သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြအေပၚ ႏိုင္ငံတကာနဲ႔ အာဆီယံအိမ္နီးခ်င္းေတြ စိတ္ဝင္စား


သံတမန္နည္းလမ္းအရ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ျခင္း၊ ဖ်န္ေျဖျခင္းနွင့္ ၾကိဳတင္ အသိေပးျခင္းဆိုင္ရာ အာဆီယံေဒသဆိုင္ရာဖိုရမ္ေဆြးေႏြးပြဲ (Ministry of Foreign Affairs Myanmar)

အေရွ႕ေတာင္ အာရွအသင္း အာဆီယံေဒသတြင္း ဖိုရမ္မွာေတာ့ ေဒသတြင္း ေပၚေပါက္လာႏုိင္တဲ႔ ပဋိပကၡေတြကို ႀကိဳတင္ အသိအေပး ကာကြယ္ႏုိင္ေရး အဓိကထား ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္းက လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြ၊ ေနာက္ ရခုိင္ေဒသဘက္က အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခုိက္မႈေတြ အေပၚ ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကသလို ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ပဋိပကၡ ႀကိဳတင္ အသိေပး ကာကြယ္ေရး စနစ္ေတြ၊ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြကိုလည္း ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကတာပါ။ မသိဂၤ ီထုိက္ စုစည္း တင္ျပထားပါတယ္။

ေပၚေပါက္လာႏုိ္င္တဲ႔ ပဋိပကၡေတြကို ႀကိဳတင္ အသိေပးျခင္း၊ သံတမန္နည္း အရ ႀကိဳတင္ကာကြယ္တဲ႔ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ အေတြ႔အၾကံဳေတြကို အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ႏုိင္ငံမ်ား အသင္း အာဆီယံ ေဒသဆုိင္ရာ ဖိုရမ္ အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံ ၂၇ ႏုိင္ငံက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ၊ ကြ်မ္းက်င္ ပညာရွင္ေတြ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ သံုးရက္ၾကာ ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကတာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ပဋိပကၡႀကိဳတင္ အသိေပး ကာကြယ္ျခင္းဆုိင္ရာ ယႏၱယား တည္ေဆာက္ထားတဲ႔ အေၾကာင္းကိုလည္း ေဆြးေႏြးခဲ႔တာပါ။ အာဆီယံ ဖိုရမ္မွာ ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးခဲ႔သူ တဦးျဖစ္တဲ႔ လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူ ဦးမင္းေဇာ္ဦးက အခုလို ေျပာပါတယ္။

“၂၀၁၂ ကတည္းကေနၿပီးေတာ့ data ေတြစုၿပီးေတာ့ Township Conflict Monitoring Systemဆိုတာက်ေနာ္တို႔ တည္ေဆာက္တာရွိတယ္။ အဲဒါက ဘာလဲဆိုေတာ့ ျမိဳ႕နယ္တခုခ်င္းစီမွာ ရွိတဲ့ ပဋိပကၡအေျခအေနေပါ့ေနာ္ TCMS (Township Conflict Monitoring System ) ဆိုၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တည္ေဆာက္တာရွိတယ္။ ဒါကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ၿမိဳ႕နယ္ေတြတခုခ်င္းစီမွာ ပဋိပကၡအေနေတြဘယ္လိုရွိသလဲ ၊ ျပႆနာေတြ ပိုႀကီးႏိုင္သလား၊ ျပႆနာေတြ ပိုငယ္သြားႏိုင္သလား ၊ ျပႆနာေတြက ဘယ္ကိုဦးတည္ေနသလဲ စသျဖင့္ေပါ့ေနာ္ သံုးသပ္လို႔ရတဲ့ စနစ္တခုကို က်ေနာ္တုိ႔တည္ေဆာက္တာရွိတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ကလည္း Presentation လုပ္ေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာလည္း ဒီလိုစနစ္မ်ိဳးေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ႀကိဳးစားေနမယ္ဆိုတဲ့ကိစၥကိုလည္း။”

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္း လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြ၊ ေနာက္ ရခုိင္ေဒသ အၾကမ္းဖက္ တိုက္ခုိက္မႈေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးလည္း ဖိုရမ္မွာ ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကပါတယ္။ ဦးေဆာင္ ေဆြးေႏြးသူ တဦး ျဖစ္တဲ႔ ဦးမင္းေဇာ္ဦးက အခုုလို ေျပာပါတယ္။

“အခုက်ေနာ္တို႔ ျမန္မာျပည္နဲ႔ ပတ္သက္ရင္ေတာ့ ဒီအိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြကေတာ့ ဒီမွာရွိတဲ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေပါ့ေနာ္ အခုျဖစ္ေနတာေတြကို စိတ္၀င္စားတာရွိပါတယ္။ ေနာက္တခုက ရခိုင္ဘက္က အခုလက္နက္ကိုင္တိုက္ခိုက္မႈေတြေပါ့ေနာ္ ဒီမြတ္စလင္အုပ္စုေတြ အစိုးရအုပ္စုေတြ လက္နက္ကိုင္တိုက္ခိုက္မႈေတြရွိလာတဲ့အခါမွာ အဲဒါကိုေတာ့ ႏိုင္ငံတကာကလည္း အထူးသျဖင့္ ပတ္၀န္းက်င္ႏိုင္ငံနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ အိမ္နီးခ်င္းမဟုတ္ေပမယ့္ ျဖစ္စဥ္အရ ဆက္စပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြရွိတယ္၊ ဥပမာ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံ ၊ မေလးရွားတို႔၊ အင္ဒိုနီးရွားတို႔ ဒါမ်ိဳးေတြကိုလည္း သူတို႔ေတြ စိတ္၀င္စားမႈရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ၿခံဳေျပာရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡနဲ႔ ကိစၥအရပ္ရပ္ကိုေတာ့ အာဆီယံႏိုင္ငံ အၾကားထဲမွာေတာ့ စိတ္၀င္စားမႈရွိၾကပါတယ္။”

ေဒသတြင္း ဖိုရမ္ ေဆြးေႏြးပြဲမွာေတာ့ အဓိက အားျဖင့္ လူမႈအသိုင္းအ၀ိုင္း၊ ေနာက္ လူမႈဆက္ဆံေရး ကြန္ယက္ေတြ၊ မီဒီယာေတြကို အေျခခံၿပီး ေဒသတြင္းမွာ ျဖစ္လာႏုိင္ေျခ ရွိေနတဲ႔ ပဋိပကၡေတြကို ႀကိဳတင္ ခန္႔မွန္းၿပီး အသိေပး ကာကြယ္ေရးနဲ႔ လုပ္နည္း လုပ္ဟန္ေတြကို ေဆြးေႏြးၾကတာပါ။ ေထာက္လွမ္းေရး အခ်က္အလက္ေတြ အေပၚ အေျခခံတဲ႔ အၾကမ္းဖက္ ၀ါဒစြဲ တုိက္ခုိက္မႈေတြ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း အနည္းငယ္ ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကပါတယ္။ ေဒသတြင္း ပဋိပကၡ ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ေရးဆိုင္ရာ စနစ္ေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မရွိေသးေပမယ့္ လက္ေတြ႔ က်င့္သံုးေနတဲ႔ ႏုိင္ငံေတြလည္း ရွိေနၿပီး ဒီအေတြ႔အၾကံဳေတြကိုလည္း လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူေတြ၊ တာ၀န္ရွိသူေတြ ေဆြးေႏြးခဲ႔ၾကပါတယ္။

“ထိုင္းမွာဆိုရင္ Early warning နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူတို႔လုပ္ထားတာေတြရွိတယ္။ ထိုင္းမွာ ဥပမာ-Deep South Watch တို႔ေပါ့ေနာ္ ေတာင္ပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ လုပ္ထားတဲ့ စနစ္ေတြရွိတယ္။ ဖိလစ္ပိုင္မွာဆိုရင္လည္း အလားတူေပါ့ေနာ္ အဲလိုမ်ိဳးေတြရွိတယ္။ အဓိကေတာ့ Early warning နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး က်ေနာ္တို႔ အာဆီယံအတြင္းမွာကေတာ့ ဒီေလာက္ Advance ေတာ့ မျဖစ္ေသးဘူးေပါ့ေနာ္။ အာဆီယံမွာေတာ့ ဒီ idea ေတြေတာ့ရွိေနၿပီ တခ်ိဳ႕တိုင္းျပည္မွာလည္း သူ႔ဟာနဲ႔ သူေတာ့ လုပ္ေနၾကတာေတာ့ ၇ွိပါတယ္။”

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕မွာ သံုးရက္ၾကာ ျပဳလုပ္ခဲ႔တဲ႔ အာဆီယံ ဖိုရမ္ကိုေတာ့ ျမန္မာ၊ ဥေရာပ သမဂၢနဲ႔ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတို႔က ပူးတြဲ ဥကၠဌေတြ အျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ေနတာပါ။ လံုျခံဳေရးဆိုင္ရာ ထိပါးႏုိင္မႈေတြကို ေလွ်ာ့ခ်ေရး ႏုိင္ငံမ်ိဳးစံုရဲ႕ မတူကြဲျပားတဲ႔ အျမင္ေတြကို ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းဖို႔ အတြက္ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာ စတင္ တည္ေထာင္ခဲ႔တဲ႔ အာဆီယံ ေဒသတြင္း ဖိုရမ္ ARF မွာေတာ့ အာဆီယံ အဖြဲ႔၀င္ ၁၀ ႏုိင္ငံ အျပင္ အေမရိကန္၊ တရုတ္၊ ကေနဒါ၊ ၾသစေတးလ်၊ ေနာက္ အာရွ ပစိဖိတ္ေဒသတြင္း ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ အတူ ႏုိင္ငံေပါင္း ၂၇ ႏုိင္ငံ အဖြဲ႔၀င္ အျဖစ္ ပါ၀င္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG