သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ ဥကၠ႒ျဖစ္ေရး အာဆီယံ မူအားျဖင့္ သေဘာတူ


၁၈ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲ တက္ေရာက္သည့္ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္မ်ား။ ေမ ၇၊ ၂၀၁၁။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံကို အလွည့္က် ဥကၠ႒ တာ၀န္ေပးဖုိ႔ အာဆီယံ အဖြဲ႕က မူအားျဖင့္ သေဘာတူ လုိက္ပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျမန္မာအစုိးရက ေခၚလာတဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ အဖြဲ႕ကို လူမႈအေျချပဳ ကုိယ္စားျပဳ အဖြဲ႕အျဖစ္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ေတြ ေတြ႕ဆုံတဲ့အထဲကို ပါ၀င္တက္ေရာက္ခြင့္ ျပဳလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကို ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ယူေရး ကိစၥဟာ အခုက်င္းပဆဲ ၁၈ ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမွာ လူအမ်ား စိတ္၀င္တစား ေစာင့္ၾကည့္ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ လူ႔အခြင့္အေရး အမ်ဳိးမ်ဳိးကုိ ဆက္လက္ ခ်ဳိးေဖာက္ေနဆဲ ျဖစ္တာမုိ႔ အာဆီယံ အလွည့္က် ဥကၠ႒ မျဖစ္သင့္ေသးဘူးဆုိၿပီး ႐ႈတ္ခ် ကန္႔ကြက္ေနသူေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒီၾကားထဲမွာမွ ဒီကေန႔ စတင္က်င္းပတဲ့ ထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ အလွည့္က် ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ေပးဖုိ႔ မူအားျဖင့္ သေဘာတူလုိက္ၾကတာပါ။

ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ႏုိင္ငံေရးအရ ထူးျခားတဲ့ ေျပာင္းလဲမႈ မရွိေသးတဲ့အျပင္ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ ဆက္လက္ က်ဴးလြန္ေနဆဲ ျဖစ္တာေၾကာင့္ အလွည့္က် ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ေပးဖုိ႔ မသင့္ေသးဘူးလုိ႔ AIPMC ျမန္မာ့အေရး ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အာဆီယံ လႊတ္ေတာ္အမတ္မ်ားအဖြဲ႕ ဥကၠ႒လည္းျဖစ္ အင္ဒုိနီးရွား လႊတ္ေတာ္အမတ္လည္းျဖစ္တဲ့ အီဗာ ဆြန္ဒါရီ (Eva Sundari) က ေျပာပါတယ္။

“လက္ရွိအေျခအေနမ်ဳိးမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံ ဆက္ရွိေနသ၍ေတာ့ အလွည့္က်ဥကၠ႒ ျဖစ္လာရင္ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္းအ၀ုိင္းၾကားမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အာဆီယံအတြက္ ၀န္ထုပ္၀န္ပုိး ျဖစ္ေနဦးမွာပါ။ အျပင္လူေတြ အတြက္ကလည္း အခုလုိ ကုိယ့္လူမ်ဳိး ဖိႏွိပ္ေနတဲ့ အစုိးရ၊ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ခ်ဳိးေဖာက္ေနတဲ့ အစုိးရနဲ႔ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံလုိၾကမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ တုိင္းျပည္အတြင္းက အေျခအေနေတြ တုိးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ မလုပ္ေသးသ၍ေတာ့ အာဆီယံအတြက္ေရာ အာဆီယံနဲ႔ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံၾကမယ့္ ႏုိင္ငံေတြ အတြက္ပါ အက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစမွာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။”

တဘက္မွာ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံဟာ ကုလသမဂၢ လုံၿခံဳေရးေကာင္စီ အၿမဲတမ္း အဖြဲ႕၀င္ျဖစ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားေနတဲ့ကာလ ျဖစ္တာေၾကာင့္ အလွည့္က် ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္မယူခင္ ႀကိဳတင္ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြထဲ ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းက လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္ ေကာင္းမြန္လာေအာင္ အရင္လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ တုိက္တြန္းလိမ့္မယ္လို႔လည္း အီဗာ ဆြန္ဒါရီက ေျပာပါတယ္။

ဒီအေတာအတြင္း ဒီေန႔စတင္ျပဳလုပ္တဲ့ အာဆီယံ ထိပ္သီးမ်ားရဲ႕ စည္းေ၀းပြဲမွာ အစုိးရေခါင္းေဆာင္ေတြ ႏုိင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြအျပင္ အာဆီယံ တခုလုံးရဲ႕ လူထုကုိ ကုိယ္စားျပဳတဲ့ ACSC လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ကုိယ္စားလွယ္ တခ်ဳိ႕လည္း တက္ေရာက္ၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕ေတြက ကုိယ္စားလွယ္ ၇ ဦးကုိ ေရြးခ်ယ္ၿပီး ထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲတက္ဖုိ႔ ေစလႊတ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ ေရြးခ်ယ္တဲ့ ေနရာမွာ ျမန္မာဘက္က ျပည္ပအေျခစုိက္ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္းေတြအျပင္ ျမန္မာအစုိးရက ေခၚလာတဲ့ အႀကံေပး အဖြဲ႕၀င္ေတြကလည္း လူထုအေျချပဳ ကုိယ္စားလွယ္ေတြအျဖစ္ ပါ၀င္လာတာေၾကာင့္ ျမန္မာအဖြဲ႕ ၂ ဖြဲ႕ျဖစ္ေနၿပီး ကုိယ္စားလွယ္ေရြးဖုိ႔ အခက္အခဲ ႀကံဳခဲ့ရတဲ့အေၾကာင္း လူထုအေျချပဳ အစည္းေ၀းကုိ တက္ေရာက္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာ့အေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သူမ်ား အဖြဲ႕ Burma Partnership အဖြဲ႕က မခင္ဥမၼာက ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံ မပါရျခင္း အေၾကာင္းရင္းကလည္း ဘာေၾကာင့္လဲဆုိရင္ ရဲမွဴးႀကီးေဟာင္း တေယာက္က ဦးေဆာင္လာတဲ့၊ အခု အသစ္ခန္႔အပ္လုိက္တဲ့ သမၼတ အႀကံေပးလုိ႔ ေျပာေနတဲ့ ေဒါက္တာ ေနဇင္လတ္တုိ႔၊ ဦးေမာင္ေမာင္လႈိင္တုိ႔၊ ဦးစစ္ေအးတုိ႔ ေပါင္းၿပီးေတာ့မွ လာတဲ့အဖြဲ႕ ရွိတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕က က်မတို႔ လူထု အေျချပဳ အဖြဲ႕ေတြရဲ႕ ညီလာခံမွာ လာတက္ၾကတယ္။ တက္ၿပီးေတာ့မွ ျမန္မာႏုိင္ငံ ကုိယ္စားျပဳၿပီး သူတုိ႔က တက္ဖုိ႔လုပ္တယ္။ ဒီ Civil Society ေတြရဲ႕ ကိုယ္စားလွယ္ စာရင္းထဲမွာ ပါဖုိ႔ ႀကိဳးစားတယ္။

“သူတုိ႔က လာၿပီး က်မတို႔ ကိုယ္စားလွယ္ကို ေနာက္ဆုတ္ခုိင္းတယ္။ သူတုိ႔က ေနာက္မဆုတ္ေပးဘူး။ သူတို႔က အစုိးရလူေတြ ျဖစ္တယ္၊ အစုိးရ ကုိယ္စားျပဳေတြ ျဖစ္တယ္။ Civil Society လည္း မဟုတ္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြလည္း မမွန္ဘူး၊ မရွိဘူး။”

လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္းေတြကုိ ကုိယ္စားျပဳ တက္ေရာက္မယ့္ ကုိယ္စားလွယ္ေတြဟာ အစုိးရက ေစလႊတ္တဲ့သူ မျဖစ္ေစရဘဲ အမွန္တကယ္ လူထုကုိ အေျချပဳတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ေရြးခ်ယ္တဲ့ ကုိယ္စားလွယ္ ျဖစ္ရမယ္ဆုိတဲ့ မူရွိထားတာေၾကာင့္ အခုလုိ ျမန္မာအစုိးရ ကုိယ္စားလွယ္ေတြ အဓမၼပါ၀င္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားတာဟာ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြနဲ႔ ကုိက္ညီျခင္း မရွိဘူးလုိ႔လည္း မခင္ဥမၼာက ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာအစုိးရ ကုိယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ဟာ စစ္မွန္တဲ့ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္း မဟုတ္တဲ့အတြက္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆုံမယ့္အထဲ မပါဖုိ႔ အားလုံးက ၀ုိင္း၀န္း ကန္႔ကြက္ေနတဲ့ ၾကားကပဲ ဒီ စည္းေ၀းပြဲကုိ အတင္းတက္ေရာက္ခဲ့တာလုိ႔ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ကုိယ္စားလွယ္ေတြက ေျပာပါတယ္။

အာဆီယံ ထိပ္သီးစည္းေ၀းပြဲကုိ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံ ဂ်ကာတာၿမိဳ႕မွာ စေနေန႔က စတင္တာျဖစ္ၿပီး ၂ ရက္ၾကာ က်င္းပမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG