သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား


ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာအစီအစဥ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္ေနမႈေတြ ပိုၿပီးခရီးေရာက္ေအာင္ အေမရိကန္အစိုးရအေနနဲ႔ ဘယ္လိုတြန္းအားေပး၊ ကူညီလုပ္ေဆာင္သင့္သလဲ စတဲ့အေၾကာင္းအရာေတါကို အေမရိကန္ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ၁၉၈၈-၂၀၀၂ ခုႏွစ္အတြင္း ရန္ကုန္ၿမိဳ ႔ အေမရိကန္သံရံုးမွာ သံရံုးယာယီတာဝန္ခံ (Charge' d' Affaires) အျဖစ္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့တဲ့ Ms. Priscilla Clappကို ဗီြအိုေအ အႀကီးတန္းအယ္ဒီတာ ေဒၚခင္စိုးဝင္း က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ေဆြးေႏြးသံုးသပ္တင္ျပထားပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ၁၉၉၈ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၀၂ ခုႏွစ္အထိ ရန္ကုန္ အေမရိကန္သံရံုးမွာ သံရံုးယာယီတာ၀န္ခံအျဖစ္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ ခဲ့ၿပီး အခုဆိုရင္ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ၿပီေပါ့ေနာ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇန္နဝါရီလတံုးက ျမန္မာႏိုင္ငံကို သြားခဲ့တယ္လို႔သိရပါတယ္။ ဘယ္လို တာ၀န္ေတြနဲ႔မ်ား သြားေရာက္ခဲ့တာပါလဲသိပါရေစ။

Priscilla Clapp ။ ။ နယူးေယာက္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ Asia Society ရဲ႕ အႀကီးတန္းအႀကံေပးပုဂၢိဳလ္အျဖစ္တာ၀န္ယူထားပါတယ္။ Asia Society ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႔နဲ႔အတူ ျမန္မာျပည္ကို သြားေရာက္ၿပီး သမၼတ အႀကံေပးပုဂၢိဳလ္ေတြဦးေဆာင္တဲ့ ျမန္မာ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အရင္းအျမစ္အဖြဲ႔အစည္းက အသိပညာရွင္ေတြနဲ႔ ေတြ႔ဆံုခဲ့ပါတယ္။ လူ႔စြမ္းပကားျမင့္မားေရးဆိုင္ရာ ပူးတြဲ အစီအစဥ္ေတြအေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္ေရးအတြက္ အသိပညာရွင္ေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ ပိတ္ဆို႔မႈတခ်ိဳ႕ ေလွ်ာ့ေပးတာ သိပ္ေစာလြန္းတယ္လို႔ ေ၀ဖန္တာေတြ ရွိေနပါတယ္။ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ ေျဖေလွ်ာ့ေပးဖို႔ အခ်ိန္တန္ၿပီလို႔ ယူဆပါသလား။

Priscilla Clapp ။ ။ ျမန္မာျပည္အတြက္ ဒီအခ်ိန္မွာ သိပ္ကိုအေရးတႀကီးလိုအပ္ေနတဲ့ ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈနယ္ပယ္ေတြအတြက္ အေမရိကန္ရဲ႕ အေထာက္အပံ့ေတြေပးႏိုင္မယ့္ နည္းလမ္းေတြဖြင့္ေပးဖို႔ က်မတို႔ႀကိဳးစားေနၾကတာပါ။ ပိတ္ဆို႔မႈေတြအားလံုး သိမ္းႀကံဳး ရုပ္သိမ္းေပးတာမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။ ပိတ္ဆို႔မႈေတြကို တျဖည္းျဖည္း တဆင့္ခ်င္းေလွ်ာ့ေပးေနတာျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ အစိုးရအေနနဲ႔ က်မတို႔ရဲ႕လႈပ္ရွားမႈေတြရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ေတြေပၚမူတည္ၿပီး ဆက္လက္ေလွ်ာ့ေပးသြားလိမ့္မယ္လို႔ ယူဆ ပါတယ္။ အေမရိကန္အဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ လူမႈေရးနဲ႔ ႒ာနဆိုင္ရာလုပ္ငန္းေတြအတြက္ ေဆာင္ရြက္ၾကတဲ့ေနရာမွာ အထူးသျဖင့္ ဘ႑ာေရးပိတ္ဆို႔မႈက အခက္အခဲဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရး၊ လူမႈေရးနဲ႔ စြမ္းရည္ျမင့္မားေရး နယ္ပယ္ေတြမွာ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္ေရးအတြက္ ဘ႑ာေရးပိတ္ဆို႔မႈကို အထိုက္အေလ်ာက္ ေျဖေလွ်ာ့ ေပးလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ႏွစ္ ၅၀ ေက်ာ္ အထီးက်န္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ျမန္မာျပည္က ျပည္သူ႔၀န္ထမ္းေတြဟာ ႀကိဳးနီစံနစ္၊ ဗ်ဴရိုကေရစီယႏၱယားနဲ႔ အရိုးစြဲေနၾကၿပီး အက်င့္ပ်က္အဂတိလိုက္စားမႈေတြရွိေနပါတယ္။ အခု အေမရိကန္အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာက ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပံုမွန္ျပန္လည္ဆက္ဆံလာၿပီး ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံတာေတြလုပ္ဖို႔ စိုင္းျပင္းေနၾကေတာ့၊ ဒီေတာ့ ျမန္မာျပည္မွာ ျဖစ္ရိုးျဖစ္စဥ္ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ လက္သင့္ရာ ကိုယ္က်ိဳးရွာ လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ အက်င့္ပ်က္ခ်စားမႈေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔ ဘယ္လိုမ်ား ကိုင္တြယ္သြားဖို႔ ရွိပါသလဲရွင့္။

Priscilla Clapp ။ ။ လူပိန္းအေခၚ Cronies list ဆိုတာရွိပါတယ္။ တရား၀င္အသံုးအႏံႈးကေတာ့ SDN Special Designated Nationals အထူးသတ္မွတ္ထားတဲ့ ႏိုင္ငံသားမ်ားစာရင္းလို႔ေခၚပါတယ္။ အေမရိကန္ဘ႑ာေရး၀န္ႀကီး႒ာနရဲ႕ website မွာ တဦးခ်င္း စီရဲ႕ နံမည္ေတြကို ေသေသခ်ာခ်ာေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဘယ္အေမရိကန္ အဖြဲ႔စည္းမဆို အဲဒီ SDN လူပုဂၢိဳလ္ တဦးခ်င္းစီနဲ႔ ဘယ္လိုလုပ္ငန္းမ်ိဳးမဆို ပူးေပါင္းမလုပ္မိေအာင္ သိပ္ကိုဂရုစိုက္ၾကရမွာပါ။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္တဲ့ အမ်ဳိးသားဒီမုိကေရစီအဖြဲ႔ခ်ဳပ္က လႊတ္ေတာ္ႏိုင္ငံေရးမွာ မၾကာခင္ ပါ၀င္လာေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ အခု ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးမွာ NLD ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ့္ အခန္းက႑နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဘယ္လိုမ်ားသံုးသပ္မိပါသလဲရွင္။

Priscilla Clapp ။ ။ NLD အမတ္ေတြလႊတ္ေတာ္ထဲေရာက္တဲ့အခါ၊ NLD အေနနဲ႔ အျပဳသေဘာေဆာင္တဲ့ အခန္းက႑ကေန ပါ၀င္လႈပ္ရွားၾကမယ္လို႔ မွန္းဆရပါတယ္။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးနယ္ပယ္မွာ အထူးသျဖင့္ လႊတ္ေတာ္ပါ၀င္ရမယ့္ အခန္းက႑အတြက္ NLD ကအာရံုစိုက္သြားပါလိမ့္မယ္။ NLD အေနနဲ႔ တရားဥပေဒ စိုးမိုးေရးနဲ႔ ႏိုင္ငံရဲ႕ အဓိကက်တဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို သိပ္ကို စိတ္၀င္စားၾကမွာပါ။ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး အထူးသျဖင့္ လူမႈ၀န္ထမ္းအျပင္ တရားေရးစံနစ္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး NLD က ဘ၀င္မက်ဘူးလို႔ က်မယူဆပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ဟာ တကိုယ္ေတာ္စြမ္းေဆာင္ရမယ့္ ေခါင္းေဆာင္လိုျဖစ္ေနတယ္လို႔ အမ်ားကျမင္ၾကပါတယ္။ NLD ကိုယ္စားလွယ္ေတြအေနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ႏိုင္ငံေရးမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို လံုေလာက္တဲ့ ပံ့ပိုးေပးမႈ ေပးႏုိင္စြမ္းရွိမရွိကို ဘယ္လိုမ်ား သံုးသပ္မိပါသလဲ။

Priscilla Clapp ။ ။ သူ႔မွာ အေတာ္ေလး စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့လူတခ်ိဳ႕ရွိပါတယ္။ က်မသိတဲ့သူေတြဆိုရင္ အေတာ္ေလး ထူးခၽြန္ထက္ျမက္တဲ့ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့သူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာေရးနယ္ပယ္က ကၽြမ္းက်င္သူတေယာက္ဆိုရင္ NLD အန္ကယ္လ္ႀကီးေတြထဲ က တေယာက္ျဖစ္တဲ့ ဦးလြင္ရဲ႕ သမီးပါ။ ေနာက္တေယာက္က အမိ်ဳးသမီးဆရာ၀န္ပါ။ ကေလာၿမိဳ႕က အရည္အခ်င္းရွိတဲ့ ဆရာ၀န္တေယာက္ပါ။ NLD ကိုယ္စားလွယ္ေတြအားလံုးဟာ အထိုက္အေလ်ာက္ ထူးခၽြန္ထက္ျမက္သူေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ က်မယံုၾကည္ပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ ျမန္မာအစိုးရေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး ေဖၚေဆာင္ေနေပမဲ့ အစိုးရ႒ာနေတြရဲ႕ အရာထမ္း အမႈထမ္းေတြ အတြက္ Capacity building လို႔ေခၚတဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားေရး လိုအပ္ခ်က္ေတြ ျဖည့္ဆည္းေပးဖို႔ လိုအပ္တယ္ လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ Asia Society ကလည္း သမၼတအႀကံေပးအဖြဲ႔နဲ႔ ဒီနယ္ပယ္မွာ လက္တြဲပူးတြဲေဆာင္ရြက္ဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္ဆို ေတာ့ နည္းနည္းေလာက္ရွင္းျပေပးပါလားရွင္။

Priscilla Clapp ။ ။ Capacity building ဆိုတဲ့ေနရာမွာ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားေရးကိစၥရပ္တခုတည္းကို ကိုင္တြယ္ရမွာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒါကအစိတ္အပိုင္းတခုပါ။ ပညာေပး အစီအစဥ္ေတြပါမယ္။ က်မသိသေလာက္ေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ကူညီပံ့ပိုးမႈနဲ႔ စကၤာပူႏိုင္ငံက တာ၀န္ယူဖို႔ ရွိပါတယ္။ အစိုးရအရာရွိေတြအတြက္ ထူးျခားတဲ့ စြမ္းေဆာင္ရည္ ျမင့္မားေရး သင္တန္းေတြ ေပးဖို႔အတြက္ က်မတို႔ တိုင္ပင္ႏွီးေႏွာေနပါတယ္။ ျမန္မာျပည္က ျပည္သူ႔၀န္ထမ္းေတြ တကယ္လိုအပ္ေနတာက အေလ့အက်င့္ ဓေလ့တရပ္ကို ေျပာင္းပစ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အရင္စံနစ္ေဟာင္းက အထက္က အမိန္႔ေပးတဲ့စံနစ္ပါ။ စစ္တပ္က အမိန္႔ေပးတဲ့ စံနစ္မ်ိဳးနဲ႔ တူပါတယ္။ အမႈထမ္းေတြက တာ၀န္ယူခြင့္မရွိသလို၊ Initiative ကိုယ့္အစြမ္းအစနဲ႔ ဦးေဆာင္ႏိုင္ခြင့္လည္း မရွိၾကပါဘူး။ ဒီလို လုပ္ၾကဖို႔အတြက္ အားလည္းမေပးခဲ့ပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီစံနစ္ ထူေထာင္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ လူထုဆႏၵ ကို တုန္႔ျပန္ရမွာျဖစ္သလို မဲဆႏၵရွင္ေတြကိုလည္း ကိုယ္စားလွယ္ေတြက တုန္႔ျပန္ၾကရမွာပါ။ အစိုးရအရာရွိေတြကလည္း ကိုယ္အထက္အရာရွိေတြထက္ လူထုကို အလုပ္အေကၽြးျပဳဖို႔ လိုပါတယ္။ ေအာက္ပိုင္းက ၀န္ထမ္းေတြ ဘယ္လိုတာ၀န္ယူ ဦးေဆာင္ရမလဲဆိုတာ ေလ့က်င့္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းကလည္း လက္ ေအာက္ငယ္သားေတြကို ဦးစီးမႈျပဳႏိုင္ေအာင္ အားေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အထက္က အမိန္႔ေပးမွ လုပ္တတ္တဲ့ ဓေလ့ကို ေျပာင္းပစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ တခ်ိန္တည္းမွာဘဲ လာမယ့္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ အာဆီယံမိသားစု အသိုင္းအ၀ိုင္း အျဖစ္တသားတည္း ရပ္တည္ၾကမယ့္ ရည္မွန္းခ်က္အရ ျမန္မာျပည္အေနနဲ႔ တျခား အာဆီယံေတြနဲ႔ ရင္ေဘာင္တန္း လိုက္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ေကာ ယူဆပါသလား။

Priscilla Clapp ။ ။ ဒါက သိပ္ကိုနက္နဲရႈတ္ေထြးတဲ့ ကြင္းဆက္တခုလို႔ ဆိုရမွာပါ။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာေတာ့ အထေျမာက္လိမ့္မယ္လို႔ မထင္ပါဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္က်မွ စ လံုေရ စ ၾကရမွာပါ။ အာဆီယံက အာရွပံုစံ ဥေရာပသမဂၢလိုမ်ိဳး ဖန္တီးဖို႔ ႀကိဳးစား ေနပံုရပါတယ္။ သိတဲ့အတိုင္းပါဘဲ အေျခအေန ျဖစ္ပါတယ္။ ဥေရာပအသိုင္းအသိုင္းတခု ဒီလိုအတိုင္းအတာနဲ႔ တစုတည္းျဖစ္ဖို႔ မ်ိဳးဆက္ေတြနဲ႔ခ်ီ အခ်ိန္ယူခ့ဲၾကရတာပါ။ ဒီေတာ့ အာဆီယံအေနနဲ႔လည္း အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ႀကိဳးစားၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံကလည္း ၂၀၁၄ ခုႏွစ္မွာ အလွည့္က် ဥကၠ႒တာ၀န္ယူဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့ ေျခလွမ္းအဆင့္ဆင့္ကို ျပင္ဆင္ေနတဲ့ တခ်ိန္တည္းမွာဘဲ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အာဆီယံ မိသားစုအသိုင္းအ၀ိုင္းမွာ အမ်ားနဲ႔အတူ ဝင္ဆန္႔ေအာင္ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းသြားလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ လာမယ့္ ၁၀ နွစ္မွာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕အနာဂတ္ကို ဘယ္လိုမ်ား မွန္းဆလို႔ရပါသလဲ။

Priscilla Clapp ။ ။ မႏွစ္က က်မတို႔ေတြ႔ခဲ့တဲ့ ျဖစ္စဥ္ကို ဆက္ၿပီးေတြ႔ရလိမ့္မယ္လို႔ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ အခုေလာေလာဆယ္သြားေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းအတိုင္း အရွိန္အဟုန္ကို ထိန္းထားရမွာပါ။ ႒ာနဆိုင္ရာေတြ၊ ဒီမိုကေရစီလိုလားတဲ့ အစိုးရမ်ိဳး ထူေထာင္ ရမယ္။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ တကယ္အလုပ္ျဖစ္တဲ့ အစိုးရကိုဆိုလိုတာပါ။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ သိပ္ခက္ခဲပါတယ္။ အျငင္းပြား ၾကရတယ္။ အေျခအတင္ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာဆိုၾကရတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေနစဥ္ေတြ႔ေနရသလိုပါဘဲ။ ဒါေပမဲ့ ဒီမိုကေရစီက တီထြင္မႈေတြ၊ ဦးေဆာင္ဦးရြက္ျပဳတာေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံကို တြန္းအားေတြေပးေနသလို ႀကြယ္၀ခ်မ္းသာမႈ နဲ႔ အရင္းအျမစ္ေတြကိုလည္း ဖန္တီးေပးေနပါတယ္။

ေဒၚခင္စိုးဝင္း ။ ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု နယူးေယာက္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္ Asia Society အႀကီးတန္းအႀကံေပးပုဂိၢဳလ္ PRISCILLA CLAPPကို ဗီြအုိေအက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခဲ့တာပါ။

XS
SM
MD
LG