သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

တိုင္းရင္းသားေတြသေဘာ အေလးထားသင့္တဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး


စက္မႈ၀န္ႀကီးေဟာင္း ဦးစိုးသိန္း
တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့အေရးေဆြးေႏြးခန္းမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ဖို႔မွာ တိုင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးမႈေတြ ပိုၿပီးေတာ့ လိုအပ္တယ္လို႔ အရင္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ စက္မႈဝန္ႀကီးေဟာင္း ဦးစိုးသိန္းက ေျပာဆိုလိုက္ပါတယ္။ VOA ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ အယ္ဒီတာ ဦးသိန္းထိုက္ဦး က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ အခု ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအေၾကာင္း စာအုပ္ထုတ္တဲ့ေန႔ဆိုေတာ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ပဲ အဓိကထား ေမးခ်င္ပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြမွာ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ လူတေယာက္အေနနဲ႔ ပထမဦးဆံုး ေမးခြန္းကေတာ့ ဒီေန႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္က အရင္အစိုးရနဲ႔ လက္ရိွအစိုးရ ဘာေတြမ်ား ကြာျခားခ်က္ ရိွပါသလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ ေရွ ႔ကိုေတာ့ ေရႊ ႔ေနတာပဲ။ တခ်ဳိ ႔လည္း ယခင္ကလူေတြလည္း အဲဒီအထဲမွာ ပါပါတယ္။ သို႔ေသာ္လဲ က်ေနာ္ျမင္တာက ပိုၿပီးရင္းႏီွးမႈ ရယူရတယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ Trust တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ညီအကိုေမာင္ႏွမလို Family လို ျဖစ္သြားေအာင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးရယူမယ့္အဖြဲ႔နဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးယူမယ့္ EAO အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ဒီဘက္ အစိုးရတို႔ ပိုၿပီးရင္းႏီွးေနမယ္၊ ပိုၿပီးထိေတြ႔ေနမယ္ဆိုရင္ ပိုၿပီးေတာ့ ေရွ ႔ကိုတုိးႏိုင္မယ္။ ထိေတြ႔မႈနည္းရင္ေတာ့ မီးနဲ႔ခ်ိတ္လိုပဲ … က်ေနာ္ စာအုပ္တအုပ္ထဲမွာ ေရးဖူးတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ပဒိုေဒဗစ္ေထာ္ ေျပာတာကို မွတ္ထားဖူးတယ္။ အခု သူဆံုးသြားပါၿပီ။ သူ ေျပာတာက Trust ကို တည္ေဆာက္ရမယ္။ Trust ရရင္ ေရွ ႔ကို ေတာ္ေတာ္တုိးမယ္။ ၿပီးေနာက္ စားပြဲေပၚမွာ ေဆြးေႏြးရမယ္။ အဲဒါဆို ေရွ ႔တိုးမယ္ .. ဒါက ေဒဗစ္ေထာ္ ေျပာခဲ့တာ။ အဲဒီသူ႔ဟာကို က်ေနာ္တို႔ Learn လုပ္ပါတယ္။ အလားတူ ေနာက္တခု လြယ္လြယ္ပဲ ေျပာပါတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက မိန္းကေလး ေနာက္ပိုးပိုးသလိုပဲ … ေနာက္ပိုးပိုးခါစက ေန႔တိုင္းသြားေနမွ ဟန္က်တယ္။ ခဏခဏေတြ႔ မဟုတ္ဘူးလား။ အဲဒီလိုမလုပ္ရင္ သူမ်ားက ပိုးသြားမွာ။ အဲဒီလိုေတာ့ Very simple က်ေနာ့္အျမင္ ေျပာဖူးပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ ဒါကေတာ့ ကြာျခားခ်က္ တစ္ခု ရိွေနတယ္လို႔ ေျပာခ်င္တာလား။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ အေနေဝးတယ္ေပါ့။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ အခု (၂၁) ရာစု ပင္လံု တတိယအႀကိမ္ အစည္းအေဝးမွာ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ ႔က အလြတ္သေဘာ ေဆြးေႏြးမႈေတြ အခန္းက႑ အေရးႀကီးတယ္လို႔ ေထာက္ျပခဲ့တာေတြ ရိွပါတယ္။ အလြတ္သေဘာ ေဆြးေႏြးမႈေတြက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ရိွပါသလား။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ အဲဒါ အဓိကက်တာ။ ၿပီးခဲ့တဲ့ကာလက အလြတ္သေဘာက ပိုမ်ားတယ္။ ၿပီးရင္ ေဆြးေႏြးတဲ့ စားပြဲမွာ တန္႔ေနရင္၊ ခဏ Coffee break လုပ္ၿပီးေတာ့ အလြတ္သေဘာ ညိွႏိႈင္းတယ္။ အဲဒီလို အလြတ္သေဘာညိွၿပီးမွ ျပန္ဝင္ၾကတယ္။ အလြတ္သေဘာ ေျပာႏုိင္ေလ ေကာင္းေလ။ ေနာက္တခုက က်ေနာ္တုိ႔က ယခုထက္ထိ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးမွာ မပါေတာ့ပါဘူး။ ဖိတ္မွ က်ေနာ္က တက္တာ။ အခု အစိုးရလက္ထက္မွာ။ သို႔ေသာ္ ယေန႔တိုင္း တုိင္းရင္းသားေတြ အိမ္ေတြ၊ နယ္ေျမေတြ သြားေနတုန္း။ အဲဒီလို ရင္းႏီွးတာ။ ဟိုအလုပ္ၾကေတာ့ ေျပရတာ သေဘာေပါက္လြယ္တယ္ တေယာက္နဲ႔တေယာက္။ အဲဒါကေတာ့ က်ေနာ့္အေတြ႔အႀကံဳပဲ။ က်ေနာ္က အခုထက္ထိတိုင္းေအာင္ … အဖြဲ႔ ေနျပည္ေတာ္ေရာက္ရင္ သူက ကိုယ့္ကိုယ္ ထမင္းေကၽြးတယ္။ ကိုယ္က သူက ထမင္းေကၽြးတယ္။ သူရိွတဲ့ အိပ္ေဆာင္ကို က်ေနာ္ သြားတယ္။ အခုထက္ထိ ညီအကိုလို ရင္းႏီွးေနတာ။ ဟန္ေဆာင္မဟုတ္ဘူး။ တာဝန္အရ ရင္းႏီွးတာ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီလိုဆို ပိုၿပီးေတာ့ တည္ေဆာက္ရတာ နည္းနည္းေရွ ႔တိုးမယ္လို႔ နည္းနည္းကြာဟတာ ကပ္သြားမယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္တယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ တခ်ဳိ ႔သံုးသပ္တာက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္မွာ အစိုးရက လက္ရိွ တပ္မေတာ္အေပၚ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈကလည္း အေရးႀကီးတယ္ေပါ့။ အစိုးရနဲ႔ တပ္မေတာ္ၾကား ခ်ဥ္းကပ္ပံုေတြ လိုတယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ေျပာတာမ်ဳိးလည္း ရိွပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ လက္ရိွအစိုးရနဲ႔ အရင္အစိုးရတုန္းက တပ္မေတာ္နဲ႔ ပိုၿပီးေတာ့ နီးစပ္တယ္လို႔ ေျပာလို႔ရလား။ လက္ရိွအစိုးရဲ ႔ တပ္မေတာ္ေပၚ ၾသဇာသက္ေရာက္မႈက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေပၚမွာ သက္ေရာက္မႈ ရိွပါသလား။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ အရင္တုန္းကေတာ့ ဒီလိုဗ် .. က်ေနာ္တို႔ကလည္း စစ္တိုက္လာတဲ့လူေတြဆိုေတာ့ Frenquency တူတယ္ ေျပာလာရင္ ခံစားခ်က္ခ်င္းတူေတာ့ တပ္မေတာ္ လက္ရိွအုပ္ခ်ဳပ္ေနတဲ့လူနဲ႔ တပ္မေတာ္ကထြက္လာတဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္တဲ့ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ Concept ေလးက သိပ္မကြာဘူး။ အခုၾကေတာ့ အရပ္သားဘက္နဲ႔ လက္နက္ကိုင္ဆိုေတာ့ နည္းနည္းေလး ကြာဟႏုိင္တဲ့အျမင္က။ သို႔ေသာ္လဲပဲ နည္းနည္းကြာဟရင္ ႏွစ္ေယာက္စားပြဲေပၚမွာထိုင္ၿပီး ဖလွယ္ရမယ္၊ ေဆြးေႏြးရမယ္ တသံတည္းထြက္မွာေပါ့။ ႏွစ္ေယာက္ ေဝးေနလည္း မရႏုိင္ဘူး။ က်ေနာ္ျမင္တာေတာ့ ဘာပဲလုပ္လုပ္ Leader လုပ္တဲ့လူေတြကေတာ့ ခင္မ်ားရဲ ႔ ရန္သူလည္းရိွမယ္၊ သေဘာထားမတည့္တဲ့လူေတြလည္း ရိွႏိုင္တယ္။ ခင္မ်ားကို အျမင္ေစာင္းတဲ့လူလည္း ရိွႏိုင္တယ္။ ေထာက္ခံတဲ့လူလည္း ရိွႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ အားလံုးကို ခင္မ်ားက တသားတည္းထားၿပီး ထိေတြ႔ႏုိင္ရင္ ေအာင္ျမင္မွာပဲ။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ တႏိုင္ငံလံုး အပစ္ခတ္ရပ္စဲေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္ကို အားလံုးပါဝင္လက္မွတ္ေရးထိုးေရးမွာ အဓိက အဟန္႔အတား ရိွေနတယ္လို႔ ေျပာရင္ ဘယ္ဟာက အဟန္႔႔အတားလို႔ ေျပာမလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ အဲဒီ NCA လက္မွတ္ထိုးဖို႔အတြက္ မူၾကမ္းကို ျပဳစုတုန္းက အားလံုးပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တခုရိွတယ္ .. Columbia တို႔ေတြဘာေတြ လုပ္ေနတာက တဖြဲ႔တည္း ရိွတယ္။ က်ဳပ္တို႔မွာ အဖြဲ႔ေတြက မ်ားတယ္။ အစဦးဆံုး ၂၀၁၁-၁၂ တုန္းက (၁၁) ဖြဲ႔၊ (၁၂) ဖြဲ႔ပဲ ရိွတယ္။ ေနာက္ (၁၆) ျဖစ္လာတယ္။ အဖြဲ႔ေလးေတြက (၂၀) ေက်ာ္ေတာင္ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ ေတာ္ေတာ္ေလးေတာ့ ခက္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ျဖစ္တယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ (၂၁) ရာစု ပင္လံုညီလာခံ တတိယအစည္းအေဝးအၿပီးမွာကို ေျမာက္ပိုင္းေဒသမွာ တုိက္ပြဲ တစ္ဒါဇင္ေက်ာ္ ျဖစ္တယ္ဆိုၿပီးေတာ့ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔အစည္းေတြက ေျပာထားတာ ရိွပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ အိမ္နီးခ်င္းတရုတ္ႏိုင္ငံရဲ ႔ အခန္းက႑က ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္အတြင္းမွာ ဘယ္ေလာက္အေရးႀကီးပါလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ သူလည္း တတ္ႏုိင္သေလာက္ ကူညီတယ္။ သူ႔အခန္းက႑လည္း အေရးေတာ့ႀကီးတယ္။ ဒါေပမဲ့ Main ေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အဓိကက်သူေတြက အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ EAO .. ကိုယ့္ကိစၥက အဓိကက်တာေပါ့။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္မွာ ဒီေန႔ဆိုရင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ သင္ခန္းစာ (၇) ႏွစ္အတြင္းမွာ သင္ခန္းစာ ယူစရာလို႔ေျပာရင္ ဘယ္အခ်က္ေတြက အဓိက သင္ခန္းစာလို႔ ေျပာမလဲ။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ ႏုိင္ငံျခားက ပညာရွင္ေတြက တခါတေလ အားကိုးတယ္။ ခင္မ်ား သိပါတယ္ .. England, Irish က သူကို ေခၚေခၚၿပီးေတာ့ Consult လုပ္ေပးမယ္လို႔ မတူဘူး။ က်ေနာ္ကေတာ့ ဦးေအာင္မင္း၊ ဦးလွေမာင္ေရႊတို႔ ကိုေအာင္ႏုိင္တုိ႔ အဖြဲ႔ေတြရဲ ႔ လုပ္မႈကို ပိုယံုၾကည္တယ္။ ႏိုင္ငံျခားသားထက္စာရင္။ သူတုိ႔ ပိုနားလည္တယ္။ တခ်ဳိ ႔က Federalism က လက္ရိွ ဖြဲ႔စည္းပံုမွာလည္း အပိုင္းအစတခ်ဳိ ႔ ပါၿပီသား။ ဒါကို Implement ရႏုိင္သေလာက္ လုပ္လုိက္ရင္ သူတုိ႔နဲ႔ Trust ပိုရမယ္။ ဥပမာ ျပည္နယ္က အစိုးရေတြကို သူတုိ႔ႏုိင္တဲ့လူေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ အစိုးရေတြ ဖြဲ႔ခြင့္ေပးရင္ သူတုိ႔လည္း နည္းနည္းယံုၾကည္လာမယ္။ ငါတုိ႔ ျပည္နယ္ကို ငါတုိ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ရပါလား။ သမၼတက ခန္႔တာ မဟုတ္ပါလားဆိုတဲ့ Concept တခ်က္ ရသြားမယ္။ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ေတြကို လြတ္လြတ္လပ္လပ္ မလုပ္တတ္ဘူးလို႔ ထင္ေပမယ့္လို႔ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ကို လုပ္ခိုင္းၾကည့္လိုက္ က်ေနာ္တုိ႔ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္တုန္းက လြတ္လပ္ေရး ရတုန္းကလည္း အဂၤလိပ္က က်ေနာ္တို႔ကို အဲဒီလိုပဲ ထင္တယ္။ ဗမာ မလုပ္တတ္ဘူး ဒီေကာင္။ လုပ္ၾကည့္လိုက္ပါ။ အဲဒီလို ျပည္နယ္ေတြကို အစိုးရက လြတ္လပ္ခြင့္ .. အခုန သူတို႔ရဲ ႔ လႊတ္ေတာ္ေတြ လြတ္လပ္ခြင့္ ဥပေဒေတြ .. သူတုိ႔မွာလည္း ပညာတတ္ေတြ ရိွတယ္။ ႏိုင္ငံျခားမွာ သူတုိ႔ တုိင္းရင္းသားပညာတတ္ေတြ။ အဲဒီလို လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးၿပီးေတာ့ ဗဟိုက ဘတ္ဂ်က္ကေတာ့ စီမံခန္႔ခြဲရမွာေပါ့ … အဲဒီလိုေလး လုပ္ေပးလိုက္ရင္ေတာ့ သူတို႔ နည္းနည္း အဲဒီ Trust ရသြားရင္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအရသာကို သူတို႔ နည္းနည္းေတြ႔သြားမယ္။ အခု အဲဒီ Trust ကလည္း မရေတာ့ Drawback ျဖစ္ေနတာေပါ့။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ တိုင္းရင္းသားေတြကို သူတုိ႔ရဲ ႔ ကိုယ္ပိုင္ျပဌာန္းခြင့္နဲ႔ ယံုၾကည္ခြင့္အတြက္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ေတြေပးဖို႔ေပါ့။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ တခါတည္း မေပးႏုိင္ေတာင္ Piece by piece ေပးသြားရင္ သူတို႔က ျမင္ေနမယ္ … ငါတုိ႔ေဒသကို ငါတုိ႔လုပ္မွျဖစ္မယ္။ ငါတို႔ေဒသကို ငါတို႔ အက်ဳိးရိွေအာင္ လုပ္ရမယ္။ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရသည္ ငါတုိ႔ကို ကူညီေနတဲ့လူေတြ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီ Concept ေတာ့ ခင္မ်ား လိုတယ္။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးက ဆြဲဆန္႔လိုရတယ္။ ဆြဲ႔ဆန္ႏုိင္ပါတယ္။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ (၇) ႏွစ္တာ ႀကိဳးစားခဲ့တဲ့ ဒီကာလအတြင္းမွာ ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရေနၿပီဆိုၿပီးေတာ့လဲ လက္ရိွအစိုးရ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ စကၤာပူမွာ ေျပာသြားတဲ့ မိန္႔ခြန္းမွာလည္း ေျပာသြားပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ တကယ္ပဲ ေအာင္ျမင္မႈ ရတယ္လို႔ ယံုၾကည္သလား။ ေက်နပ္အားရ ဒီၿငိမ္းခ်မ္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မွာ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္ခဲ့သူ တေယာက္အေနနဲ႔ ဒီျဖစ္စဥ္ႀကီးေပၚမွာ ေက်နပ္အားရမႈ ရိွပါရဲ ႔လား။

ဦးစိုးသိန္း ။ ။ က်ေနာ္သေဘာကေတာ့ မထိေတြ႔တာနဲ႔စာရင္ ထိေတြ႔ေနတာေတာ့ ေကာင္းတယ္။ ပင္လံုပဲေခၚေခၚ ဘာပဲေခၚေခၚ ေတြ႔ဆံုေနၿပီးေတာ့ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြ Institution ေတြ တည္ေဆာက္ၿပီးေတာ့ ႀကိဳးပမ္းေနတာေတြ ေကာင္းတယ္။ သို႔ေသာ္လဲ သိပ္ၿပီးေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုလည္း အမ်ားႀကီး … ေလာကမွာ အခက္အခဲရိွတာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို အထင္ႀကီးျခင္းကိစၥ။ အဲဒါ လုိတာထက္ ႀကီးသြားလို႔ မရဘူး။ အဲဒါ ပံုမွန္ေလး စဥ္းစားသံုးသပ္ဖုိ႔ လိုတယ္။ တခါတေလက်ရင္ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ပို၍ criticize လုပ္ႏုိင္ရင္ ပိုတိုးတက္ဖို႔ နီးစပ္တယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို criticize လုပ္တာနည္းရင္ ခင္မ်ား ပ်က္စီးဖုိ႔ နီးစပ္တယ္။ ဒါက ျမန္မာ့သမိုင္းကိုၾကည့္ရင္ ေတြ႔လိမ့္မယ္။ ျမန္မာ့သမုိင္းမွာ အဲဒီလိုနဲ႔ ဒုကၡျဖစ္သြားတဲ့လူေတြ တပံုႀကီး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကို criticize လုပ္ဖို႔ လိုတယ္။ ပထမအဆင့္က သူမ်ားကို criticize လုပ္တာထက္ Criticism မွာ Self-criticism က ပိုအေရးႀကီးတယ္။ After that organizational criticism လုပ္ရမယ္။ Government ကို criticize လုပ္ရမယ္။ အဲဒီလို criticize လုပ္တာကို Happy ျဖစ္ရမယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ကို ေျပာေနၾကပါတယ္ .. အခုနလဲ ခင္မ်ားကို ေျပာတယ္ .. က်ေနာ္တို႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္တာ ဘာမွမတတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သူမ်ားကို အားကိုးၿပီး criticizeလုပ္ရင္လဲ လက္ခံတယ္။ လက္ခံရမယ္။ က်ေနာ္တုိ႔ ေျပာတဲ့စကား ခါးတဲ့စကားကို နားေထာင္တတ္ရမယ္။ အဲဒါ ႏုိင္ငံေရးသမားပဲ။ ခ်ဳိတာႀကီးပဲ နားေထာင္ရင္ Power will spoil you .. Absolute power ကို သိတယ္မဟုတ္လား။

ဦးသိန္းထိုက္ဦး ။ ။ ဒီလို အခ်ိန္ေပးတာကို ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG