သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

၂၀၁၀-၂၀၁၁ ျမန္မာ့စီပြားေရး သုံးသပ္ခ်က္


လႊတ္ေတာ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးတရပ္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရး အေျခအေနေတြ တုိးတက္မႈ ရွိလားမလား ဆုိတဲ့ အေပၚမွာေတာ့ သံသယေတြ ရွိေနၾကပါတယ္။

ဇန္န၀ါရီ ၃၊ ၂၀၁၁- ကုန္ဆုံးခဲ့တဲ့ႏွစ္ထဲ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ ပင္မစီးပြားေရး ပုံစံတခုလုံး သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲတာမ်ဳိးေတာ့ မေတြ႔ရပါဘူး။

အေရွ႔အာရွ ေဒသက အဆင္းရဲဆုံး တုိင္းျပည္တခုျဖစ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကုန္ဆုံးခဲ့တဲ့ႏွစ္ထဲမွ စီးပြားေရးအရ ထူးထူးကဲကဲ အေျပာင္းအလဲတခ်ဳိ႔ ရွိခဲ့ေပမဲ့လည္း ပင္မစီးပြားေရး ပုံစံတခုလုံး သိသိသာသာ ေျပာင္းလဲတာမ်ဳိး၊ မူ၀ါဒအားျဖင့္ ေျပာင္းလဲတာမ်ဳိးေတာ့ မေတြ႔ရပါဘူး။ ဒီလုိပဲ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ထဲ ထူးျခားတဲ့ ႏုိင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္ေတြ ရွိခဲ့ေပမဲ့ ဒါေတြက စီးပြားေရးအေပၚ သိသိသာသာ သက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္ေစမယ့္ အလားအလာေတြလည္း ေမွးမွိန္ေနဆဲလုိ႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက သုံးသပ္ေနၾကတာပါ။

ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔အတူ ႏွစ္သစ္မွာ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေနေတြ ဘယ္လုိရွိႏုိင္မလဲ ဆုိတာကုိေတာ့ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး က တင္ျပေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္အတြင္း သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔၊ လယ္ယာထြက္ပစၥည္းတုိ႔လုိ ျပည္ပကုန္တင္ပုိ႔မႈေတြကေန အဓိက ၀င္ေငြေတြ ရတဲ့အတြက္ ျမန္မာ့စီးပြားေရးဟာ ၁၂ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ရွိမယ္လုိ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္ကုိ ျမန္မာစစ္အစုိးရက အစီရင္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ေဒသတြင္းမွာ စီးပြားေရး ေတာင့္တင္းလွပါတယ္ဆုိတဲ့ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈ ပမာဏထက္ေတာင္ ေက်ာ္လြန္ေနတဲ့ ဒီကိန္းဂဏန္းေတြကုိ စီးပြားေရး အကဲခတ္ေတြကေတာ့ အားကုိးအားထား မရွိလွပါဘူး။ အာရွဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ADB) က ဆုိရင္လည္း ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈႏႈန္းဟာ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္းထက္ မေက်ာ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ခန္႔မွန္းခဲ့တာပါ။

ႏုိ၀င္ဘာလထဲမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အတြင္း ပထမဆုံး အႀကိမ္ ေရြးေကာက္ပဲြေတြ က်င္းပခဲ့တာ၊ ဒီေနာက္ ၆ ရက္အၾကာမွာ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ က်ခံေနရတဲ့ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ကုိ လႊတ္ေပးလုိက္တာလုိ႔ ႏုိင္ငံေရးအရ ျဖစ္ထြန္းမႈေတြ ရွိေပမဲ့ ဒါေတြက စီးပြားေရးအေပၚ ခ်က္ျခင္းသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိမွာ မဟုတ္ဘူးလုိ႔လည္း the Economist မဂၢဇင္းရဲ႔ စီးပြားေရး ဆန္းစစ္မႈအဖဲြ႔ (EIU) ရဲ႔ ၂၀၁၀ ျမန္မာ့စီးပြားေရး သုံးသပ္ခ်က္ အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပပါတယ္။

လတ္္တေလာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႔ စီးပြားေရးမွာ အဓိက အေနနဲ႔ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ တုိ႔လုိ အရင္းအျမစ္ေတြက ၀င္ေငြရေနတာသာ ျဖစ္တာမုိ႔လည္း ဒါေတြဟာ ခုိင္မာမႈ မရွိလွဘူးလုိ႔ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ဆုိေနၾကတာပါ။ တကယ္ေတာ့ စီးပြားေရး ေတာင့္တင္းဖုိ႔ အတြက္ဆုိရင္ ဒီလုိ အရင္းအျမစ္ေတြကုိ ႏုိင္ငံတြင္းမွာ ရင္းႏွီးသုံးစဲြႏုိင္မွာသာ ျဖစ္မယ္လုိ႔ ျမန္မာ့စီးပြားေရး အေျခအေနေတြကုိ ဆန္းစစ္ေလ့လာေနတဲ့ ၾသစေၾတးလ်ႏုိင္ငံ မက္ကြာရီ တကၠသုိလ္ စီးပြားေရးပညာဌာနက ပါေမာကၡ ေရွာင္ တာနဲလ္ (Sean Turnell) က ေျပာပါတယ္။
“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား လုိတာပါပဲ။ အေၾကာင္းရင္းတခု အေနနဲ႔ကေတာ့ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းေတြမွာ လွ်ပ္စစ္မီးမရွိတဲ့အတြက္ ကုိယ္ပုိင္ ဓာတ္အားေပးစက္ေတြ ထားရတယ္၊ ဒီအတြက္ ကုန္က်စားရိတ္ေတြ တုိးလာေစတာမုိ႔၊ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ တကယ္တမ္း ကုန္ထုတ္လုပ္မႈလုပ္ငန္းေတြအတြက္ စားရိတ္ႀကီးတဲ့ ေနရာတခု ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာစစ္အစုိးရကေတာ့ လွ်ပ္စစ္မီးမရလုိ႔ သူတုိ႔က သိပ္မပူပါဘူး။ ဓာတ္ေငြ႔ေတြကုိ တ႐ုတ္တုိ႔ ထုိင္းႏုိင္ငံတုိ႔ကုိ တုိက္႐ုိက္ေရာင္းၿပီး လက္ငင္းေငြရတာမ်ဳိးကုိပဲ လုိခ်င္တာပါ။”

ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ အဓိက စီးပြားကုန္သြယ္ဖက္ေတြ အမ်ားစုကေတာ့ အိမ္နီးခ်င္းႏုိင္ငံေတြျဖစ္ၾကၿပီး၊ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ အပါအ၀င္ ျပည္ပပုိ႔ကုန္ ပမာဏရဲ႔ ၄၂ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံ၊ ၂၁ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ၊ ၁၃ ရာခုိင္ႏႈန္းကုိ အိႏၵိယ၊ ၉ ရာခုိင္ႏႈန္းက စကၤာပူနဲ႔ အာဖရိကကုိေတာ့ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္း တင္ပုိ႔ခဲ့တာပါ။ ျမန္မာအစုိးရ ထုတ္ျပန္တဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြအရ ဆုိရင္လည္း ၂၀၀၉-၂၀၁၀ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ေဒၚလာ သန္းေပါင္း ၈,၁၇၀ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံခဲ့ၿပီး၊ ဒီအထဲက သန္းေပါင္း ၅ ေထာင္က ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္မႈ စီမံကိန္း၊ သန္း ၂,၁၅၀ ကေတာ့ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းေတြမွာ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။ ျပည္ပက တုိက္႐ုိက္ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈဟာ ဆုိရင္လည္း ၃၁၅ သန္း အထိ ရွိခဲ့တယ္လုိ႔ ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။

လတ္တေလာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ထြက္တဲ့ သဘာ၀ဓာတ္ေငြ႔ အမ်ားစုကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံက ၀ယ္ယူေနတာ ျဖစ္သလုိ၊ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ယူနန္ျပည္နယ္ကုိ ရခုိင္ကမ္းလြန္ကေန ေရနံေတြ ပုိက္လုိင္းကတဆင့္ တင္ပုိ႔ဖုိ႔ အစီအစဥ္ေတြလည္း ရွိေနတာပါ။ ဒီလုိ ၀င္ေငြ ရေပါက္ရလမ္းေတြ ရွိေနေပမဲ့လည္း ဒါေတြကုိ စနစ္တက် သုံးစဲြတာ၊ စီမံခန္႔ခဲြရာေတြမွာေတာ့ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနဆဲလုိ႔လည္း ပါေမာကၡ တာနဲလ္ တုိ႔လုိ ကၽြမ္းက်င္သူေတြက ျမင္ၾကပါတယ္။
“ရလာတဲ့ ေငြေတြကုိ ကုန္ထုတ္လုပ္မႈ လုပ္ငန္းေတြ၊ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေကာင္းရွိတဲ့ သူမ်ဳိးေတြကုိ ေခ်းငွားတာမ်ဳိးလုိ ဘ႑ာေရးစနစ္တရပ္ ရွိမယ္ဆုိရင္ ဒါက စီးပြားေရးေကာင္းလာေအာင္ အေထာက္အကူ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာျပည္မွာ ဒီလုိ က်က်နန လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ဘ႑ာေရးစနစ္မ်ဳိး မရွိပါဘူး။”

၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ထဲ ျမန္မာႏုိင္ငံက ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြမွာေတာ့ ပုဂၢလိကဘဏ္ေတြကုိ ေနာက္ထပ္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ေတြ ခြင့္ျပဳခဲ့တာ တခ်ဳိ႔ကုိေတာ့ ေတြ႔ခဲ့ရတာပါ။ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ တ၀ုိက္ေလာက္မွာ ပုဂၢလိကဘဏ္ေတြ ၿပိဳကဲြမႈေတြနဲ႔ ႀကံဳခဲ့ရၿပီးတဲ့ေနာက္ ပထမဆုံး အႀကိမ္အျဖစ္ ျမန္မာစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ တခ်ဳိ႔ကုိ အနည္းဆုံး ဘဏ္အသစ္ ၅ ခု ဖြင့္လွစ္ခြင့္ ျပဳလုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလုိပဲ ကုန္လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္အတြင္း ႏုိင္ငံပုိင္လုပ္ငန္းေတြကုိ ပုဂၢလိကလက္ထဲ လႊဲေျပာင္းမႈေတြကုိလည္း ထူးထူးျခားျခား ေတြ႔ျမင္ၾကရတာပါ။

ႏုိင္ငံပုိင္ ဓာတ္ဆီဆုိင္ ၂၅၆ ဆုိင္၊ ၀န္ႀကီးဌာန ၁၁ ခုက ပုိင္ဆုိင္တဲ့ ရန္ကုန္၊ မႏၱေလးလုိ ၿမိဳ႔ႀကီးေတြ အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတ၀န္းက စက္႐ုံေတြ၊ ကုန္ေလွာင္႐ုံေတြ၊ ႐ုပ္ရွင္႐ုံေတြ လုပ္ငန္းေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ကအစ ႏုိင္ငံပုိင္ ေလေၾကာင္းလုိင္းအဆုံး ပုဂၢလိကပုိင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ဒီလုိ လုပ္ေဆာင္ရာမွာ စစ္အစုိးရက က်င့္သုံးေနတယ္ဆုိတဲ့ ေစ်းကြက္စီးပြားေရး အားေကာင္းလာေစဖုိ႔ ဆုိတာထက္၊ အာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္သူေတြ၊ နီးစပ္သူေတြလက္ထဲသာ ေရာက္ခဲ့တာလုိ႔ ေ၀ဖန္တာေတြလည္း ရွိခဲ့တာပါ။
“ပုဂၢလိကလႊဲေျပာင္းတဲ့ လုပ္ငန္းေတြကုိ ေသေသခ်ာခ်ာ လုပ္ေဆာင္တာမ်ဳိး မရွိပါဘူး။ အသြင္ကူးေျပာင္းေရး ကာလမွာ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္ အေရးႀကီးဆုံး ေျခလွမ္းတလွမ္း အျဖစ္နဲ႔ကေတာ့ စီးပြားေရးကုိ အစစ္အမွန္ လြတ္လပ္ခြင့္ ေပးရမွာပါ။ ကံအေၾကာင္းမလွတဲ့ အျဖစ္လုိ႔ ဆုိရမွာကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္မွန္တဲ့ ပုဂၢလိက လႊဲေျပာင္းမႈမ်ဳိးေတြ မျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ တကယ္တမ္း ျဖစ္ခဲ့တာကေတာ့ လက္ေျပာင္းလက္လႊဲ လုပ္ခဲ့တာလုိ႔ပဲ က်ေနာ္ကေတာ့ ယူဆပါတယ္။ အစုိးရရဲ႔ ခ်ဳပ္ကုိင္မႈကေန ပုဂၢလိက ခ်ဳပ္ကုိင္မႈကုိ ေျပာင္းလုိက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။”

၂၀၁၀ ျပည့္ေႏွာင္းပုိင္းမွာ ေရြးေကာက္ပဲြေတြ က်င္းပခဲ့တဲ့ေနာက္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈပုံစံအသစ္တခုနဲ႔အတူ၊ ၀န္ႀကီးအဖဲြ႔သစ္ အေနနဲ႔ ကၽြမ္းက်င္သူ ပုဂၢိဳလ္ေတြကုိ အေရးႀကီးတဲ့ ရာထူးေနရာေတြမွာ ခန္႔အပ္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလန္းေတြ ရွိတယ္လုိ႔လည္း the Economist မဂၢဇင္းရဲ႔ စီးပြားေရး ဆန္းစစ္မႈအဖဲြ႔ (EIU) ရဲ႔ ၂၀၁၀ ျမန္မာ့စီးပြားေရး သုံးသပ္ခ်က္ အစီရင္ခံစာက ဆုိပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း စီးပြားေရးဆုိင္ရာ မူ၀ါဒေတြခ်မွတ္ႏုိင္ေလာက္တဲ့ တုိးတက္မႈမ်ဳိးေတြ ရွိမယ့္ အလားအလာမ်ဳိး မေတြ႔ရဘူးလုိ႔ ေဖာ္ျပခဲ့တာပါ။ ဒီလုိပဲ ႏုိင္ငံေရးအရ ထူးျခားတဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ မျမင္ရေသးတာမုိ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႔ စီးပြားေရးအရ ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္မႈေတြဟာလည္း ျပန္လည္႐ုပ္သိမ္းသြားဖြယ္ မရွိဘူးလုိ႔ ဆုိခဲ့တာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီတပတ္ရဲ႔ စီးပြားေရးက႑ကုိ ရပ္နားပါရေစ။

XS
SM
MD
LG