သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အာဆီယံ အလွည့္က်ဥကၠဌသစ္ လူ႔အခြင့္အေရး ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္မည္

  • ဦးတင္ေမာင္သန္း

Indonesia's Foreign Minister Marty Natalegawa (File)

အင္ဒုိနီးရွားအစိုးရဟာ အာဆီယံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥကို ဦးစားေပး လုပ္ငန္းတစ္ရပ္ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ အင္ဒုိနီးရွား ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ ဂ်ာကာတာ ၿမိဳ႕ကေန ဗြီအိုေအ သတင္းေထာက္ Brian Padden က သတင္းေဆာင္းပါး တပုဒ္ ပို႔ထားတာကို ဦးတင္ေမာင္သန္း က တင္ျပထားပါတယ္။

ဒီႏွစ္မွာ အင္ဒုိနီးရွားႏုိင္ငံက အာဆီယံ ဥကၠဌ ျဖစ္လာေတာ့မွာပါ။ အာဆီယံမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥကို ထိပ္တန္း ဦးစားေပးလုပ္ငန္းျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ အင္ဒိုနီးရွား ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး Marty Natalegawa က ေျပာပါတယ္။အာဆီယံက လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားဖို႔ ပိုင္းျဖတ္ထားေၾကာင္း ျပသဖို႔အတြက္ ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ အာဆီယံ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ဟာ သူ႔အလုပ္ေတြကို ၂၀၁၁ မွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ ပို လုပ္ႏုိင္လိမ့္မယ္လို႔ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံက ေမွ်ာ္လင့္ထားေၾကာင္း သူက ေျပာသြားတာပါ။

အာဆီယံ ဥကၠဌ ေနရာကို အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြက ႏွစ္စဥ္ အလွည့္က် ထမ္းေဆာင္ၾကပါတယ္။
အာဆီယံထဲမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကို အေလးထားမယ္ ဆိုတာဟာ အတိတ္နဲ႔ မတူတဲ့ အဓိက အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္ပါတယ္လို႔ စကၤာပူႏုိင္ငံ အေရွ႕ေတာင္ အာရွ ေလ့လာေရးဌာနက ပိုင္းျခား သံုးသပ္သူ Pavin Chachavalpongpun က ေျပာပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ကုန္သြယ္ေရးနဲဲ႔ ေဒသဆိုင္ရာ လုံုၿခံဳေရး ျမႇင့္တင္ ေဆာင္ရြက္တာမ်ိဳးလို ကိစၥေတြမွာ အာဆီယံအဖြဲ႔အေနနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ သေဘာတူညီခ်က္ ရရွိ ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္လို႔ သူက ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥလို ထိပ္တုိက္ေတြ႔စရာအေၾကာင္းေတြကို တင္ျပလာရင္ အဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ျပည္တြင္းေရးကိစၥ ၀င္မစြက္ဖက္ေရး ဆိုတဲ့ အာဆီယံမူကို ထိခုိက္ေစတယ္လို႔ တခ်ိဳ႕ က ျမင္ၾကေၾကာင္း သူက ေျပာပါတယ္။

“ႏိုင္ငံေတြက သူတို႔တိုင္းျပည္ အက်ိဳးစီးပြားကို မထိခိုက္သေရြ႕ေတာ့ ဒီကိစၥေတြကို ေျပာဖို႔ဆိုဖို႔ ၀မ္းေျမာက္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးလို ကိစၥမ်ိဳးဆိုရင္ေတာ့ မလြယ္ပါဘူး။ တကယ္၀န္ခံရရင္ေတာ့ အာဆီယံတိုင္းျပည္အားလံုဟာ ဒီမိုကေရစီတိုင္းျပည္ေတြ မဟုတ္ၾကပါဘူး။”

အာဆီယံ ၁၀ ႏုိင္ငံအၾကားမွာ လာအို နဲ႔ ဗီယက္နမ္ တို႔က ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက ဦးေဆာင္တဲ့ တစ္ပါတီ အစိုးရေတြ ျဖစ္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရ ကိုေတာ့ ကမၻာမွာ အဖိႏွိပ္ဆံုး အစိုးရေတြထဲက အစိုးရ တရပ္အျဖစ္ လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ရႈျမင္ၾကပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္က က်င္းပခဲ့တဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေၾကာင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥက အာဆီယံ အတြင္းမွာ ထိပ္တက္လာခဲ့ျပန္ပါတယ္။ စစ္တပ္ အာဏာ ဆက္လက္ တည္ၿမဲေအာင္ ႏုိင္ငံေတာ္ အလုိက် စီမံလုပ္ေဆာင္ထားတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲသာ ျဖစ္တယ္လို႔ အစိုးရကို ေ၀ဖန္ၾကသူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံက လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြကို မကိုင္တြယ္တဲ့အတြက္ အာဆီယံကို လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႔ေတြက ေ၀ဖန္ခဲ့ၾကပါတယ္။ တကယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အာဆီယံအေနနဲ႔ အေလးအနက္ ထားလိုတယ္ ဆိုရင္ေတာ့ မစြက္ဖက္ေရးမူကို ဖ်က္ပစ္ဖို႔ လုိပါတယ္လို႔ Chachavalpongpun က ဆိုပါတယ္။

“အာဆီယံအေနနဲ႔ အေရးယူအျပစ္ေပးမႈပံုစံမ်ိဳးထားရိွေရး ေဆြးေႏြးကိုင္တြယ္ဖို႔ အခ်ိန္က်ေနၿပီလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ အဖဲြ႔၀င္အျဖစ္ကေန ထုတ္ပစ္တာမ်ိဳး ျဖစ္ျဖစ္ေပါ့။ အဖဲြ႔၀င္ႏိုင္ငံ တခုခုအေနနဲ႔ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒအတိုင္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရမယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္ အဲဒီ အဖဲြ႔၀င္ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖစ္ေအာင္ အေရးယူ ကိုင္တြယ္ရမယ္ ဆိုတာမ်ိဳး ရိွရပါမယ္။”

အာဆီယံအတြင္းမွာ လူ႔အခြင့္အေရးကိစၥကို အေလးထားဖုိ႔အတြက္ သူ႔ႏုိင္ငံက ပိုင္းျဖတ္ခ်က္ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ မႏွစ္တုန္းက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အေျခအေနေတြက လုပ္ခဲ့တာပါလို႔ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး Natalegawa က ဆိုပါတယ္။ ဥပမာ ဆုိရင္ မဲေပးၿပီးတဲ့ေနာက္ အတုိက္အခံ ေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လႊတ္ေပးခဲ့ပါတယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။

“ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ေတြအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းမွာ အေရးႀကီးတဲ့ျဖစ္ေပၚ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရိွခဲ့ပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။ အားလံုးထဲမွာ အေရးႀကီးဆံုးက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာတာပါ။ အာဆီယံအေနနဲ႔ ေရွ႕အတြက္ စဥ္းစားဖို႔ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ အေရးႀကီးတဲ့ ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈ အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ကို ျပန္ၿပီး သံုးသပ္ရပါမယ္။ ျပန္ ထည့္တြက္ စဥ္းစားရပါမယ္။ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြင္း ျမန္မာကိစၥကို အဆံုးသတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း တိုးတက္ျဖစ္ထြန္းမႈေတြ ရိွလာေအာင္ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္ေလာက္ လုပ္ႏိုင္မလဲ ထည့္တြက္ရပါမယ္။”

အျပစ္က်ဴးလြန္သူေတြကို အျပစ္ေပးမယ့္အစား အင္ဒုိနီးရွား ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ ျငိမ္ျငိမ္သက္သက္နဲ႔ သံတမန္ နည္းလမ္းကို အသံုးၿပဳၿပီး အားလံုး သေဘာတူမွ်ေအာင္ ေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ သူက ေျပာပါတယ္။ ဒီနည္းနဲ႔ အာဆီယံအဖြဲ႔၀င္ ႏုိင္ငံေတြက လူ႔အခြင့္အေရးကို ေလးစားလာေအာင္ ဆြဲေဆာင္စည္းရံုးမယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

XS
SM
MD
LG