သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ႏုိင္ငံေရးအရမရွင္းဘဲ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ မရွင္းႏိုင္


ႏုိင္ငံေရးအရမရွင္းဘဲ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡ မရွင္းႏိုင္

ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပၿပီး ေနာက္တရက္မွာပဲ စစ္အစိုးရနဲ ့ သူတို႔နဲ ့အပစ္အခတ္ရပ္ထားတဲ့ DKBA တပ္မဟာ (၅) ဟာ ျမ၀တီနဲ႔ ဘုရားသံုးဆူတို႔မွာ တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျဖစ္ခဲ့သလို ရွမ္းျပည္ထဲမွာလည္း တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ ခုလို မတည္ၿငိမ္မႈေတြ အေပၚမွာ စစ္အစိုးရက ႏုိင္ငံေရး အျမတ္ထုတ္သြားမွာကို အမ်ားကစိုးရိမ္ေနတဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျပည္တြင္းက ေရြးေကာက္ပြဲအႏုိင္ရ အတိုက္အခံပါတီ အမတ္တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဒီကိစၥကို မၾကာခင္ထြက္ေပၚလာမယ့္ လြတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာႏုိင္ဖို႔ ေမွ်ာ္မွန္းေနၾကပါတယ္။ ႏွစ္ရွည္လမ်ား ျဖစ္ပြားေနတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးရာမွာ ဘယ္အခ်က္ေတြက အေျခခံက်တယ္လို ့ျမန္မာ့အေရးသံုးသပ္သူေတြက ျမင္ၾကပါသလဲ ဆိုတာကို ေနာ္ရိႈးက တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အရွင္းဆံုးေျပာရရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ လြတ္လပ္ေရးရၿပီးကတည္းက ဒီမိုကေရစီ အေရးေတာ္ပံုေတြ မျဖစ္ေပၚလာခင္ကတည္းက တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တိုက္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြားခဲ့တာ ခုခ်ိန္အထိပါ။ ဆိုေတာ့ ခု ဒီေရြးေကာက္ပြဲလြန္ကာလ ထြက္ေပၚလာမယ့္ ပါလီမန္မွာလည္း ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီမၿပီးျပတ္ေသးတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္ကိစၥကို ဆက္ၿပီး ေဆြးေႏြးရဖို႔ရွိပါတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ တနဂၤေႏြေန႔ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသားဒီမိုကေရစီ အင္အားစု (NDF) က သကၤန္းကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္ကေန ေရြးခ်ယ္တင္ေျမာက္ျခင္းခံရတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အမတ္ ဦးသိန္းညြန္႔ကေတာ့ လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ႔ေတြ အပါအ၀င္ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရး၊ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ လြတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးအေျဖရွာႏုိ္င္ဖို႔ ေမွ်ာ္မွန္းတယ္လို႔ ဗြီအိုေအ ျမန္မာပိုင္းကို အခုလို ေျပာခဲ့ပါတယ္။

“က်ေနာ္ ေရြးေကာက္ပြဲ ၀င္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္ လူထုကိုေပးတဲ့ကတိေတြထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လြႊတ္ေပးဖို႔ မိခင္ႏုိင္ငံက အေ၀းေရာက္ေနတဲ့သူေတြ ျပန္လာႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ လက္နက္ကိုင္ အင္အားစုေတြနဲ႔ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ပဋိပကၡေတြကို ေရြးေကာက္ခံ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တဦး အေနနဲ႔ က်ေနာ္ဟာ ျပည္တြင္းၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရဖို႔ကို အေလးထားတယ္။ တိုင္းျပည္မွာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ရေစခ်င္တယ္။”

အမ်ိဳးသားျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ေရး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ အရင္တုန္းကလည္း ေဆြးေႏြး ညိႇႏိႈင္းမႈေတြ အႀကိမ္ႀကိမ္ ျပဳလုပ္ခဲ့ေပမဲ့ မေအာင္ျမင္ခဲ့တာေၾကာင့္ အခုတခါ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈေတြ လုပ္ရင္ေကာ ဘယ္လိုမ်ား ကြာျခားႏုိင္မွာလဲ ဆိုတဲ့ေမးခြန္းကိုေတာ့ ဦးသိန္းညႊန္႔က အခုလိုေျပာပါတယ္။

“အရင္တုန္းက က်ေနာ္တို႔ ေျပာရတယ္ဆိုတာ လႊတ္ေတာ္ထဲကေျပာရတာမွ မဟုတ္ဘဲ ႏိုင္ငံေရးအရ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးဖို႔ ႀကိဳးစားခဲ့တာပဲ။ ဒါ ၂၂ ႏွစ္လံုးလဲ ႏုိင္ငံေရးအရ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲ လုပ္မွမလုပ္ႏိုင္ခဲ့ပဲ။ အဲဒီနည္းေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ ၂၂ ႏွစ္ ေနာက္ က်ေနာ္တုိ႔ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ ဘယ္ေလာက္ပဲ မြန္ျမတ္မြန္ျမတ္၊ က်ေနာ္တို႔ လုပ္နည္းလုပ္ဟန္က ယံုၾကည္မႈ မတည္ေဆာက္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ဒါေတြကို က်ေနာ္တို႔ ေအာင္ျမင္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ အဲဒီေတာ့ အျပင္မွာ ေျပာေနဆိုေနတာထက္ကို လႊတ္ေတာ္ထဲကေန နည္းလမ္းရွာၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ေဆာင္ရြက္တာက ပိုထိေရာက္မယ္လို႔ က်ေနာ္ သေဘာထားပါတယ္။”

ဥေရာပအေျခစိုက္ ျမန္မာ့ေရးရာရံုးက ဦးဟန္ေညာင္ေရႊကေတာ့ အခု အသစ္ထြက္ေပၚလာမယ့္ လႊတ္ေတာ္တြင္း တုိင္းရင္းသားကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးတဲ့ခါမွာ စစ္မွန္တဲ့ ညိႇႏိႈင္းမႈ အႏွစ္သာရေတြ ထြက္ေပၚလာႏိုင္ဖို႔အတြက္ ဘယ္အေၾကာင္းအရာေတြကို ေဆြးေႏြးဖို႔ အဓိကက်သလဲ ဆိုတာ အခုလို ေျပာျပပါတယ္။

“တကယ္ကေတာ့ အရင္တုန္းက အပစ္အခတ္ရပ္စဲမႈ လုပ္သြားေပမဲ့ တပ္မေတာ္အေနနဲ႔ ဘာမွ မေဆြးေႏြးခဲ့ပါဘူး။ သူတို႔ေျပာတာက ဒီလိုပဲ ၿငိမ္ၿငိမ္ေနပါ။ ေနာက္မွပဲ ေဆြးေႏြးပါ ေျပာထားတယ္။ ဆိုေတာ့ အခုက တကယ္ပဲ ေရြးေကာက္ခံရတဲ့အမတ္ေတြကို ေဆြးေႏြးခြင့္ေပးတယ္ ဆိုရင္ အခုလက္ရွိ တိုင္းရင္းသားျပည္နယ္ေတြမွာက စစ္တပ္က ခ်ထားတာက ျပည့္ေနတာပဲ။ ၿပီးေတာ့မွ တပ္မေတာ္ဘက္က ရုတ္သိမ္းဖို႔လိုမယ္။ ဒီ ကိုယ္တိုင္ျပဌာန္းခြင့္ မရတာတို႔ ဘာတို႔။ အဲဒါေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးျပႆနာကို ႏိုင္ငံေရးနည္းလမ္းနဲ႔ ေဆြးေႏြးၿပီးမွ အေျဖရွာမယ္ဆိုရင္ တိုက္ပြဲေတြဘာေတြ အေျဖရႏုိင္ပါတယ္။”

တဆက္တည္းမွာပဲ Human Rights Watch ေခၚ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က ျမန္မာ့အေရး သံုးသပ္သူ David Matheison ကေတာ့ ဘယ္လို အစိုးရမ်ိဳးတက္တက္ ျပႆနာရဲ႕ အရင္းအျမစ္ကို မကိုင္တြယ္ မေျဖရွင္သ၍ ေက်ေအးမႈကို ရမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

“စစ္အစိုးရပဲျဖစ္ျဖစ္ စစ္တပ္ကႀကီးစိုးတဲ့ လႊတ္ေတာ္ပဲျဖစ္ျဖစ္ တကယ္ပဲ အရပ္သားဦးေဆာင္တဲ့ စစ္မွန္တဲ့လႊတ္ေတာ္ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တုိင္းရင္းသား အေရးကိစၥကို ေျဖာင့္မတ္ပြင့္လင္းစြာနဲ ့ေလးေလးနက္နက္ ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းဖို ့့လိုအပ္ပါတယ္။ တုိင္းရင္းသားေတြရဲ႕ လိုလားေတာင္ဆိုမႈ၊ ေဒသဖြံ႔ၿဖိဳးေရး၊ တုိင္းရင္းသား ဘာသာစကား အခြင့္အေရး၊ ဘာသာေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈအခြင့္အေရးေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့အႏွစ္ ေလး-ငါးဆယ္ ျမန္မာနုိင္ငံတြင္းမွ အာဏာရအစိုးရက တခါမွ ေလးေလးနက္နက္ ေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္းတာ မရွိခဲ့ဘဲနဲ႔ အင္အားသံုး ေျဖရွင္းလာခဲ့တာပါ။”

တုိင္းရင္းသားအေရးလို႔ ဆိုရာမွာလည္း တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔၊ ဒီအဖြဲ႔ေတြရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအဖြဲ႔၊ အပစ္ရပ္အဖြဲ႔၊ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ ပါ၀င္ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့တဲ့ တုိင္းရင္းသားပါတီေတြ စသျဖင့္ အဖြဲ႔အသီးသီး ရွိေနၾကတာေၾကာင့္ ညိႇႏိႈင္းေဆြးေႏြးမႈ စကား၀ိုင္းေပၚမွာ အဖြဲ႔ေတြ အားလံုးပါ၀င္တဲ့ ညိႇႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ိဳး ျဖစ္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္လို႔လည္း မစၥတာ David Matheison က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG