သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးေတြအေၾကာင္း၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြအေၾကာင္း ဗီြဒီယို သတင္း သမားေတြ စြန္႔စြန္႔စားစားနဲ႔ အႏၱရာယ္ၾကားကေန သတင္းရယူ တင္ျပရပံုေတြအေၾကာင္း ကေလးစစ္သားေတြ အေၾကာင္း၊ လူကုန္ကူးခံရသူေတြအေၾကာင္း မွတ္တမ္း႐ုပ္ရွင္ေတြနဲ႔ ကမၻာက သတိျပဳ သိရွိလာေအာင္ ႀကိဳးစားေနၾကရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြနဲ႔ မမွ်တတဲ့ လူ႔အသိုင္းအ၀ိုင္းေတြအၾကား ပကတိ ျဖစ္ရပ္ေတြကို ေျပာင္ေလွာင္သေရာ္တတ္တဲ့ လူသားခ်င္းစာနာမႈနဲ႔ ကူညီဖို႔အေရး စိတ္ဓာတ္ အျပည့္ရွိတဲ့ အႏုပညာရွင္ လူရႊင္ေတာ္ဇာဂနာရဲ႕ အေၾကာင္းကို ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက ဒါ႐ိုက္တာ Rex Bloomstein က This Prison Where I Live “က်ေနာ္ရွိေနတဲ့ ဒီအက်ဥ္းေထာင္” ဆိုတဲ့ နာမည္နဲ႔ မွတ္တမ္း႐ုပ္ရွင္တခုကို တင္ျပခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံက နာမည္ေက်ာ္လူရႊင္ေတာ္ မိုက္ကယ္လ္၊ မစ္တာမီယာ (Michael Mittermeier) ကလည္း ကူညီတင္ဆက္ခဲ့တာပါ။

၀ါရွင္တန္ၿမိဳ႕ေတာ္ကို ေရာက္ရွိေနတဲ့ ဒါ႐ိုက္တာ Rex Bloomstein ကို ဗီြအိုေအ ျမန္မာပိုင္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းထားတာကို ဒီတပတ္ ဒီမိုကေရစီေရးရာက႑အျဖစ္ နားဆင္ႏိုင္ပါတယ္။

ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ၊ ပါရီၿမိဳ႕ေတာ္က လာဆီနီးမား လာတီးနား႐ံုမွာ ႏွစ္စဥ္က်င္းပတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး ႐ုပ္ရွင္ပဲြေတာ္မွာ ဆုရရွိထားတဲ့ This Prison Where I Live က်ေနာ္ရွိေနတဲ့ အက်ဥ္းေထာင္ အမည္ ရွိတဲ့ မွတ္တမ္း႐ုုပ္ရွင္ကားကိုု အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုု၊ ၀ါရွင္တန္ဒီစီၿမိဳ႕ေတာ္မွာ စိတ္၀င္စားသူေတြ အတြက္ လာေရာက္ျပသရင္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုုင္ငံရဲ႕အေျခအေနကိုု ရွင္းလင္းတင္ျပခဲ့တဲ့ ဒါ႐ိုက္တာ Rex Bloomstein ကို ဗီြအိုေအ ျမန္မာပိုင္းက ေတြ႔ဆံုုေမးျမန္းခဲ့ပါတယ္။

ဟာသအႏုုပညာေတြဟာ ဘာသာစကားအခက္အခဲ၊ ယဥ္ေက်းမႈေနာက္ခံေတြေၾကာင့္ ႏုုိင္ငံေတြကိုု ေက်ာ္ၿပီးေတာ့ နားလည္ခံစားႏိုုင္ဖိုု႔ အခက္အခဲ အကန္႔အသတ္ေတြရွိေပမဲ့ လူသားဆန္တဲ့ လူသားေတြရဲ႕လုုပ္ရပ္ေတြကေတာ့ နားလည္ခံစားႏိုုင္ဖိုု႔ အကန္႔အသတ္မရွိပါဘူးလိုု႔ ဒါ႐ိုက္တာ Rex Bloomstein က ေျပာပါတယ္။

ဇာဂနာအေၾကာင္းကိုုၾကားၿပီး ေလးစားၾကည္ညိဳေနတဲ့ ဂ်ာမန္ႏိုုင္ငံသား၊ လူရႊင္ေတာ္ Michael Mittermeier ရဲ႕ ပံ့ပိုုးမႈေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုုိင္ငံကိုုသြားၿပီးေတာ့ ဒီမွတ္တမ္း႐ုုပ္ရွင္ကိုု အၿပီးသတ္ ႐ိုုက္ကူးခဲ့တာပါ။

ဒါေပမဲ့ ဇာဂနာနဲ႔ တကယ္တန္းေတြ႔ဆံုုခဲ့ဖူးတာကေတာ့ ဇာဂနာေထာင္မက်ခင္ လြန္ခဲ့တဲ့ ၃ ႏွစ္ေက်ာ္ ၂၀၀၈ ခုုႏွစ္အတြင္းက ျဖစ္ပါတယ္။

̔ဇာဂနာဟာ ေတာ္ေတာ္ေလး ထူးျခားတဲ့လူတေယာက္ပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့သံုုးႏွစ္ေက်ာ္က ကမၻာတ၀ွမ္္း လြတ္လပ္စြာ ထုုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုုခြင့္အေၾကာင္း မွတ္တမ္း႐ိုုက္ကူးဖိုု႔ ျမန္မာျပည္ကိုု ေရာက္ေနတုုန္း လူတေယာက္က ျမန္မာႏိုုင္ငံရဲ႕ အေရးအပါဆံုုး လူရႊင္ေတာ္တေယာက္ကိုု မျဖစ္မေနေတြ႔သင့္တယ္လိုု႔ လူတေယာက္က အႀကံျပဳခဲ့ပါတယ္။ ဇာဂနာ့ကိုု သူ႔အိမ္မွာ က်ေနာ္သြားေတြ႔ၿပီး မွတ္တမ္းတင္ ဗီြဒီယိုုေလးတခုု ႐ိုုက္ျဖစ္ခဲ့တာပါ။̕

ေနာက္ သံုုးႏွစ္ၾကာ ၂၀၁၀ ႏွစ္ဆန္းပိုုင္းမွာ ဒီမွတ္တမ္း႐ုုပ္ရွင္ကားကိုု အၿပီးသတ္႐ိုုက္ကူးဖိုု႔ ျမန္မာႏိုုင္ငံကိုု ဂ်ာမန္လူရႊင္ေတာ္ မိုုက္ကယ္လ္နဲ႔အတူ သြားခဲ့တဲ့အခ်ိန္မွာ ဇာဂနာဟာ ေထာင္ထဲကိုု ေရာက္ေနခဲ့ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့လည္း သူဟာ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ရင္ထဲမွာ အၿမဲရွိေနတဲ့လူတေယာက္ဆိုုတာ သူသိခြင့္ရခဲ့တယ္လိုု႔ ဒါ႐ိုက္တာ Rex Bloomstein က ေျပာပါတယ္။

ဟာသျပက္လံုုးေတြဟာ ျမန္မာျပည္သူေတြ ေန႔စဥ္ႀကံဳေတြ႔ရင္ဆိုုင္ေနရတဲ့ ေၾကကဲြစရာ အျဖစ္အပ်က္ေတြကေန သက္သာရာရေအာင္လိုု႔ ႀကိဳးစားေပးတဲ့ ထြက္ေပါက္တခုုလိုု ျဖစ္ေနတယ္လိုု႔လည္း ဆုုိပါတယ္။

̔ဇာဂနာအဓိကေျပာခဲ့တာက ျမန္မာလူ႔အဖဲြ႔အစည္းအတြင္း စိတ္မေကာင္းစရာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ လဲြမွားမႈေတြ၊ မညီမွ်မႈေတြကိုု ဟာသဉာဏ္နဲ႔ ထုုတ္ေဖာ္ခဲ့တာလိုု႔ က်ေနာ္ျမင္ပါတယ္။ လူေနမႈအဆင့္အတန္း နိမ့္က်မႈေတြ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေတြ၊ ထိန္းခ်ဳပ္ကန္႔သတ္မႈေတြ...စသျဖင့္ ေနာက္ဆံုုး လွ်ပ္စစ္မီး မလာတာကအစ ဒီ အေျခအေနေတြကိုု မရပ္မနား ထုုတ္ေဖာ္ျပသသြားတာပါ။ သူ ရဲရဲရင့္ရင့္ စြန္႔စား ေပးဆပ္ခဲ့တာပါ။

“ေဟ့ မေန႔ညတုန္းကေလ တို႔အိမ္နားမွာ သူခိုးတေယာက္ကို ဖမ္းမိသြားတယ္ဗ်ာ။”

“အမယ္…သူခိုးကို ဘယ္လိုလုပ္ၿပီး ဖမ္းမိသြားလဲ။”

“ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ေဟ- တအိမ္လံုး၊ တရပ္ကြက္လံုး မီးက ေမွာင္မည္း..ေနတာ။ မည္းေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ သူခိုးက ဘယ္အခ်ိန္တုန္းကလဲမသိဘူး။ အိမ္ထဲေရာက္ၿပီး မ်က္ႏွာက်က္မွာ တက္ပုန္းေနတာ။ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ျဗဳန္း…ဆို လွ်ပ္စစ္မီးကလည္း လာေရာ။ ဘြား…ကနဲ တရပ္ကြက္လံုးက လင္းသြားေတာ့ သူခိုးကလည္း အေပၚကၾကည့္ၿပီး ၀မ္းသာၿပီးေတာ့ “မီးလာၿပီေဟ့..မီးလာၿပီေဟ့..မီးလာၿပီေဟ့ ဆိုၿပီးေတာ့ သူခုိးက ေအာ္ၿပီးေျပးဆင္း လာတာ။ အဲဒီသူခိုး အဖမ္းခံလိုက္ရပါေလေရာဗ်ာ”

(ရယ္သံႏွင့္လက္ခုပ္သံမ်ား….)

ဇာဂနာကိုု သိပ္ေတြ႔ခ်င္တယ္ဆိုုတဲ့ ဂ်ာမန္ႏိုုင္ငံသား၊ လူရႊင္ေတာ္ Michael Mittermeier နဲ႔အတူ ဇာဂနာရွိေနတဲ့ ျမစ္ႀကီးနားအက်ဥ္းေထာင္ကိုု အျပင္ကေန ျမင္ရ႐ံုု သြားေရာက္ခဲ့ရတဲ့အျဖစ္က သူတိုု႔အတြက္ စိတ္လႈပ္ရွားစရာ အေကာင္းဆံုုးခရီးစဥ္တခုုပါလိုု႔ ဒါ႐ိုက္တာ Rex Bloomstein က ေျပာပါတယ္။

တျခားလူ႔ေဘာင္အဖဲြ႔အစည္းေတြမွာ လြယ္လြယ္ကူကူ လုုပ္ႏိုုင္မယ့္ကိစၥေတြကိုုပဲ ျမန္မာႏုုိင္ငံမွာ အႏၱရာယ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးၾကားကေန ႀကိဳးစားရတယ္ဆိုုတာ သူနားလည္ခဲ့တယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

̔က်ေနာ္တိုု႔ ျမစ္ႀကီးနားကိုု သြားခဲ့ပါတယ္။ ဇာဂနာနဲ႔ အနီးဆံုုးကိုု သြားခဲ့တာပါ။ စိတ္ခံစားခ်က္အရေရာ၊ စိတ္ဓာတ္ ဆံုုးျဖတ္ခ်က္အရပါ က်ေနာ္တိုု႔ ဒီလိုုလုုပ္သင့္တယ္လိုု႔ ျမင္ပါတယ္။ မုုိက္ကယ္လ္က သူသြားခ်င္တယ္ ဆိုုၿပီး သြားခဲ့တာပါ။ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီး ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ သူအက်ဥ္းက်ခံေနရတဲ့ေနရာကိုု ဘယ္ေနရာဆိုုတာ လူေတြကိုု ျပသခ်င္ပါတယ္။ က်ေနာ္တိုု႔ ျမစ္ႀကီးနားကိုု ေရာက္တဲ့အခ်ိန္ဟာ ဇာဂနာအသက္ (၅၀) ျပည့္ ေမြးေန႔ပါ။̕

ဇာဂနာဟာ လူရႊင္ေတာ္တေယာက္၊ ဒါ့အျပင္ ႏုုိင္ငံအတြင္းမွာ ျဖစ္ေနတဲ့ အုုပ္ခ်ဳပ္ေရးစီမံခန္႔ခဲြမႈေတြမွာ အလႊဲအေခ်ာ္ ရွိေနတာေတြကိုု ေထာက္ျပ သေရာ္ရဲတဲ့သူတေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္ဆိုုတာကိုု ဒါ႐ိုက္တာ Rex Bloomstein ရဲ႕ မွတ္တမ္းမွာ ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဇာဂနာ...

ကမၻာေပၚမွာ အႂကြားဆံုုးဆိုုတဲ့လူမ်ဳိး၊ ေဟာ- အေမရိကန္လူမ်ဳိးရယ္၊ ေဟာ- အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးရယ္၊ ေဟာ- က်ေနာ္တိုု႔ ဗမာလူမ်ဳိးရယ္၊ သံုုးေယာက္က ေတြ႔ၾကပါေလေရာဗ်ာ။ ဘယ္သူက ဘယ္သူ႔ထက္ ပိုုႂကြားသလဲဆိုုတာကိုု အဲဒီမွာ ၿပိဳင္ၾကတာ။

ေဟာ- အေမရိကန္လူမ်ဳိးက စႂကြားတယ္ဗ်။ သူက ဘယ္လိုုႂကြားတုုန္း၊ ̔ေဟ့...တိုု႔အေမရိကန္ကြ။ ေျခေထာက္တဖက္မရွိဘူးေနာ္၊ အဲ...ေျခေထာက္တဘက္ မရွိဘဲနဲ႔ ဧ၀ရက္ေတာင္ေပၚကိုုတက္တာ ႏွစ္ ခါရွိသြားၿပီ̕...တဲ့။ ဒါ - အေမရိကန္က ႂကြားတယ္။

ဟား..ဟား...အဲဒီအခါက်ေတာ့ အဂၤလိပ္ကလည္း ဘယ္ေနမလဲ၊ ̔ေဟ့၊ မင္းတိုု႔ အေမရိကန္ေလာက္ ကေတာ့ အခ်ဥ္ပါကြာ။ ဒီမွာ ငါတိုု႔အဂၤလိပ္ေတြေလ၊ လက္ ႏွစ္ဘက္ မရွိဘူး။ အတၱလန္တိတ္သမုုဒၵရာကိုု ဟိုုဘက္ထိပ္၊ ဒီဘက္ထိပ္ ႏွစ္ေခါက္ ျဖတ္ကူးၿပီးသြားၿပီ။ ဟား..ဟား..ဟား...ဟား... ဒါ အဂၤလိပ္ကြ̕ လိုု႔ ေျပာတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္က်ေတာ့မွ ဗမာက ဘာရမလဲ။

̔ခင္ဗ်ားတိုု႔ အေမရိကန္ေတြ၊ အဂၤလိပ္ေတြေလာက္ေတာ့ သနားတယ္။ အခ်ဥ္ပဲ။

ေဟ့- ဒီမွာ ဗမာကြ။

တုုိင္းျပည္အုုပ္ခ်ဳပ္တာ ၁၈ ႏွစ္ ရွိသြားၿပီ။

ေခါင္းကိုု မရွိဘူး̕ ဟဲ...ဟဲ...ဟဲ...ဟဲ...

̔သူက ေျပာပါတယ္။ သူ႔ကိုု မုုန္းတဲ့ရန္သူေတြ၊ သူ႔မိတ္ေဆြ ျဖစ္လာရမယ္တဲ့။ ေတြးၾကည့္ပါအံုုး၊ ရန္သူကိုုေတာင္ မိတ္ေဆြျဖစ္ရမယ္တဲ့။ ဒါဟာ လူသားဆန္တာကိုု ျပသေနပါတယ္။ ကိုုယ့္ကိုု နာက်င္ေအာင္လုုပ္တဲ့ သူေတြကိုု သူက မခါးသည္းဘူး။ သူ႔ကိုု ဖိႏွိပ္ရက္စက္တဲ့ သူေတြနဲ႔ ထိေတြ႔ဖိုု႔ ၀န္မေလးဘူးဆိုုတာကိုု ျပသေနတာပါ။

ဆိုုင္ကလံုုးမုုန္တုုိင္းဒဏ္ ခံရတဲ့အခ်ိန္ ဇာဂနာဟာ မုုန္တိုုင္းဒဏ္ခံရတဲ့ ျပည္သူေတြကိုု အနစ္နာခံ ကူညီခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အာဏာပိုုင္ေတြက သူ႔ကိုု အႏၱရာယ္ရွိတဲ့ လူတေယာက္လိုု႔ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္သူေတြနဲ႔ ကင္းကြာသြားေအာင္ ႏွစ္ရွည္ေထာင္ဒဏ္ခ်လိုုက္တာပါ လိုု႔ ဒါ႐ိုက္တာ Rex Bloomstein က ေျပာပါတယ္။

တကယ္တန္းမွာေတာ့ ဇာဂနာဟာ ျမန္မာျပည္သူေတြရဲ႕ခံစားခ်က္နဲ႔ အသံေတြကိုု ပိုုၿပီးေတာ့ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ၾကားရေအာင္ ေဖာ္ျပေပးခ်င္တဲ့ Loud Speaker လိုု႔ သူ႔ကိုုယ္သူ တင္စားခဲ့ပါတယ္။

ဒါ႐ိုက္တာ Rex ရဲ႕မွတ္တမ္း႐ုုပ္ရွင္မွာေတာ့ လူရႊင္ေတာ္ မိုုက္ကယ္လ္က သူ႔အေနနဲ႔ ဇာဂနာ့ကုုိယ္စား၊ ဇာဂနာေျပာခ်င္တဲ့ စကားေတြ၊ ဇာဂနာလုုပ္ခ်င္တဲ့ လုုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြကိုု ကမၻာတ၀ွန္းက ျပည္သူေတြၾကားမွာ ပိုုၿပီးေတာ့ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ၾကားရေအာင္ လုုပ္ေပးႏိုုင္တဲ့ Loud Speaker ျဖစ္ပါရေစလိုု႔ ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္ရွင္။

ဂ်ာမနီႏိုုင္ငံက လူရႊင္ေတာ္ Michael Mittermeier နဲ႔ ျမန္မာႏုုိင္ငံက လူရႊင္ေတာ္ ကိုုဇာဂနာတိုု႔ တကယ္ ေတြ႔ဆံုု ျဖစ္ခဲ့ၾကရင္ ၾကည္ႏူးစရာ၊ စိတ္လက္ေပါ့ပါးစရာ ေတြးေတာဆင္ျခင္စရာ ဟာသေတြကိုု ဖလွယ္ႏိုုင္ၾကပါလိမ့္မယ္လိုု႔ ေမွ်ာ္လင့္မိပါတယ္။

XS
SM
MD
LG