သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

NLD အစိုးရ အတြက္ စိန္ေခၚမႈေတြ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ား ေဆြးေႏြး


၀ါရွင္တန္ ဒီစီၿမိဳ႕မွာ မေန႔က်င္းပျပဳလုပ္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ နယ္ပယ္ အသီးသီးက ျမန္မာ့အေရးကၽြမ္းက်င္သူ ပညာရွင္ေတြ တက္ေရာက္။

ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အမတ္ေနရာ အမ်ားစု အႏိုင္ရထားတဲ့ NLD ပါတီဖြဲ႔စည္းတဲ႕ အစိုးရသစ္ တက္လာရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၾကံဳေနရတဲ့ တိုင္းရင္းသားအေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လူမႈစီးပြားေရး ျပႆနာေတြကို ဘယ္လိုနည္းလမ္းေတြနဲ႕ ကိုင္တြယ္မလဲ၊ ႏိုင္ငံျခားေရးရာမွာေကာ ဘယ္လို အေျပာင္းအလဲရွိလာႏိုင္သလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၀ါရွင္တန္ ဒီစီၿမိဳ႕မွာ မေန႔က်င္းပျပဳလုပ္တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲမွာ နယ္ပယ္ အသီးသီးက ျမန္မာ့အေရးကၽြမ္းက်င္သူ ပညာရွင္ေတြ တက္ေရာက္ၿပီး သံုးသပ္ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို တက္ေရာက္ သတင္းယူခဲ့တဲ့ ကိုရဲေခါင္က ေျပာျပေပးပါမယ္။

ေဆြးေႏြးသူမ်ား
ေဆြးေႏြးသူမ်ား

အေရွ႕အာရွ မူ၀ါဒေရးရာ ေလ့လာေရး စင္တာကေန ဦးစီးၿပီး ၀ါရွင္တန္ ဒီစီၿမိဳ႕က Brooking Institution မွာ က်င္းပျပဳလုပ္တဲ့ ျမန္မာ့ အေရး ေဆြးေႏြးပြဲ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အေမရိကန္ အႀကီးတန္း သံတမန္ေဟာင္း Priscilla Clapp၊ ျမန္မာ့အေရး လွဳပ္ရွားသူ ဦးေအာင္ဒင္၊ ျမန္မာ့အေရး သံုးသပ္သူ ႏိုင္ငံ တကာေရးရာ ပညာရွင္ Renaud Egreteau နဲ႔ စီးပြားေရး ပညာရွင္ Lex Rieffel တို႔က ဦးေဆာင္ၿပီး ေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကတာပါ။

တိုင္းရင္းသား အေရးမွာ NLD အစိုးရဟာ ရာႏႈန္းျပည့္ မေအာင္ျမင္ေသးတဲ့ လက္ရွိ အစိုးရရဲ႕ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္္ကို ဆက္လုပ္ရမွာျဖစ္ၿပီး၊ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ပဲ ေတြ႔ဆံု ေဆြးေႏြးတဲ့ နည္းလမ္းအျပင္၊ အျခား တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြနဲ႔ အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြကိုပါ၀င္ ႏိုင္ေအာင္ လုပ္လိမ့္မယ္လို႔ Priscilla Clapp က သံုးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

”လက္ရွိမွာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြ အေျမာက္အျမားရွိေနသလို၊ အဖြဲ႔ငယ္ေတြ ထပ္ကြဲထြက္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးအရ တရား၀င္ျဖစ္မႈကို တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြနဲ႔ ျမႇင့္တင္ရမွာပါ။ တိုင္းရင္းသား ပါတီေတြရဲ႕ အေရးပါမႈကို ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ျမင္ခဲ့ရၿပီးပါၿပီ။ ကၽြန္မ အျမင္ကေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရေအာင္ ဘယ္လိုပံုစံနဲ႕ လုပ္မလဲ ဆိုတာထက္၊ ဒီလုပ္ငန္းစဥ္ကို အေႏွာက္အယွက္ေပးမယ့္ ၿခိမ္းေျခာက္မႈေတြကိုပါ။ အထူးသျဖင့္ ၀နဲ႕ ကိုးကန္႔တို႔လို႔ အဖြဲ႔ေတြဟာ တရုတ္ရဲ႕ စြက္ဖက္မႈနဲ႕ ရွမ္းျပည္နယ္ကေန ခြဲထုတ္ၿပီး၊ သီးျခားျပည္နယ္ေတာင္းဖို႕ ႀကိဳးပမ္းမႈဟာ NLD ဦးေဆာင္မယ့္ အစိုးရသစ္ အတြက္ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြအၾကား ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာတူညီခ်က္ ရေအာင္ ညိႇႏိႈင္းတဲ့ေနရာမွာ ႀကီးမားတဲ့ အေႏွာက္အယွက္ျဖစ္ေစပါတယ္။”

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဘဂၤလီလို႔ ေခၚတဲ့ ရိုဟင္ဂ်ာေတြရဲ႕ ျပႆနာကို NLD အစိုးရက ဘယ္လို ေျဖရွင္းမလဲ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဦးေအာင္ဒင္ကေတာ့ တိုင္းရင္းသား အျဖစ္ လက္ခံေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္ျပဳေရး ႏွစ္ပိုင္းရွိတဲ့အနက္ NLD အစိုးရဟာ ဒုတိယအခ်က္ကို လက္ခံေကာင္း လက္ခံႏိုင္ေပမယ့္၊ ႏိုင္ငံတကာ က ေတာင္းဆိုတဲ့ အတိုင္း လုပ္ေပးမယ့္ အေျခအေနေတာ့မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒါ့အျပင္ လာမယ့္ႏွစ္ မတ္လမွာ အသစ္ျပန္လည္ စတင္မယ့္ လႊတ္ေတာ္မွာ NLD ပါတီနဲ႔ စစ္တပ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြရဲ႕ အားၿပိဳင္မႈဟာ အဓိက အခ်က္ ျဖစ္လာမယ့္ အျပင္၊ အဲဒီလို အေျခအေနမွာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ခံုရံုးရဲ႕ အခန္းက႑ ဟာ အေရးပါလာမယ္ လို႔ Wooddrow Wilson ႏိုင္ငံတကာ ေလ့လာေရး စင္တာက ပညာရွင္ Renaud Egreteau က ေျပာပါတယ္။

”အမတ္ေနရာ အမ်ားစု အႏိုင္ရႏိုင္ေအာင္ မဲေပးခဲ့ၾကတဲ့ ျပည္သူေတြမွာ ႀကီးမားတဲ့ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေတြ ရွိေနမွာျဖစ္တဲ့အတြက္ အသစ္ဖြဲ႕စည္းလိုက္တဲ့ အစိုးရသစ္နဲ႔ လႊတ္ေတာ္မွာ မ်ားျပားလွတဲ့ လုပ္ေဆာင္စရာေတြ ရွိေနမွာပါ။ NLD အေနနဲ႔ ရွိေနတဲ့ အထဲက ဖိႏွိပ္တဲ့ ဥပေဒေတြကို ပယ္ဖ်က္ၿပီး၊ လြတ္လပ္မႈကို ျမႇင့္တင္ေပးတဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔ အစားထိုးတာကို စလုပ္ပါလိမ့္မယ္။ အခ်ိဳ႕ေသာ ႀကိဳးပမ္းခ်က္ေတြဟာ စစ္တပ္ ကိုယ္စားလွယ္ေတြက သူတို႕ရဲ႕ ကာကြယ္ေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္ ဆိုၿပီး၊ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ကန္႔ကြက္တာ ႀကံဳရလိမ့္မယ္။ အဲဒီလို အေျခအေနမွာ အဆံုးအျဖတ္ေပးမယ့္ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ ခံုရံုးရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးပါလာမွာျဖစ္ပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ NLD ဦးေဆာင္တဲ့ အစိုးရသစ္ တာဝန္ယူလိုက္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ၂၀၂၀ျပည့္ႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေန ဘယ္လို ေျပာင္းလဲ သြားႏိုင္မလဲဆိုတာနဲ႕ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စီးပြားေရး ပညာရွင္ Lex Rieffel က အခုလိုသံုးသပ္ ေျပာျပပါတယ္။

”NLD ပါတီအေနနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အရ ေစ့စပ္ ညိႇႏိႈင္းမႈ ေတြ ေအာင္ျမင္ၿပီး ေရြးေကာက္ပြဲ မဲဆြယ္စဥ္က ကတိေတြအတိုင္း လုပ္ေပးႏိုင္ခဲ့တယ္ ဆိုပါစို႕။ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးဟာ အစိုးရထိန္းခ်ဳပ္မႈ မကင္းတဲ့ ေရာယွက္ထားတဲ့ ပံုစံနဲ႕ပဲ ဆက္ရွိေနပါမယ္။ ႏိုင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကေန ေငြေၾကးေတြ အေျမာက္အမ်ား ၀င္လာမယ္။ မိုဘိုင္းဖုန္း သံုးစြဲမႈတိုးလာမယ္။ ဒါေပမယ့္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား တိုးၿပီးသံုးႏိုင္ဖို႕ အခက္အခဲျဖစ္ လာမယ္။ အျငင္းပြားမႈေတြကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ေျဖရွင္းေပးႏိုင္မယ့္ တရားစီရင္ေရးစနစ္လို institution ေတြ ဆက္ၿပီး လိုေနဆဲ ျဖစ္လိမ့္မယ္။ အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံလို အေျခအေနမ်ိဳးထက္ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္လို ရုန္းကန္ေနရဆဲ အေျခအေနမ်ိဳးမွာပဲ ရွိေနလိမ့္မယ္။”

ဒါ့အျပင္ NLD ပါတီအေနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္မွာ အေရးတၾကီး ေဆြးေႏြးျငင္းခုန္ ရမွာ ကေတာ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြအတြက္ ဘတ္ဂ်က္သတ္မွတ္တဲ့ ကိစၥ၊ ရွိၿပီးသား ႏိုင္ငံသား ဥပေဒနဲ႔ အသစ္ျပ႒ာန္းလိုက္တဲ့ အမ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒလို အျငင္းပြားဖြယ္ ဥပေဒေတြကို ဘယ္လို ကိုင္တြယ္ဆံုးျဖတ္မလဲ ဆိုတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္နဲ႔ ျပည္နယ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး လႊတ္ေတာ္ေတြ အၾကား အာဏာ ခြဲေ၀မႈ ကိစၥကလဲ NLD အေနနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ရမယ့္ ကိစၥတစ္ခုျဖစ္္တယ္ လို႔ ပညာရွင္ေတြက သံုးသပ္ ေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။

XS
SM
MD
LG