သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ပုဂၢလိကပုိင္က႑နဲ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရး


ပုဂၢလိက လႊဲေျပာင္းမႈေတြအတြင္း ၀န္ႀကီးဌာနေတြက ပုိင္ဆုိင္တဲ့ ရန္ကုန္နဲ႔ နယ္ၿမိဳ႔ေတြက လုပ္ငန္းေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ပါ၀င္ပါတယ္။

ဇန္န၀ါရီ ၁၇၊ ၂၀၁၁-ဒီႏွစ္ထဲ ႏုိင္ငံပုိင္လုပ္ငန္း အမ်ားအျပားကုိ ပုဂၢလိကပုိင္လႊဲေျပာင္းမယ္လုိ႔ ျမန္မာအာဏာပုိင္ေတြက ေျပာေနပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံပုိင္လုပ္ငန္းေတြကုိ ပုဂၢလိကပုိင္ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲေပးမယ့္ အစီအစဥ္ေတြကုိ အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္ လာေနရာမွာ ဒီႏွစ္ထဲမွာဆုိရင္ စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ အားလုံးနီးပါးေလာက္ကုိ လႊဲေပးမယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြေတြ က်င္းပအၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔အတူ ပုဂၢလိကက႑ကုိ ျမႇင့္တင္ဖုိ႔ ျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း စစ္အစုိးရ အႀကီးတန္း တာ၀န္ရွိသူ တေယာက္က ေျပာဆုိလုိက္တာပါ။ ဒီအစီအစဥ္ေတြဟာ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးရဲ႔ အေျခခံအျဖစ္နဲ႔ ပုဂၢလိကက႑ကုိ တကယ္တမ္း အားျဖည့္ေပးႏုိင္မွာလား၊ ျမန္မာ့စီးပြားေရးကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေစႏုိင္မွာလား ဆုိတာေတြကုိေတာ့ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒီႏွစ္ထဲမွာ ႏုိင္ငံပုိင္စက္မႈလုပ္ငန္းေတြရဲ႔ ၉၀ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ပုဂၢလိကလက္ လႊဲေျပာင္းေပးသြားမွာျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ ၁၀ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိပဲ အစုိးရက ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာလည္း ႏုိင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔ လုိက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရတာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ အမွတ္-၂ စက္မႈ၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးခင္ေမာင္ေက်ာ္ ရဲ႔ အေျပာကုိ Weekly-11 ဂ်ာနယ္မွာ ကုိးကားေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ ျမန္မာစစ္အစုိးရက ပုဂၢလိကက႑ကုိ လုပ္ပုိင္ခြင့္ေတြ လႊဲေျပာင္းေပးဖုိ႔ အစီအစဥ္ေတြကုိ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အနည္းငယ္ကတည္းက ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္လာတာ ျဖစ္ေပမဲ့လည္း အခုအခ်ိန္အထိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏုိင္တာမ်ဳိးေတာ့ မရွိေသးပါဘူး။ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပုိင္း ကစလုိ႔ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ က်င့္သုံးမယ္ဆုိၿပီး စစ္အစုိးရက ေၾကညာထားတဲ့ေနာက္ ပုဂၢလိက က႑ကုိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ခ်ဲ႔ထြင္ႏုိင္ျခင္း မရွိေသးပဲ ျဖစ္ေနတာပါ။

အခုလုိ အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္လာေပမဲ့လည္း ဒါေတြဟာ ညီညီမွ်မွ် ျဖစ္ဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔ ရန္ကုန္ စီးပြားေရးတကၠသုိလ္ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ဦးေမာ္သန္း က ေျပာပါတယ္။
“ေစ်းကြက္စီးပြားေရးရဲ႔ ၀ိေသသ အဂၤါရပ္ အေနနဲ႔ကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေပါ့ေလ။ လြတ္လပ္စြာ ယွဥ္ၿပိဳင္မႈဆုိတာ အဲဒီလုိလႊဲေပးတဲ့ အခါမွာ တေျပးညီေပါ့ေလ၊ အခြင့္အေရးကုိ တန္းတူညီမွ် ေပးၿပီးလႊဲဖုိ႔ဆုိတာကေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာေပါ့ေလ။ အဲလုိလႊဲဖုိ႔ အတြက္ကေတာ့ တုိင္းျပည္စီးပြားေရး အတြက္ေရာ ေစ်းကြက္စီးပြားေရးစနစ္ရဲ႔ တကယ့္ ၀ိေသသအဂၤါရပ္ အေနနဲ႔ေရာ level playing ground ရွိဖုိ႔လုိတာေပ့ါေလ။ ဒီလုိရွိၿပီးမွ ဒီအထဲမွာပါတဲ့သူေတြ အေနနဲ႔ကလည္း အတၱနဲ႔ပရ အဲဒါညႇိဖုိ႔ေတာ့ လုိမွာေပါ့ေလ။ လက္ရွိအားျဖင့္ ပုဂၢလိကပုိင္းမွာ အခုဟာကေတာ့ လႊဲေပးတယ္၊ ပုဂၢလိကပုိင္း ေရာက္တယ္ဆုိတာမ်ဳိးမွာ ေရာက္တာကလည္းပဲ တေျပးညီမဟုတ္ပဲနဲ႔ ကန္႔သတ္ၿပီး ၿပိဳင္ဆုိင္မႈ အေနနဲ႔ကလည္း အတိအက်မရွိေတာ့ တကယ္အက်ဳိးစီးပြား ျဖစ္သင့္သေလာက္ ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္မယ္ေပါ့ဗ်ာ။”

ျမန္မာစစ္အစုိးရရဲ႔ ပုဂၢလိကပုိင္လုပ္ငန္းအျဖစ္ ေျပာင္းလဲေရး ေကာ္မရွင္က ႏုိင္္ငံပုိင္လုပ္ငန္းေတြကုိ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းရွင္ေတြထံ ျပန္လည္ လႊဲေျပာင္း ေရာင္းခ်မယ့္ အစီအစဥ္ေတြကုိ ၿပီးခဲ့တဲ့၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ဆန္းပုိင္းကစလုိ႔ အရွိန္ျမႇင့္ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ရာမွာေတာ့ ၀န္ႀကီးဌာနေတြက ပုိင္ဆုိင္တဲ့ ရန္ကုန္နဲ႔ နယ္ၿမိဳ႔ေတြက စက္႐ုံေတြ၊ ကုန္ေလွာင္႐ုံေတြ၊ ႐ုပ္ရွင္႐ုံေတြ လုပ္ငန္းေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ ကုိ ပုဂၢလိကပုိင္လက္ လႊဲေျပာင္းခဲ့တာပါ။ ႏုိင္ငံပုိင္ ဓာတ္ဆီဆုိင္ေတြသာမက ျမန္မာ့ႏုိင္ငံတကာ ေလေၾကာင္း ရဲ႔ ပုိင္ဆုိင္မႈ အမ်ားစုကုိလည္း ပုဂၢလိကလက္ထဲ ျပန္လည္ ေရာင္းခ်ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလုိလႊဲေျပာင္းမႈေတြဟာ စစ္အစုိးရနဲ႔ ပတ္သက္ဆက္ႏြယ္သူေတြ လက္ထဲကုိသာ အမ်ားစုေရာက္ကုန္တယ္ဆုိၿပီး ေ၀ဖန္တာေတြလည္း ရွိခဲ့တာပါ။

တကယ္ေတာ့ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တုိးတက္မႈအတြက္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစဖုိ႔ ပုဂၢလိကပုိင္က႑ အားေကာင္းလာေအာင္ လုပ္ဖုိ႔ လုိအပ္ခ်က္ေတြ အမ်ားအျပားလည္း ရွိေနဆဲ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဦးေမာ္သန္း က ျမင္ပါတယ္။
“ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းေတြ အေျခခံေကာင္းလာေအာင္ကေတာ့ တဘက္က operating infrastructure လုိ႔ေခၚတဲ့ ဥပေဒတုိ႔၊ အာဏာပုိင္ အဖဲြ႔အစည္းေတြဘက္က မွတ္ပုံတင္တာတုိ႔၊ မွတ္ပုံတင္အသစ္ လဲေပးတာတုိ႔၊ ကိစၥရပ္တခုအတြက္ ခြင့္ျပဳခ်က္ခ်တာတုိ႔၊ အဲဒီမွာ ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖစ္ဖုိ႔လည္းလုိပါတယ္။ ေနာက္တဖက္ကလည္း စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ အေနနဲ႔ လုပ္ကုိင္ေဆာင္ရြက္တဲ့ အခါက်ေတာ့ ေငြေရးေၾကးေရးတုိ႔၊ တဖက္က ပုဂၢလိကပုိင္ဆုိင္မႈ အကာအကြယ္ေပးတာတုိ႔၊ လုပ္ငန္းလုပ္ကုိင္ဖုိ႔အတြက္ စြမ္းအင္တုိ႔လုိ တဖက္က physical infrastructure ပုိင္းျဖစ္တဲ့ လမ္းတုိ႔၊ သတင္းအခ်က္အလက္ ပုိ႔ေဆာင္တာတုိ႔၊ ဒါေတြလည္း ရွိဖုိ႔လုိတယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီအထဲမွာကေတာ့ အေရးအႀကီးဆုံး အေနနဲ႔ကေတာ့ လုပ္ငန္းတခုနဲ႔တခု လြတ္လြတ္လပ္လပ္နဲ႔ တကယ္ယွဥ္ၿပိဳင္မႈ အျပည့္ရွိဖုိ႔ကေတာ့ ပုိအေရးႀကီးတယ္လုိ႔ေတာ့ က်ေနာ့္စိတ္ထဲ ေအာက္ေမ့တာပဲ။”

ျမန္မာစစ္အစုိးရကေတာ့ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ႏုိ၀င္ဘာလထဲမွာ ေရြးေကာက္ပဲြေတြ က်င္းပၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ေရး အေျပာင္းအလဲေတြ လုပ္သြားဖုိ႔ ရွိေနတာပါ။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္မွာ ပထမဆုံးအႀကိမ္အျဖစ္နဲ႔လည္း ဇန္န၀ါရီလ ၃၁ ရက္ေန႔ စစ္အစုိးရ႐ုံးစုိက္ရာ ေနျပည္ေတာ္မွာ လႊတ္ေတာ္သစ္ေတြ ေခၚယူဖုိ႔ ျပင္ဆင္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအတြက္လည္း ႏုိင္ငံေရး အေျပာင္းအလဲေတြကေန စီးပြားေရး လုပ္ပုိင္ခြင့္ေတြ ပုိရလာေလမလား ေမွ်ာ္လင့္မႈေတြလည္း ရွိေနၾကပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာပဲ စစ္အစုိးရေခါင္းေဆာင္ေတြ ဦးေဆာင္ၿပီး မဲအမ်ားစုနဲ႔ အႏုိင္ရထားတယ္ဆုိတဲ့ ႏုိင္ငံေရးပါတီကပဲ အာဏာကုိ ဆက္လက္ခ်ဳပ္ကိုင္သြားမယ့္ အေျခအေနမ်ဳိးေတြနဲ႔လည္း ႀကံဳေနရတာမုိ႔ စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ အလားအလာေတြ တကယ္တမ္း ေကာင္းလာႏုိင္ပါ့မလား သံသယေတြလည္း ရွိေနၾကတာပါ။

ရန္ကုန္ စီးပြားေရးတကၠသုိလ္ အၿငိမ္းစား ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ဦးေမာ္သန္း ကေတာ့ အရင္ထက္ေတာ့ ထင္သာျမင္သာ အေျခအေနေတြ ထြက္ေပၚလာမယ္လုိ႔ သူေမွ်ာ္လင့္တဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။
“အရင္တုန္းကေတာ့ ဥပမာဗ်ာ၊ ျပည္သူလူထုက ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္ထားတဲ့ အဖဲြ႔မဟုတ္ဘူး၊ အစုိးရအဖဲြ႔က လုပ္တယ္ဆုိရင္ သူ႔ကက္ဘိနက္ အတြင္းမွာ ေဆြးေႏြးၿပီးေတာ့ ညႇိႏႈိင္းၿပီးေတာ့လုပ္မယ္၊ ကက္ဘိနက္ အတြင္းမွာ ဘာေတြေဆြးေႏြးတယ္၊ ဘာေတြေမးတယ္၊ ဘယ္လုိ အျပန္အလွန္ ျငင္းခုန္တယ္ ေဆြးေႏြးတယ္ ဆုိတာလည္း လူမသိသူမသိေပါ့ေလ။ အခုဟာကေတာ့ ဘာပဲေျပာေျပာ၊ ပါလီမန္နဲ႔ဘာနဲ႔ သြားတယ္ဆုိေတာ့၊ လုပ္တဲ့ကုိင္တဲ့ အစုိးရရဲ႔ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြ၊ ေျပာဆုိခ်က္ေတြက ကန္႔လန္႔ကာ ေနာက္ကြယ္ကေနၿပီးေတာ့ ကန္႔လန္႔ကာေရွ႔ ေရာက္လာမယ္၊ ေရာက္လာတဲ့ အခါက်ေတာ့ ဘာေတြေဆြးေႏြးတယ္၊ ဘယ္လုိေဆြးေႏြးတယ္ ဆုိတာေတြ လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္လာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ပုိၿပီးေတာ့ တရားမွ်တမႈအတြက္ အေထာက္အကူ ျဖစ္မယ္လုိ႔ က်ေနာ္ေတာ့ အဲဒီလုိထင္ပါတယ္။ အရင္အတုိင္းပဲ သိပ္ထူးမွာမဟုတ္ပါဘူးဆုိၿပီးေတာ့ အဲဒီလုိလည္း အေတာ္မ်ားမ်ားက အျမင္ရွိေနတယ္။ အဲဒါကလည္း အခုဆုိရင္ကုိပဲ ဇန္န၀ါရီလ ၃၁ ရက္ေန႔ လႊတ္ေတာ္ေတြဘာေတြ ေခၚၿပီဆုိေတာ့ ဒါကလည္း မၾကာခင္ ပီပီျပင္ျပင္ ထြက္လာမွာပါပဲ။”

ထင္ရွားတဲ့ စီးပြားေရး စာေစာင္ တခုျဖစ္တဲ့ The Wall Street ဂ်ာနယ္ နဲ႔ ၀ါရွင္တန္ အေျခစုိက္ Heritage Foundation တုိ႔က ပူးတဲြ ထုတ္ျပန္လုိက္တဲ့ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အတြက္ စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ အညႊန္းကိန္းရဲ႔ အဆင့္သတ္မွတ္ရာမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကမာၻတ၀န္းက ႏုိင္ငံေပါင္း ၁၇၉ ႏုိင္ငံ အနက္ အဆင့္ ၁၇၄ ေနရာ၊ အာရွ-ပစိဖိတ္ေဒသ အေနနဲ႔ ဆုိရင္ေတာ့ စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ မရွိတဲ့ ေနရာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ေနာက္ဆုံးကေန ဒုတိယေနရာမွာသာ ရွိပါတယ္။ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈေတြအေပၚ ထိခုိက္ေလာက္ေအာင္ ပုဂၢလိကပုိင္ က႑ကုိ အေလးမထားတာ အစုိးရရဲ႔ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြ ႀကီးမားတာေတြသာမက ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ဘ႑ာေရး စီမံခန္႔ခဲြမႈေတြမွာ ည့ံဖ်င္းတာ၊ ဥပေဒလုပ္ထုံးလုပ္နည္းေတြ က်က်နန မရွိတာေတြက စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ နိမ့္က်ရတဲ့ အေျခခံ အေၾကာင္းတရားေတြ ျဖစ္ေစတယ္လုိ႔ ဇန္န၀ါရီလာ ဒုတိယပတ္ထဲမွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပခဲ့တာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG