သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးကိုယ္စားလွယ္ CEDAW ညီလာခံတက္ေရာက္


က်ားမေရးရာတန္းတူညီမွ်ေရးကြန္ယက္ ရဲ႕ညြန္ၾကားေရးမွဴး ေဒၚေမစပယ္ျဖဴ

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ အတည္ျပဳခဲ့တဲ့ မ်ဳိးေစာင့္ဥပေဒလိုမ်ဳိး အမ်ဳိးသမီးေတြကို ခဲြျခားဖိနွိပ္တဲ့ ဥပေဒေတြကို ပယ္ဖ်က္ေရး အပါအ၀င္ ပဋိပကၡျဖစ္ေနတဲ့ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ ကေလးသူငယ္ေတြအေပၚ ပစ္မွတ္ထားတဲ့ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ အၾကမ္းဖက္မႈကို အကာအကြယ္ေပးဖို႔ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈဆိုင္ရာ ပေပ်ာက္ေရး ကုလသမဂၢ ညီလာခံကို တက္ေရာက္လာတဲ့ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးအဖဲြ႔ေတြက ေတာင္းဆိုလိုက္ပါတယ္။

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ ဂ်နီဗာၿမိဳ႕မွာ ဇူလိုင္လ ၄ ရက္ေန႔မွာ စတင္က်င္းပမယ့္ CEDAW ညီလာခံအတြင္း ျပည္တြင္းအေျခစိုက္ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးအဖဲြ႔ေတြနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖဲြ႔ေတြက ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ စင္ၿပိဳင္ၿပီး ပထမဆံုးအႀကိမ္ အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္ကေတာ့ ျပည္ပအေျခစိုက္ WLB အမ်ဳိးသမီးအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ (ျမန္မာႏိုင္ငံ) ကပဲ စင္ၿပိဳင္အေနနဲ႔ အစီရင္ခံစာတင္သြင္းခဲ့ဘူးတာပါ။

ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတဲ့ မအင္ၾကင္းႏိုင္က အေၾကာင္းစံုကို တင္ျပထားပါတယ္။

CEDAW လို႔ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈဆိုင္ရာ ပေပ်ာက္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ အရ ျမန္မာအမ်ဳိးသမီးေတြရဲ႕အေျခအေနကို အရင္ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရ လက္ထက္ကတင္သြင္းထားတဲ့ အစီရင္ခံစာကို အခုက်င္းပမယ့္ (၆၄) ႀကိမ္ေျမာက္ CEDAW ေကာ္မတီ ညီလာခံမွာ လက္ရွိ ျမန္မာအစိုးရ ကိုယ္စား လွယ္အဖဲြ႕က ရွင္းလင္းတင္ျပမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕အစီရင္ခံစာမွာ လိုအပ္ေနတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ျဖည့္စြက္တဲ့အေနနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေနတဲ့ အဖဲြ႔ေတြဘက္က လည္း စင္ၿပိဳင္အစီရင္ခံစာ တင္သြင္းၾကမွာပါ။

ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ ဖိႏွပ္မႈျဖစ္ေစတဲ့ ဥပေဒမ်ဳိးေတြ ပယ္ဖ်က္သင့္ေၾကာင္း ဂ်နီဗာကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ က်ား/မ ေရးရာ တန္းတူညီမွ်ေရးကြန္ယက္ ညႊန္ၾကားေရးမႉး ေဒၚေမစပယ္ျဖဴက ဗီြအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိ္င္ငံမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြကို ဖိႏွိပ္ထားတဲ့ ဥပေဒလို႔ က်မတုိ႔က ေျပာတဲ့အခါမွာ ေလာေလာလတ္လတ္ကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဦးသိန္းစိန္အစိုးရလက္ထက္ကေပါ့ေနာ္ အတည္ျပဳျပဌာန္းလိုက္တဲ့ မ်ိဳးေစာင့္ဥပေဒလို႔ လူသိမ်ားတဲ့ ဥပေဒေလးခုေပါ့ အဲေတာ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ေမြးရာပါ လြတ္လပ္ခြင့္၊ သူတုိ႔ရဲ႕ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ေတြကို က်မတုိ႔က ဥပေဒနဲ႔ သိသိသာသာ ခြဲျခားၿပီးေတာ့ ဖိႏွိပ္တဲ့ ဥပေဒေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရတယ္။ တကယ္တမ္းမွာ ဖိႏွိပ္မႈ မရွိေသာ္ျငားလည္း က်မတုိ႔ လက္ရွိ ႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ဥပေဒေတြ မူ၀ါဒေတြကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆုိရင္ အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ က်ား/မေရးရာ ႐ႈေထာင့္ကေန ထည့္သြင္းစဥ္းစားၿပီးေတာ့ ေရးဆြဲထားတာ မဟုတ္ဘူးဆုိတာကို ေတြ႔ရတယ္ေပါ့။”

အထူးသျဖင့္ ဖဲြ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒမွာေတာင္ သမၼတျဖစ္ခြင့္ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ခ်က္ဟာ အမ်ဳိးသမီးေတြကို ခဲြျခားဖိႏွပ္တဲ့သေဘာ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ေဒၚေမစပယ္ျဖဴ က ေထာက္ျပပါတယ္။

“ေနာက္တခုကေတာ့ သမၼတျဖစ္ဖုိ႔ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ခ်က္ေတြရွိတယ္ေလ။ အမ်ိဳးသမီးေတြ သမၼတမျဖစ္ရဘူးလို႔ တိတိက်က် ေရးသားေဖာ္ျပၿပီးေတာ့ ကန္႔သတ္ထားတာ မဟုတ္ေပမဲ့လည္း အမ်ိဳးသမီးေတြအတြက္ ခက္ခဲတဲ့ အရည္အခ်င္း သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို ထည့္သြင္းထားတာဟာလည္း က်ား/မေရးရာ အျမင္မရွိတာလို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။”

ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ စတင္ေရးဆဲြေနတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မႈ တားဆီးေရးဥပေဒမွာ အမ်ဳိးသမီးအားလံုးကို အျပည့္အ၀ ကာကြယ္ေပးတဲ့ အခ်က္ေတြပါ၀င္ဖို႔ အထူး အေရးႀကီးတယ္လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

“တိုင္တန္းတဲ့ကိစၥေပါ့ အဲဒါကို က်မတုိ႔က တိတိက်က် စကားလံုးနဲ႔ေျပာရင္ေတာ့ တရားမွ်တမႈကို လက္လွမ္းမီမႈ ရရွိမႈ အေျခအေနေပါ့။ တကယ္တမ္းမွာ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ သြားမတုိင္ဘူးဆုိတာ တုိင္ၾကားဖို႔အတြက္ အတားအဆီးေတြ၊ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီး ရွိတာေၾကာင့္လည္းျဖစ္သလို၊ ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ အၾကမ္းဖက္ခံရတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အဲဒီအမ်ိဳးသမီး ကိုယ္တုိင္ကပဲျဖစ္ျဖစ္ သူ႔ရဲ႕မိသားစု၀င္ေတြကပဲ ျဖစ္ျဖစ္ တိုင္ၾကားတဲ့အခါမွာ တုိင္ၾကားတဲ့ အၾကမ္းဖက္ခံရသူ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ မိသားစု ပတ္၀န္းက်င္ သူငယ္ခ်င္းေတြကို အကာအကြယ္ေပးထားႏုိင္တဲ့ protection order လို႔ေခၚတဲ့ အကာအကြယ္ေပးေရး အမိန္႔ေတြ က်မတုိ႔ႏုိင္ငံမွာ မရွိဘူး။ အၾကမ္းဖက္ခံရသူ အမ်ိဳးသမီးကိုယ္တုိင္နဲ႔ သူ႔ရဲ႕ ပတ္၀န္းက်င္ဟာ အၾကမ္းဖက္မႈေတြ ႀကံဳေတြ႔ေနရတယ္ဆုိတာကို သိေပမဲ့လည္း သြားတိုင္ႏုိင္တဲ့ အေနအထားမွာ မရွိဘူး။”

CEDAW ညီလာခံကို တက္ေရာက္ဖို႔ ျမန္မာအမ်ဴိးသမီးနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားေနတဲ့ အဖဲြ႔ေပါင္း (၈) ဖဲြ႔က ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ဂ်နီဗာကိုေရာက္ရွိေနၿပီး တနလၤာေန႔မွာ သူတို႔ရဲ႕အစီရင္ခံစာကို တင္သြင္းမွာျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရဘက္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာနအျပင္ လႊတ္ေတာ္ဘက္က အမ်ဳိးသမီးေရးရာ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ အမ်ဳိးသား လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မရွင္ဘက္က ကိုယ္စားလွယ္ေတြ တက္ေရာက္မွာျဖစ္ၿပီး အစီရင္ခံစာကိုေတာ့ ဇူလိုင္လ (၇) ရက္ေန႔မွာ တင္သြင္းမွာပါ။

ကုလသမဂၢရဲ႕ပဋိဉာဥ္စာခ်ဳပ္တခုျဖစ္တဲ့ CEDAW လို႔ေခၚတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈဆိုင္ရာ ပေပ်ာက္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ကို ၁၉၉၇ ခုနွစ္က ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ ဦးေဆာင္တဲ့ စစ္အစိုးရက လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG