သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျပည္ပလုပ္ငန္းေတြ ၀င္ေရာက္လာတာနဲ႔အမွ် ျမန္မာႏုိင္ငံ အလုပ္သမားေစ်းကြက္မွာ တုိးတက္မႈေတြ ရလာေတာ့မွာလား?

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရး မူ၀ါဒေတြ ေျပာင္းလဲလာရာက ႏုိင္ငံတကာကေန ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္ေရာက္လာမယ့္ အလားအလာေတြနဲ႔အတူ အလုပ္သမားေတြရဲ႔ ရပုိင္ခြင့္ေတြနဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္မွာ တုိးတက္မႈေတြ ရွိလာမယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္မႈေတြလည္း ႀကီးထြားလာေနပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ အလုပ္သမားေတြ လုပ္ခလစာနဲ႔ ခံစားခြင့္ေတြရဖုိ႔ ေတာင္းဆုိမႈေတြလည္း ရွိေနတာမုိ႔ အေျခအေနေတြကုိ တုိးတက္ေအာင္ လုပ္စရာေတြ အမ်ားအျပား ရွိေနတယ္လုိ႔လည္း ကၽြမ္းက်င္သူေတြ သတိေပးေနၾကတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံက အလုပ္သမား ေစ်းကြက္ အေျခအေနနဲ႔ ေရွ႔အလားအလာေတြကုိေတာ့ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး ကတင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီၿပီး အထီးက်န္အျဖစ္ ရွိေနခဲ့တဲ့ ျမန္္မာႏုိင္ငံမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ေတြ႔လာရတာမုိ႔ စီးပြားေရး အခြင့္အလန္းေတြ ေပၚေပါက္လာမယ္လုိ႔႔ ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အရင္းအျမစ္နဲ႔ လုပ္သားအင္အား ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနၿပီး၊ ေစ်းခ်ဳိတဲ့ အတြက္ ႏုိင္ငံတကာ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ မ်က္ေစ့က် ေနၾကတာမုိ႔ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလန္းေတြလည္း ေပၚေပါက္လာမယ္လုိ႔ တြက္ဆေနၾကတာပါ။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ လုပ္သားအင္အားနဲ႔ ေစ်းခ်ဳိတာကုိ အျမတ္ထုတ္လုိတဲ့ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ဳိးေတြ ၀င္လာမွာကုိလည္း စုိးရိမ္မကင္း ျဖစ္ေနတာေတြ ရွိပါတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၄ ႏွစ္အတြင္း ပထမဆုံးအႀကိမ္ ျပည္ပခရီးအစအျဖစ္ ဆြစ္ဇာလန္ႏုိင္ငံ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႔က ကမာၻ႔အလုပ္သမား အဖဲြ႔ခ်ဳပ္ (ILO) ရဲ႔ ညီလာခံမွာ စကားေျပာခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကေတာ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြ အက်ဳိးအျမတ္ ေမွ်ာ္ကုိးၿပီး ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံလုိၾကတာကုိ အသိအမွတ္ျပဳ ေျပာဆုိခဲ့ေပမဲ့ ျမန္မာလူထု အက်ဳိးရွိဖုိ႔လည္း လုိမယ္လုိ႔ သတိေပး လုိက္တာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အလုပ္လက္မဲ့ ျပႆနာ ႀကီးထြားေနၿပီး လူငယ္ေတြ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္းေတြ မရႏုိင္ပဲျဖစ္ေနရတာေတြကုိ ေျဖရွင္းရာမွာ ျပည္ပရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြက တဖက္တလမ္းက အေထာက္အကူ ျဖစ္ေစဖုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
“ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြကေန ျပန္ရမွ ျဖစ္မယ္၊ အက်ဳိးအျမတ္ ထြက္မွျဖစ္မယ္ ဆုိတာကုိ က်မတုိ႔ လက္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအက်ဳိးအျမတ္ေတြကုိ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြနဲ႔ က်မတုိ႔ လူထုၾကား ခဲြေ၀ခံစား ေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီအထဲမွာမွ ကမာၻေပၚက တျခားတုိင္းျပည္ေတြက ကၽြမ္းက်င္မႈ အရည္အေသြးေတြကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံက လူငယ္ေတြကုိ မွ်ေ၀ေပးႏုိင္မယ့္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈမ်ဳိးကုိ က်မတုိ႔က ပုိၿပီးေတာ့ ဖိတ္ေခၚခ်င္ပါတယ္။”

ရန္ကုန္ စီးပြားေရး တကၠသုိလ္ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ဦးေမာ္သန္း ကေတာ့ ႏုိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ စီးပြားေရး က်င့္၀တ္ေတြနဲ႔အညီ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ၂ ဦး ၂ ဖက္ အက်ဳိးရွိႏုိင္မယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ မၾကာေသးခင္ကမွ အေရးယူ ဒဏ္ခတ္မႈေတြကုိ ေလွ်ာ့ေပါ့ေပးခဲ့ၿပီး က်င့္၀တ္နဲ႔အညီ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ လုပ္ၾကဖုိ႔ တုိက္တြန္းထားတဲ့ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုလုိ တုိင္းျပည္မ်ဳိးေတြက ေရွ႔ကေန ဦးေဆာင္ျပႏုိင္မယ္ ဆုိရင္ေတာ့ အလုပ္သမားေတြအတြက္ အက်ဳိးမ်ားႏုိင္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

“အေရးႀကီးတာကေတာ့ဗ်ာ လုပ္ငန္းရွင္ ဖက္ကခ်ည္းပဲ၊ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူ ဖက္ကခ်ည္းပဲ ၾကည့္တာလည္း က်ေနာ့္စိတ္ထဲေတာ့ သိပ္မေကာင္းဘူး ထင္ပါတယ္။ ေနာက္တဖက္က အလုပ္သမား ဖက္ကခ်ည္းပဲ ၾကည့္တာလည္း မေကာင္းဘူးေပါ့ေလ။ ၂ ဖက္ မွ်မွ်တတ တုိးတက္လာတယ္ဆုိရင္၊ ဒါက ပုိၿပီးေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့။ ဥပမာအားျဖင့္ ႏုိင္ငံျခား ကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ အေမရိကန္က မစၥစ္ ကလင္တန္ ေျပာတာမ်ဳိးလုိ အေမရိကန္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈလာမယ္၊ လာလုိ႔ရွိရင္ အေမရိကန္ လုပ္ငန္းဆုိတာ ဒီလုိေဟ့ ကုိယ္က်င့္သိကၡာနဲ႔ ညီတယ္၊ ေထာက္ေထာက္ ထားထားနဲ႔ လုပ္တယ္ ဆုိခဲ့လုိ႔ ရွိရင္ေတာ့ ဒါဟာ လုပ္ခလစာ တေနရာက တုိးသြားတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ေနာက္ေနရာေတြကလည္း လုိက္တုိးရမယ့္ သေဘာမ်ဳိး ရွိပါတယ္။ ဒါကလည္းပဲ ႏုိင္ငံျခားက ၀င္ေရာက္လာတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ လုပ္ငန္း အဖဲြ႔အစည္းေတြရဲ႔ က်င့္စဥ္အေပၚမွာလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တည္လိမ့္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။”

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပည္ပခရီး ထြက္လာခ်ိန္မွာပဲ ျမန္မာႏုိင္္ငံတြင္းက စက္႐ုံအလုပ္႐ုံေတြမွာ လုပ္ခလစာ တုိးျမႇင့္ေရး၊ လုပ္ငန္းခြင္ အေျခအေန တုိးတက္ေစေရး ေတာင္းဆုိ ဆႏၵျပပဲြေတြ ဆက္လက္ ျဖစ္ပြားေနဆဲပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အလုပ္သမား အခြင့္အေရး အကာအကြယ္ေပးတဲ့ ဥပေဒေတြ မရွိတာ၊ လက္ရွိ က်င့္သုံးေနတဲ့ အနိမ့္ဆုံး လုပ္ခလစာ သတ္မွတ္ခ်က္ဟာ ေခတ္မမွီေတာ့တာေတြဟာ အေျခခံ ျပႆနာေတြ အျဖစ္နဲ႔ ILO ညီလာခံအတြင္း ေထာက္ျပသြားပါတယ္။

ညီလာခံကုိ တက္ေရာက္လာတဲ့ ျမန္မာအလုပ္သမား ၀န္ႀကီးဌာန ၀န္ႀကီး ဦးေအာင္ၾကည္ ကေတာ့ အနိမ့္ဆုံး လစာသတ္မွတ္ခ်က္ အပါအ၀င္ အလုပ္သမားေရးရာ ဥပေဒမူၾကမ္းေတြကုိ ေရးဆဲြေနတာမုိ႔ အတည္ျဖစ္လာတဲ့အခါ ျပႆနာေတြ ေျပလည္ ႏုိင္လိမ့္မယ္လုိ႔ ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ အေၾကာင္း ဗြီအုိေအနဲ႔ ေမးျမန္းခန္းမွာ ေျပာသြားပါတယ္။
“ဟုိတုန္းက ရွိခဲ့တဲ့ minimum wages (အနိမ့္ဆုံး လစာ) က ေတာ္ေတာ္ေလး ေခတ္မမွီေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္တခုက တကယ္တမ္း လက္ေတြ႔ လုပ္ဖုိ႔လည္း ေတာ္ေတာ္ေလး ခဲယဥ္းေနပါတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က minimum wages act (အနိမ့္ဆုံးလစာ သတ္မွတ္ခ်က္ ဥပေဒ) နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ အသစ္ျပန္ ေရးဆဲြရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အသစ္ျပန္ ေရးဆဲြတဲ့ အခါက်ေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ အဆင့္လည္း မွီဖုိ႔လုိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီေန႔ဆုိရင္ က်ေနာ္ minimum wages act နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ပညာရွင္ေတြေပါ့ေလ၊ ဂ်ီနီဗာမွာက ဥပေဒ ပညာရွင္ေတြ ေပါပါတယ္။ ေပါတဲ့အခါက်ေတာ့ အထူးသျဖင့္ အၿငိမ္းစား ပညာရွင္ေတြေပါ့၊ ဒီလုိ ပုဂၢိဳလ္ေတြနဲ႔ ျပန္ၿပီးေတာ့ တုိင္ပင္တယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ေရးဆဲြထားၿပီးသားပါ။ minimum wages အတြက္ ေရးဆဲြထားၿပီးသား ျဖစ္တယ္၊ skilled development act (ကၽြမ္းက်င္လုပ္သား ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ဥပေဒ) ေရးဆဲြထားၿပီးသား ျဖစ္တယ္။ ဒါက က်ေနာ့္ အလုပ္သမားဖက္ကေပါ့ေနာ္၊ က်ေနာ္က လူမႈ၀န္ထမ္း ဖက္ကလည္း တာ၀န္ရွိတာဆုိေတာ့ က်ေနာ္ disaster risks reduction law (ကပ္ေဘးအႏာၱရာယ္ ေလ်ာ့ပါးေရး ဥပေဒ) လည္း ေရးဆဲြထားတယ္။ အဲဒီေတာ့ draft (မူၾကမ္း) ၃ ခု ေရးၿပီးသား က်ေနာ့္မွာ ရွိပါတယ္။”

အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြေၾကး ရန္ပုံေငြအဖဲြ႔ (IMF) ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ အလုပ္လက္မဲ့ ပမာဏဟာ ၄ ရာခုိင္ႏႈန္း ရွိေနတယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားတာမုိ႔ ၀.၇ ရာခုိင္ႏႈန္းသာရွိတဲ့ အိမ္နီးခ်င္း ထုိင္းႏုိင္ငံနဲ႔ ယွဥ္မယ္ဆုိရင္ သိသိသာသာ မ်ားျပားေနတာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ငယ္ရြယ္တဲ့ လုပ္သား အင္အားေတြလုိ အေျခခံေကာင္းေတြ ရွိေနတာမုိ႔ ျမန္မာႏုိင္္ငံဟာ အာရွတုိက္မွာ စီးပြားေရး အင္အားေကာင္းတဲ့ ထိပ္တန္း တုိင္းျပည္ တခုအျဖစ္နဲ႔ ေပၚထြန္းလာႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း ေျပာဆုိထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

စီးပြားေရး တကၠသုိလ္ ပါေမာကၡခ်ဳပ္ေဟာင္း ဦးေမာ္သန္း ကေတာ့ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈေတြမွာ သက္သာတဲ့ တုိင္းျပည္အျဖစ္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြ အတြက္ နစ္နာစရာ မရွိႏုိင္ဘူးလုိ႔ ျမင္ပါတယ္။
“လုပ္ခနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ေပါ့ေလ လုပ္ကုိင္တဲ့ လုပ္ငန္းစနစ္၊ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြက မွန္ကန္တယ္ဆုိရင္ သူ႔ရဲ႔ productivity (ထုတ္လုပ္မႈ) ကလည္း ပုံမွန္ရမယ္ဆုိရင္၊ ဒီမွာရွိတဲ့ cost of living စား၀တ္ေနေရး၊ ဒီမွာရွိတဲ့ လစာအတုိင္းအတာနဲ႔ဆုိရင္ အလုပ္သမားခက ဘယ္လုိမွ သူမ်ားႏုိင္ငံနဲ႔ မယွဥ္ႏုိင္စရာ အေၾကာင္းမရွိပါဘူး။ မရွိဘူးဆုိေတာ့ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံၿပီး လာလုပ္တဲ့ ပုဂၢိဳလ္ေတြ အေနနဲ႔ကလည္း အက်ဳိးစီးပြား သူ႔အတြက္ ျဖစ္မွာပါ။ က်ေနာ္တုိ႔ သေဘာတူပါတယ္၊ နားလည္ပါတယ္၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း လုပ္ကုိင္တယ္ဆုိတာ အလႉေပးေနတာ မဟုတ္ဘူး၊ သူ႔အတြက္ အက်ဳိးစီးပြားရမွ သူလုပ္မယ္ဆိုတာကုိ။”

ILO ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျပာင္းအလဲေတြအေပၚ တုန္႔ျပန္တဲ့ အေနနဲ႔ နည္းပညာနဲ႔ ကၽြမ္းက်င္မႈ အကူအညီ ေပးတာေတြကုိ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္ကတည္းက ကန္႔သတ္ ထားတာေတြကုိ ဖယ္ရွားေပးမယ္လုိ႔ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ILO အေနနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၀န္ထမ္းေတြကုိ အရင္ထက္ ပုိမုိေစလႊတ္ၿပီး အလုပ္သမားေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ တုိးခ်ဲ႔လုပ္ေဆာင္ သြားမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အလုပ္သမားေတြအတြက္ အကူအညီေတြကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္မယ့္ အလားအလာေတြ ထြက္ေပၚ လာမယ္လုိ႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ေနၾကတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG