သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ခ်ီးျမွင့္ခဲ့တဲ့ အျမင့္ဆံုး လူ႔အခြင့္အေရးဆု AI ျပန္ရုပ္သိမ္း


အိုင္ယာလန္ႏိုင္ငံ Dublin ၿမိဳ႕မွာ ၂၀၁၂ခုနွစ္က AI ရဲ႕ လူ႕အခြင့္အေရးဆု ေပးအပ္ပဲြအခမ္းအနားမွာ ဆုကို လက္ခံရယူေနတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္

ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက လူနည္းစု ရိုဟင္ဂ်ာေတြအေပၚ ျပင္းထန္တဲ့ ရက္စက္ဖိႏိွပ္မႈေတြကို ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ ပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႕ ကန္႔ကြက္ေျပာဆို၊ ဟန္႔တားဖို႔ ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့အတြက္ဆိုၿပီး သူ႔ကို ခ်ီးျမွင့္ထားတဲ့ AI ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အျမင့္ဆံုး လူ႔အခြင့္အေရးဆုကို မေန႔ တနလၤာေန႔က ျပန္ၿပီးရုပ္သိမ္းေၾကာင္း AI ကေၾကညာလိုက္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႕ ဆုကို လက္ခံရရွိစဥ္တုန္းက ေျပာခဲ့တဲ့ ယံုၾကည္မႈနဲ႕ ခံယူၾကည္ခ်က္ ကတိေတြ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူးဆိုတာ သူကိုယ္တိုင္ အသိတရားရေစဖို႔ ျဖစ္တယ္လို႔ AI ရဲ႕ ေျပာခြင့္ရက ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အျပည့္အစံုကို ေျပာျပမွာပါ။

အရင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ နီးပါး ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခ်ခံထားရတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြရဲ႕ ဖိႏွိပ္မႈကို အရွဳံးမေပး ဒူးမေထာက္ခဲ့တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတကာ စံျပဳထိုက္တဲ့ ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈ ေခါင္းေဆာင္တဦးအေနနဲ႕ ၂၀၀၉ခုနွစ္က AI ရဲ႕ အျမင့္ဆံုး လူ႔အခြင့္အေရးဆုျဖစ္တဲ့ International Ambassador of Conscience Award ႏိုင္ငံတကာ ယံုၾကည္ခ်က္ဆိုင္ရာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ သံတမန္ဆုကို ခ်ီးျမႇင့္ခဲ့တာပါ။

ဒါေပမဲ့ ႏို၀င္ဘာလ ၁၂ ရက္ေန႔ တနလၤာေန႔ကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ခ်ီးျမွင့္ထားတဲ့ ဒီဆုကို ျပန္ၿပီးရုပ္သိမ္းေၾကာင္း AI အဖဲြ႔က ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ သူတို႔ ဆုကို ဘာေၾကာင့္ ရုပ္သိမ္းရသလဲဆိုတာကို AI ရဲ႕ အာရွပစိဖိတ္ဆိုင္ရာ တာ၀န္ခံ Francisco Bencosme က အခုလို ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

"က်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္တာက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးအေျခအေနဆိုးရြားမႈဟာ ျမန္ဆန္ေနၿပီး အထူးသျဖင့္ အေျခအေနေတြ ဆိုးဆိုးရြားရြားခံစားေနရတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြ အပါအ၀င္ လူနည္းစု တိုင္းရင္းသားေတြေဒသေတြမွာ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အရပ္သားအစိုးရ အုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေနတာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ လုပ္ရပ္ေတြ ျဖစ္ေပၚမလာေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္တားဆီးဖို႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႕ ပ်က္ကြက္ခဲ့တဲ့အျပင္ အေျခအေနေတြဟာ ပိုၿပီး ဆိုးရြားလာတယ္လို႔ ေတာင္ က်ေနာ္တို႔ ယံုၾကည္ပါတယ္။"

ဆုကို ျပန္ၿပီးရုပ္သိမ္းေတာ့မယ့္အေၾကာင္း AI အဖဲြ႔ႀကီးရဲ႕ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ Kumi Naidoo ကိုယ္တိုင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆီကို လြန္ခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းေလာက္က အေၾကာင္းၾကားစာေပးပို႕ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆီက AI အဖဲြ႔ကို အေၾကာင္းတစံုတရာ တုန္႔ျပန္ခဲ့ျခင္းမရွိဘူးလို႔ Francisco Bencosme က ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းကေန အခုလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို သူတို႔ေပးအပ္ခ်ီးျမွင့္ထားတဲ့ အျမင့္ဆံုးဂုဏ္ထူးေဆာင္ဆုေတြကို ျပန္ၿပီးရုပ္သိမ္းေနတာေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႔ ေအာက္တိုဘာလက ဂ်ပန္ခရီးစဥ္အတြင္း NHK သတင္းဌာနနဲ႕ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က သူ႔အေနနဲ႕ ဆုေတြ၊ ဂုဏ္ျပဳတာေတြကို အေလးမထားေၾကာင္းနဲ႕ ဒီလိုပဲ ဆုေတြကို ေပးလိုက္၊ ျပန္ယူလိုက္ ရွိေနမွာပဲလို႔ တုန္႔ျပန္ေျပာဆိုခဲ့တာပါ။ ဒါနဲ႕ ပတ္သက္လို႔ AI ရဲ႕ သေဘာထား ဘယ္လိုရွိပါသလဲလို႔ ေမးၾကည့္ေတာ့

"AI အဖဲြ႔ႀကီး ကသူ႔ကို ေပးအပ္ခ်ီးျမွင့္ထားတာဟာ အဖဲြ႔ရဲ႕ အျမင့္ဆံုး ဆုတခုပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကိုယ္တိုင္ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ခံခဲ့ရတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားတဦး ျဖစ္ပါတယ္။ သူလြတ္ေျမာက္ေရးေသခ်ာေစဖို႔အတြက္ အျခားအဖဲြ႔အစည္းေတြနဲ႕ က်ေနာ္တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ႏိုင္ငံကတကာမွာ စည္းရံုးလႈပ္ရွားမႈေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ သူ႔ကို ဆု ေပးအပ္တုန္းက လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားမႈ ေခါင္းေဆာင္အျဖစ္ စံသတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႕ ကိုက္ညီတယ္လို႔ က်ေနာ္တို႔ယံုၾကည္ခဲ့တာပါ။ အခုေတာ့ စိတ္မေကာင္းစြာပဲ သူ႔မွာရွိခဲ့တဲ့ အခြင့္အေရးလမ္းေၾကာင္းေတြကို အသံုးမျပဳပဲ သူ႔အေပၚထားခဲ့တဲ့ စံ၊ တန္ဖိုးေတြကို က်ဆင္းေအာင္ သူကိုယ္တိုင္လုပ္ခဲ့တယ္လုိ႔ျမင္ပါတယ္။"

အျခားႏိုင္ငံတကာဆုေတြ ရုပ္သိမ္းတဲ့ကိစၥနဲ႕ပတ္သက္လို႔ AI အဖဲြ႔အေနနဲ႕ မွတ္ခ်က္ေပးေျပာၾကားဖို႔မရွိဘူးလို႔ Francisco Bencosme ကဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း AI အဖဲြ႕အေနနဲ႕ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ေပးအပ္ထားတဲ့ အျမင့္ဆံုးဆုကို ျပန္ရုပ္သိမ္းခဲ့တဲ့အတြက္ ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့ ရလာဒ္ကိုေတာ့ Francisco Bencosme က အခုလို ေျပာပါတယ္။

"ႏိုင္ငံတကာ ယံုၾကည္ခ်က္ဆိုင္ရာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ သံတမန္ဆုဟာ က်ေနာ္တို႔အတြက္ အလြန္ထူးျခားတဲ့ ဆုျဖစ္တယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လူ႔အခြင့္အေရးလႈပ္ရွားမႈမွာ AI ရဲ႕ ရပ္တည္ခ်က္၊ စံတန္းဖိုးေတြ၊ ကမၻာႀကီးမွာရွိသင့္တဲ့ ၀တၱရားက်င့္၀္ေတြ စတာေတြကို ဒီဆုက ကိုယ္စားျပဳပါတယ္။ အခုလို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဆီကေန က်ေနာ္တို႔ ေပးထားတဲ့ ဆုကို ျပန္ရုပ္သိမ္းလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္တာက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႕ သူ ဆုကို လက္ခံတုန္းက သူကိုယ္တိုင္ ကတိေပးခဲ့တဲ့ စံတန္ဖိုး၊ ယံုၾကည္ခ်က္၊ ခံယူခ်က္ ေတြကို ဆက္လက္ ဆုပ္ကိုင္ထားျခင္းမရွိေတာ့ဘူးဆိုတာ အသိတရားရေစဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။"

ဒါအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႕အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြမွာ တာ၀န္အရွိဆံုးဟာ ျမန္မာစစ္တပ္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ AI အဖဲြ႔ႀကီးက အၿမဲပဲ ေထာက္ျပခဲ့ေၾကာင္းလည္း Francisco Bencosme က ေျပာပါတယ္။ AI ရဲ႕ အစီရင္ခံစာေတြတိုင္းမွာလည္း ထိ္ပ္တန္းစစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ျပစ္မႈက်ဴးလြန္မႈေတြအတြက္ စစ္ေဆးအျပစ္ေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကို သက္ေသအေထာက္အထားေတြနဲ႕ အၿမဲပဲ ေဖၚျပခဲ့ေၾကာင္း Francisco Bencosme ကဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ေနတဲ့ကာလ ၂၀၀၉ခုနွစ္မွာ ေပးအပ္ခ်ီးျမွင့္ခဲ့တဲ့ ဒီဆုကို ၂၀၁၂ခုႏွစ္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ အဂၤလန္နဲ႕ အိုင္ယာလန္ ႏိုင္ငံေတြကို သြားခဲ့တဲ့ ခရီးစဥ္အတြင္း Dublin ၿမိဳ႕မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ဆုေပးအပ္ပဲြအခမ္းအနားနဲ႕ ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမွင့္ ေပးအပ္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ခ်ီးျမွင့္ခံခဲ့ရတဲ့ AI ရဲ႕ အျမင့္ဆံုးလူ႔အခြင့္အေရးဆု ျဖစ္တဲ့ International Ambassador of Conscience Award ႏိုင္ငံတကာ ယံုၾကည္ခ်က္ဆိုင္ရာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ သံတမန္ဆုကို လက္ခံရရွိဘူးတဲ့ ႏိုင္ငံတကာကဆုရွင္ေတြထဲမွာ ကြယ္လြန္သြားၿပီျဖစ္တဲ့ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ Nelson Mandela၊ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံက ပညာေရးဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားသူ Malala Yousafzai နဲ႕ တရုတ္အစိုးရကို ဆန္႔က်င္သူ နာမည္ေက်ာ္ တရုတ္အႏုပညာရွင္ Ai Weiwei တို႔လည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနနဲ႕ ရခိုင္ျပည္နယ္ ပဋိပကၡမွာ ရိုဟင္ဂ်ာေတြအၾကမ္းဖက္ဖိနွပ္ခဲ့မႈကို အခ်ိန္မွီ အေရးယူလုပ္ေဆာင္ဖို႔ ပ်က္ကြက္တာ၊ စစ္တပ္ရဲ႕ က်ဴးလြန္မႈေတြကို ကန္႕ကြက္ ေျပာဆိုေထာက္ျပျခင္း မရွိတာ စတာေတြေၾကာင့္ သူ႔ကို ခ်ီးျမွင့္ထားတဲ့ ဆုေတြျပန္ရုပ္သိမ္းခံရတဲ့ဆုေပါင္း ၉ဆု နီးပါးရွိလာၿပီး အဲဒီထဲ ထင္ရွားတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ဆု တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ေအာက္တိုဘာလက ကေနဒါႏိုင္ငံက ၂၀၀၇ ခုႏွစ္က ခ်ီးျမွင့္ခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံသားဂုဏ္ထူးေဆာင္ဆု အပါအ၀င္ မတ္လက အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု Holocaust ျပတိုက္က ၂၀၁၂ခုနွစ္ က ေပးအပ္ခဲ့တဲ့ Elie Weisel ဆုလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG