေတြကုိ ႐ုပ္သိမ္းဦးမွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔လည္း ဒီဇင္ဘာလဆန္း ခရီးစဥ္ မတုိင္မီမွာပဲ သမၼတ အိမ္ျဖဴေတာ္ အဆင့္ျမင့္အရာရွိတဦးက ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ အလားတူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြ ခ်မွတ္ထားတဲ့ ဥေရာပ သမဂၢ (EU) ကေတာ့ သူ႔ရဲ႔ လက္ရွိျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚ ထားရွိတဲ့ မူ၀ါဒေတြကုိ ျပန္လည္ သုံးသပ္ေနတဲ့အေၾကာင္း ေၾကညာထားတာပါ။

ဒီလုိ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြ အဆက္အဆံ မလုပ္ပဲ ေနခ်ိန္မွာပဲ ေဒသတြင္းက စီးပြားေရး အင္အားႀကီးတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ဦးေဆာင္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံေတြကုိ တုိးျမႇင့္္ လုပ္ကုိင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ဳိးသား စီမံကိန္းနဲ႔ စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတုိးတက္မႈ ၀န္ႀကီးဌာနရဲ႔ ဇြန္လထဲ ေနာက္ဆုံး ထုတ္ျပန္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြအရဆုိရင္ ျပည္ပကေန ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံဖုိ႔ ကတိက၀တ္ျပဳထားတဲ့ ပမာဏဟာ ေဒၚလာသန္းေပါင္း ၂ ေသာင္းအထိ ရွိေနၿပီး ဒီအထဲမွာေတာ့ ေရအားလွ်ပ္စစ္ဓာတ္ ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ အဓိကထားၿပီး လုပ္ကုိင္သြားမယ့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက စုစုေပါင္းရဲ႔ ၄၁% အထိ ရွိေနတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG