သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ဒီတပတ္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီေရးရာ ေဆြးေႏြးခန္းမွာ ကမာၻတဝွမ္းမွာ အာဏာရွင္ဆန္ဆန္ အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ႏိုင္ငံအမ်ားစုမွာ civil society လို႔ေခၚတဲ့ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြဟာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ခြင့္မရွိဘဲ အထိန္းအခ်ဳပ္၊ အကန္႔အသတ္ေတြနဲ႔ ၿခိမ္းေျခာက္ေနာက္ယွက္တာေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ အခုေနာက္ပိုင္း အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္း အမ်ားအျပားဟာ လုပ္ငန္းေတြကို ေပၚေပၚထင္ထင္ အထိုက္အေလ်ာက္ လုပ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လဲ အခက္အခဲေတြ စိန္ေခၚမႈေတြက အျပည့္ရွိေနဆဲပါ။ ဒီအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ National Endowment for Democracy ကမာၻတဝွမ္း ဒီမုိကေရစီေရး လႈပ္ရွားမႈေတြ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေနတဲ့အဖြဲ႔က အာရွေရးရာဌာန ျမန္မာအစီအစဥ္ဆုိင္ရာ အရာရွိ ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ကို ဗီြအုိေအစတူဒီယိုမွာ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း က ေတြ႔ဆံုေမးျမန္း ေဆြးေႏြးတင္ျပထားပါတယ္။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ တကူးတက ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းခြင့္ျပဳတာကို ေက်းဇူးအမ်ားႀကီး တင္ပါတယ္။ ပထမဦးဆံုး စလိုက္ခ်င္တာက ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းက Freedom House နဲ႔ Human Rights First ဒီအဖြဲ႔ႏွစ္ဖြဲ႔ ကမကထလုပ္ၿပီးေတာ့ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္း (Civil Society Under Assault: Global Repercussions and U.S. Responses) နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အစည္းအေဝးတခုကို ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ သြားတက္ခဲ့တယ္လို႔ သိထားပါတယ္။ အဲဒီ ေဆြးေႏြးပြဲေလးအေၾကာင္း ပရိသတ္ေတြ သိရေအာင္ အက်ဥ္းေလး ရွင္းျပပါလား။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ ဒီ ေဆြးေႏြးပြဲက ႏွစ္ရက္လုပ္ခဲ့တာပါ။ ပထမပိုင္းကေတာ့ ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ေျပာခဲ့သလို ေဆြးေႏြးပြဲပါ။ အဲဒီမွာ က်ေနာ္က ဗမာျပည္နဲ႔ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေလာေလာဆယ္ ဗမာျပည္မွာ ရင္ဆုိင္ေနရတဲ့ လူမႈလူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ အေျခအေနနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒုတိယပိုင္းကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ panelists ေတြ ေဆြးေႏြးတဲ့လူေတြက အေမရိကန္အစိုးရမွာ အေရးပါတဲ့ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ White House တို႔က သမၼတအႀကံေပးအရာရွိတို႔၊ ႏိုင္ငံေတာ္လံုၿခံဳေရး အရာရွိတို႔နဲ႔ သြားၿပီးေဆြးေႏြးပါတယ္။ သူတုိ႔ကို အေျခအေနေတြ ရွင္းျပခဲ့တယ္။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ပြဲမွာ ေဆြးေႏြးရတာ၊ သြားေတြ႔ခဲ့တဲ့ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို အားရေက်နပ္လား။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ ေက်နပ္ပါတယ္။ အဓိက ဗမာကိစၥတခုတည္း မဟုတ္ဘူး။ က်န္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ရုရွား၊ အီဂ်စ္ နဲ႔ က်န္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလည္း ပါပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဗမာျပည္ကေတာ့ က်န္တဲ့ႏိုင္ငံေတြထက္ အေျခအေနကြာတယ္ေပါ့။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ က်န္တဲ့ႏိုင္ငံေတြက အဆုတ္ဖက္ကို ေရာက္ေနတယ္။ ဗမာျပည္က အခုဆိုရင္ ပြင့္လင္းတဲ့ အေကာင္းဖက္ကို သန္ေနတယ္။ တခုပဲရွိတာ က်ေနာ္တို႔က စိုးရိမ္စိတ္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ဟာပဲ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ဒီ ေဆြးေႏြးပြဲေခါင္းစဥ္က Civil Society Under Assault ကမာၻတဝွမ္းမွာရွိေနတဲ့ Civil Society ေတြ တိုက္ခိုက္ခံေနရတယ္၊ ဖိႏိွပ္ခံရတယ့္ အေျခအေနမွာ ေရာက္ေနသလားဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္လို႔ အၾကမ္းမ်ဥ္း နားလည္းတယ္။ ဆိုေတာ့ ပထမဦးဆံုး ဆက္စပ္ၿပီး သိခ်င္တာက Civil Society ဒါမွမဟုတ္ရင္ ဗမာလို အၾကမ္းမ်ဥ္း ဗမာလုိ ဘာသာျပန္ေနတာက အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္း။ အဲဒီ ေဝါဟာရသည္ ႏိုင္ငံျခားေဝါဟာရလား။ အယူအဆသည္ ႏိုင္ငံျခားကလာတဲ့ အယူအဆလား။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ မဟုတ္ဘူးခင္မ်ား။ အဲဒါက က်ေနာ္တို႔ ဗမာျပည္မွာ ဒီလိုဟာမ်ဳိးက ကိုလိုနီစနစ္မတိုင္ခင္ကတည္းက က်ေနာ္တုိ႔ဆီမွာရွိတယ္။ သာေရးနာေရး၊ လူမႈလူ႔အဖြဲ႔အစည္း၊ ႏုိင္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္း၊ ဒါမ်ဳိးေတြက နဂိုကတည္းက ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ Civil Society ဆိုလို႔ လူေတြက ေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အစိုးရေတြ ေစာင့္ၾကည့္တယ္။ အစိုးရေတြကို ဆန္႔က်င္တယ္ဆိုတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြလိုမ်ဳိး။ တကယ္တမ္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဥပမာဆုိလို႔ရွိရင္ အေျခခံျဖစ္တဲ့ မိဘဆရာအသင္းလို အဖြဲ႔မ်ဳိးကေနအစ။ အခုနလိုမ်ဳိး ဆယ္အိမ္ေခါင္းလို အသင္းမ်ဳိးေတြ၊ ဒါေတြက civil society ေတြပါပဲ။ အခုေလာေလာဆယ္ ေသြးလွဴတဲ့အဖြဲ႔အစည္းေတြက civil society ေတြပါ။ Civil Society က အခုနလုိမ်ဳိး ျပည္သူေတြက ကိုယ္နဲ႔တူရာတူရာ၊ ယံုၾကည္ရာ ယံုၾကည္ရာေတြကို စုေပါင္းၿပီးေတာ့ သူတုိ႔ေတြက အသံေတြနဲ႔ သူတုိ႔ေတြရဲ ႔ ထင္ျမင္မႈေတြကို ေဖာ္ထုတ္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေလးေတြပါ။ ႏိုင္ငံေရးသက္သက္ႀကီး ျဖစ္ေနစရာ မလုိပါဘူး။ ေနာက္တခုက အစုိးရေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း ဒီ Civil Society ဆိုတာ အခုနေျပာခဲ့သလို အၿမဲတမ္းကိစၥတိုင္းမွာ - ဥပမာ ေက်ာင္းကိစၥ။ ဒီေက်ာင္းေလးမွာရွိတဲ့ ေက်ာင္းေရရွည္ တည္တန္႔ႏိုင္ေရး၊ ေက်ာင္းရဲ ႔ပညာေရး၊ ေက်ာင္းရဲ ႔ အေနအထားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ရွိရင္ အစိုးရက ပါဝင္စရာလည္း မလုိဘူး။ အစိုးရေတြကိုယ္တိုင္ ထိန္းခ်ဳပ္စရာလည္း မလုိဘူး။ သူလည္း ဒီေက်ာင္းတုိင္းကို လုိက္မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္မို႔ ေက်ာင္းရဲ ႔ မိဘ-ဆရာအသင္းကပဲ ဒီေက်ာင္းရဲ ႔ ေဝယ်ာဝစၥေတြ၊ ေက်ာင္းရဲ ႔ အနာဂတ္ကို သူတုိ႔ပဲ တာဝန္ယူတဲ့သေဘာမ်ဳိးပါ။ ဒါက civil society ရဲ ႔ အေျခခံပါ။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ဆိုလိုတာက Civil Society အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းဆိုတဲ့ ပံုသ႑ာန္ေလးေတြရယ္။ ေနာက္ အေတြးအယူအဆက ဗမာျပည္မွာ နဂိုကတည္းက ရွိခဲ့ၿပီးသာ။ ဒီေဝါဟာရ ဒီအေျခအေနနဲ႔သာ မဟုတ္တာ။ ဒီေခတ္ေရာက္တဲ့အခါၾကေတာ့ တခ်ိန္တုန္းက ရွိေနခဲ့တဲ့ တံျမက္လွည္းအသင္း၊ ဆြမ္းေလာင္းအသင္း၊ ဓမၼရံုတို႔ကလည္း အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြလို႔ ေျပာလိုရတယ္။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ ဆိုေတာ့ တခုပဲ ကြာသြားတာက အရင္တုန္းကဆိုလို႔ရွိရင္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြဆိုရင္ အတိုင္းအတာတခု လြတ္လြတ္လပ္လပ္ရွိတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ လူမႈ႔အဖြဲ႔အစည္းျဖစ္တဲ့ ကိုေက်ာ္သူတုိ႔ရဲ ႔ နာေရးကူညီမႈအသင္းေတြေတာင္မွ ေျပာမယ္ဆိုလုိ႔ရွိရင္ စစ္အစိုးရလက္ထက္က ဖိႏိွပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြ ရွိခဲ့ေသးတယ္။ ဆိုေတာ့ တရားဝင္အေနနဲ႔ ရပ္တည္ခြင့္ မရွိခဲ့ဘူး။ အခုကေတာ့ အတိုင္းအတာတခုအထိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရပ္တည္ခြင့္ရွိလာတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အခုေတာ့ လူၾကားထဲမွာ ပိုၿပီးေတာ့ အသံေတြက ပိုၿပီးက်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ၾကားလာရတဲ့သေဘာမ်ဳိးေပါ့။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ အခုန ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ေျပာတဲ့အထဲမွာပါပါတယ္။ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ပိုၿပီးေတာ့ လုပ္လာႏိုင္တယ္။ ဒါကေတာ့ သိသာထင္ရွားပါတယ္။ က်ေနာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေရာက္ခဲ့တဲ့ အခ်ိန္တုန္းကလည္း အဖြဲ႔အစည္းေတြ အမ်ားႀကီး လႈပ္ရွားေနၾကတာကို ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ သူတို႔ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အခက္အခဲေတြ၊ စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနတုန္းပဲဆုိတာ ေသခ်ာတယ္။ ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္တုိ႔က တကယ္ ထဲထဲဝင္ဝင္ လုပ္ေနတဲ့လူေတြဆိုေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ။ ဒီေန႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ အဓိကက်တဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြ၊ အခက္အခဲေတြ ဘာေတြရွိေနသလဲ။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ နံပတ္ (၁) အခ်က္ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ အခုန ကိုေက်ာ္ေက်ာ္သိန္းလည္း ေျပာသြားတယ္။ ေျပာင္းလဲေနတယ္။ ဒါက အမွန္ပဲ။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လြတ္လာတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအဝင္ အတုိက္အခံအင္အားစုေတြ လႊတ္ေတာ္ထဲ ေရာက္ရွိလာတယ္။ အေရအတြက္ကေတာ့ အမ်ားႀကီး နည္းပါေသးတယ္။ မီဒီယာလည္း လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ရွိလာတယ္။ ဒါေတြက ျငင္းလို႔မရဘူး။ က်ေနာ္ကိုယ္တုိင္လည္း (၁၂) ႏွစ္ (၁၃) ႏွစ္အၾကာမွာ ဦးဆံုးအႀကိမ္ သြားခဲ့တယ္။ အႀကိမ္ႀကိမ္လည္း သြားခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဆိုေတာ့ ဒါေပမဲ့ ဖိႏိွပ္မႈေတြ မရွိေတာ့ဘူးလားဆုိေတာ့ မဟုတ္ဘူးခင္မ်ား။ တဖတ္ကေျပာသလို အရင္တုန္းက ဖိႏိွပ္မႈပံုစံမ်ဳိး။ ဖမ္းတာ၊ ဆီးတာ၊ ရိုက္ႏွက္တာ၊ ေထာင္ခ်တာေတြက အတိုင္းအတာတခု နည္းနည္းပါးပါးေတာ့ ရွိေနေသးတယ္။ ဒါက သိပ္ေတာ့ ေျပာပေလာက္ေအာင္ေတာ့ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ပံုစံေျပာင္းလာတယ္။ ဗမာျပည္တင္ မဟုတ္ဘူး ႏိုင္ငံတကာ ဖိႏိွပ္တဲ့အစိုးရေတြ ရုရွား၊ အီဂ်စ္၊ တရုတ္ျပည္တို႔မွာ ပံုစံေျပာင္းလာတယ္။ အရင္တုန္းကနဲ႔ဆရင္ လိမၼာပါးနပ္လာတယ္။ ဒါက တကမာၻလံုးမွာ ႀကံဳေနရတာ။ အရင္တုန္းကလို ပံုစံနဲ႔ ေျဗာင္းလုပ္တာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ပံုစံမ်ုိးဆန္ဆန္ လုပ္လာတာေတြ ရွိတယ္။ ဥပမာဆိုလို႔ရွိရင္ ဥပေဒေတြက မသဲကြဲဘူး။ ဗမာျပည္က အေျပာင္းအလဲကိုပဲၾကည့္ပါေအာင္။ သမၼတႀကီး ဦးသိန္းစိန္နဲ႔ ဦးေရႊမန္းတို႔ လုပ္ခဲ့တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြ ဒါေပမဲ့ တဖတ္က အရင္ရွိေနၿပီသာ ဥပေဒေတြကို မပယ္ဖ်က္ေသးဘူး။ ဒီ ဥပေဒေတြက လူေတြကို အခ်ိန္မေရြး အေရးယူလုိ႔ရတယ္။ ဒါက ကိုေနဘုန္းလတ္ ေျပာခဲ့သလိုပဲ လြတ္လပ္တယ္ Free ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ Safe မျဖစ္ဘူး။ မလံုၿခံဳေသးဘူး။ ႀကိဳက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ဒီဥပေဒေတြနဲ႔ အေရးယူႏိုင္ေသးတယ္။ ဒါေတြက က်ေနာ္တို႔တေတြ သိထားရမယ့္ကိစၥမ်ဳိး။ ဥပမာ တခ်ဳိ ႔ ဥပေဒေတြမွာ သဲကြဲေအာင္ မေရးထားဘူး။ ဒါမ်ဳိးေတြက လုိရင္လိုသလို အသံုးခ်ႏိုင္တဲ့ဟာမ်ဳိးေတြ ရွိေနတယ္။ အႏၱရာယ္ရွိေနပါေသးတယ္။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ အခုန ေျပာသြားတဲ့အထဲမွာလည္း ပါပါတယ္။ ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာ မသိၾကေသးတာ။ မကၽြမ္းက်င္ၾကေသးတာ။ ဒါက အခုမွ အသစ္ျဖစ္လာတယ္ဆိုေတာ့။ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ ႔ အခန္းက႑က ဒီမုိကေရစီႏိုင္ငံတခုမွာ အေရးပါတယ္ဆုိေတာ့ ဒါက အားလံုး လက္ခံထားၾကတယ္။ ျငင္းလို႔မရၾကတဲ့ အခ်က္ပါ။ ဆုိေတာ့ က်ေနာ္ သိခ်င္တာက ျမန္မာႏိုင္ငံက အရပ္ဖက္ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ အားေကာင္းေမာင္းသန္ ျဖစ္လာေအာင္ ဒီထက္ပိုၿပီး မ်ားမ်ား ေပၚလာမယ္၊ က႑စံုလာမယ္။ ပိုၿပီးေတာ့ လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏုိင္ ရွိလာမယ္။ အရည္အခ်င္းေတြ တက္လာမယ္။ အဲဒီလုိ အားေကာင္းေမာင္းသန္ ျဖစ္လာေအာင္ ဘာေတြလုပ္ေပးဖုိ႔ လိုတယ္လို႔ ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ျမင္သလဲ။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ အဓိကေတာ့ တဖတ္နဲ႔တဖတ္ သံသယေတြ ကင္းရွင္းဖို႔အတြက္ ဒါေတြဟာ ရပ္တည္ႏိုင္ရင္ ငါတုိ႔နဲ႔ တူခ်င္မွတူမယ္။ အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြက တခုနဲ႔တခု တူခ်င္မွတူမယ္။ သူတုိ႔က တူရာတူရာ စုၿပီးလုပ္ထားတဲ့အတြက္ တူခ်င္မွတူမယ္။ ဒါေပမဲ့ အစိုးရအေနနဲ႔ ဘာလုပ္ေပးႏိုင္သလဲဆိုေတာ့ လုပ္ႏိုင္တဲ့ နယ္ပယ္ကို။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ အရပ္ဖက္ အဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ ႔ operate က်င့္သံုးႏိုင္တဲ့ သူတို႔ လုပ္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ နယ္ပယ္ကို ခ်ဲ ႔ထြင္ေပးဖို႔ အဲဒီေနရာကို အႏၱရာယ္မရွိေအာင္ လုပ္ေပးဖုိ႔။ အခုန ေျပာသလို ဥပေဒေတြ ျပဳမယ္ဆိုရင္လည္း အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔။ ခ်ဳပ္ခ်ယ္ဖို႔ မဟုတ္ဘူးဆိုတာမ်ဳိး ပိုၿပီးရွိဖို႔ လိုပါတယ္။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ဒါက ျပည္တြင္းမွာလုပ္ဖို႔ တာဝန္ရွိတဲ့လူေတြအေနနဲ႔ လုပ္ေပးဖုိ႔။ တာဝန္ရွိတဲ့လူေတြဖက္က အဓိကေျပာတယ္လို႔ က်ေနာ္ နားလည္းတယ္။ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ ကိုယ္တုိင္ဖက္ကေရာ သူတုိ႔ အရည္အခ်င္းေတြ တက္လာေအာင္ သူတုိ႔ ဘာေတြလုပ္သင့္သလဲ။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ ဒါကေတာ့ လုပ္ရင္ကိုင္ရင္နဲ႔ပဲ ပိုသိလာမွာပါ။ ဥပမာ သူတုိ႔လုပ္ရင္နဲ႔ ဘာေတြလုိလာမလဲ။ သူတုိ႔ လုိအပ္ခ်က္က ဘာလဲ။ အခုနေျပာသလို အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းဆုိတာက က်ေနာ္တို႔ မေမ့ဖို႔ အၿမဲတမ္း သတိထားေနရမွာက ဆြမ္ဆန္စိမ္ေလာင္းတဲ့အဖြဲ႔ကအစ ေသြးလွဴတဲ့အဖြ႔ဲဆိုတာကို သူတုိ႔က သိၿပီးသာ။ ဒါေတြကို သူတုိ႔အေနနဲ႔ ဘယ္လိုမ်ဳိး လုပ္ႏိုင္မလဲဆုိတာကို ေနရာဖန္တီးေပးႏိုင္ရင္ ပိုၿပီးလုပ္တတ္လာမွာပဲ။ အခုန ေျပာသလို election watch ေရြးေကာက္ပြဲ ေစာင့္ၾကည့္တဲ့ကိစၥေတြ။ ကိုယ္ေရြးခ်ယ္လိုက္တဲ့ အမတ္ေတြ အလုပ္လုပ္မလုပ္။ ကိုယ္ရဲ ႔ ျပည္နယ္အတြက္ ေကာင္းမေကာင္း ၾကည့္ဖို႔အတြက္ေတြၾကေတာ့ ကၽြမ္းက်င္ဖုိ႔လုိမယ္။ ႏိုင္ငံတကာ နည္းပညာေတြလုိမယ္။ အဲဒါေတြဆိုရင္ ႏိုင္ငံတကာမွာ လူေတြကို အကူအညီေတာင္းလို႔ရတယ္။ ႏုိ္င္ငံတကာ ဥပေဒပညာရွင္ေတြကို အကူအညီေတာင္းလို႔ရတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာ ကူညီေပးေနတဲ့ Civil Society ေတြကို အကူအညီ ေတာင္းလို႔ရတယ္။ သူတုိ႔နဲ႔ အျမင္ဖလွယ္လို႔ရတယ္။ အခုဆိုရင္လည္း ဗမာျပည္က ႏုိင္ငံတကာကိုထြက္ၿပီးေတာ့ အရပ္ဖက္ကလူေတြ ေလ့လာမႈေတြ ရွိေနတယ္။ သူတုိ႔ေတြ အျပန္္အလွန္ အျမင္ဖလွယ္လို႔ရတယ္။ အဲဒီအခါမွာဆုိရင္ ပိုၿပီးတုိးတက္လာမွာပဲ။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ အခုနေျပာတဲ့အထဲမွာလည္း ပါပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႔အစည္းေတြ ေလ့လာၾကဖို႔ဆိုတာ။ တခ်က္တည္းမွာပဲ အခုလို ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းက အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ အားေကာင္းေမာင္းသန္ ျဖစ္လာဖုိ႔။ ပိုၿပီး အရည္အခ်င္း ျပည့္လာဖုိ႔။ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအဝိုင္းအေနနဲ႔ ဘာေတြ လုပ္ေပးႏိုင္တာ ရွိသလဲ။ ဘာေတြ လုပ္ေပးသင့္သလဲ။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ အဓိကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာက လုပ္ေပးတယ္ဆိုတာထက္ အထဲက သူတုိ႔ ဘာလိုသလဲဆိုတာကို ႏိုင္ငံတကာက လူေတြကို အကူအညီေတာင္းတာ ပိုၿပီးသင့္ေတာ္တယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ တႏိုင္ငံနဲ႔ တႏိုင္ငံ အေျခအေနျခင္း မတူတဲ့အခါၾကေတာ့ ပံုတူကူၿပီးေတာ့ ငါတုိ႔ South Africa မွာ ဒီလုိလုပ္တဲ့အတြက္ ဗမာျပည္မွာ ဒီလိုမ်ဳိးလုပ္မယ္။ ဖီလစ္ပိင္မွာေတာ့ Civil Society အားေကာင္းလာေအာင္ ဘယ္လိုမ်ဳိးလုပ္တယ္။ ဒီလိုမ်ဳိးလုပ္မယ္မ်ဳိးထက္ ကိုယ္နဲ႔ ဘာနီးစပ္မလဲ။ ဥပမာေျပာမယ္ဆိုရင္ ဗမာျပည္ကလူေတြ အျပင္သြားမယ္၊ ၾကည့္မယ္။ ကိုယ္အတြက္ ဒါေတြ ယူသံုးလို႔ရမလား။ ဒါမွမဟုတ္ ဟုိကနည္းနည္း၊ ဒီကနည္းနည္း ကိုယ့္အတြက္ ယူသံုးလုိ႔ရမလားဆိုၿပီး ၾကည့္တာ ပိုၿပီးအဆင္ေျပပါတယ္။ အဲဒီလို မဟုတ္ဘဲနဲ႔ အျပင္ကေန မင္းတုိ႔ ဒါေတြဒါေတြလုပ္ပါဆုိတာထက္။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြ ရပ္တည္မႈမွာ အဓိကအက်ဆံုး အေရးႀကီးဆံုးတခုက ရန္ပံုေငြကိစၥလို႔ က်ေနာ္ အဲဒီလို နားလည္းပါတယ္။ က်ေနာ္ မွားရင္လည္း ေထာက္ေပးပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းက အရပ္ဖက္အဖြဲ႔အစည္းေတြအေနနဲ႔ သူတုိ႔လုပ္ငန္းေတြ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ လုပ္ႏိုင္ဖို႔ လုိအပ္တဲ့ ရန္ပံုေငြ အရင္းအျမစ္ေတြ မ်ားလာၿပီလား။ လုိအပ္တဲ့ ရန္ပံုေငြေတြ ရႏိုင္တဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိေနၿပီလား။ လက္ရွိမွာ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ရေနၾကရဲ ႔လား။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ ရန္ပံုေငြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာမယ္ဆိုလုိ႔ရွိရင္ အစိုးရထုတ္ျပန္တဲ့ ဒုတိယအၾကမ္း registration law မွာ ဘာေတြ႔ရသလဲဆုိရင္ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြက ရန္ပံုေငြကို ရွာႏိုင္တယ္။ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပမွာ ရွာႏုိင္တယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ တဖတ္ကက်ေတာ့ ဘာသြားရွိသလဲဆုိေတာ့ - က်ေနာ္က ဥပေဒပညာရွင္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သိထားဖုိ႔ လုိတာက ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ဥပေဒမွာေတာ့ သူတုိ႔က ဘာျပန္ေရးထားသလဲဆုိေတာ့ ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြက လက္မခံရဘူး။ ေနာက္တခ်က္က ပါတီအဖြဲ႔ဝင္ကိုယ္တုိင္ကလည္း လက္မခံရဘူး။ အဖြဲ႔ဝင္က Civil Society မွာပါလို႔ အဲဒါဆုိရင္ indirect လက္ခံတယ္လို႔ သတ္မွတ္တယ္။ အဲဒီလိုဆိုလို႔ရွိရင္ ပါတီက ထုတ္ပယ္ပစ္ရမယ္။ သိရက္သားနဲ႔ ပါတီကေန မထုတ္ပယ္ဘူးဆိုလုိ႔ရွိရင္ ပါတီကို ဖ်က္သိမ္းမယ္လို႔ ေျပာတယ္။ ဒါကို ေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ႏုိင္ငံေရးပါတီအဖြဲ႔ဝင္ေတြက လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြမွာ ပါဝင္မပတ္သက္ရသလို ျဖစ္ေနတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြက မ်ားေသာအားျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီ၊ ျပည္တြင္းအကူအညီ funding အကူအညီနဲ႔ ရပ္တည္ေနရတယ္။ ဆုိေတာ့ က်ေနာ္ ေျပာခ်င္တာက ဥပေဒေတြကို ဒီအဖြဲ႔အစည္းေတြ ရပ္တည္ႏိုင္ေအာင္၊ ႏို္င္ငံေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြ အားေကာင္းလာေအာင္ ဖန္တီးေပးဖို႔လိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိုးရအေနနဲ႔ လုပ္သင့္တာ။ သူတုိ႔တေတြ အားေကာင္းလာေအာင္ ဖန္တီးေပးဖို႔လိုတယ္လို႔ ေျပာခ်င္တာ။ အလွဴေငြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ ဗမာျပည္က အခုဆိုရင္ အလွဴေငြေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ဝင္လာတဲ့ အေနအထားရွိပါတယ္။ ေနရာတိုင္းမွာ မလိုပါဘူး။ ဆြမ္းဆန္စိမ္ေလာင္းလွဴတဲ့အသင္းက ရပ္ကြက္ထဲမွာ အလွဴေငြေကာက္ရံုနဲ႔ ရပါတယ္။ သူတို႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ ဘာလုပ္မလဲ။ ထြက္မယ္ျပဳမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ အကူအညီလုိတာေပါ့။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းလို႔ ေျပာေပမယ့္ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံက ဒီမုိကေရစီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး သြားေနတယ္။ ဒီျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးက ဘယ္ေလာက္ၾကာမလဲ မသိဘူး။ အဆင့္တဆင့္ကိုေတာ့ ေရာက္မွာပဲ။ ဒါက အားလံုးရဲ ႔ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ေပါ့။ အဲဒီလို ေရာက္ေအာင္သြားေနတဲ့ ေနရာမွာ အရပ္ဖက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြရဲ ႔ အခန္းက႑က ဘယ္ေလာက္အဓိကက်ပါသလဲ။ သူတုိ႔ရဲ ႔ အခန္းက႑က ဘယ္လိုပါဝင္ပါသလဲ။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ အခု modern society ေခတ္မီလာတဲ့ တိုင္းျပည္ေတြ၊ ရႈပ္ေထြးလာတဲ့ တုိင္းျပည္ေတြမွာ လူေနမႈစနစ္ေတြမွာ အရင္တုန္းကလို ျပည္သူေတြက တေယာက္ခ်င္း တိုက္ရိုက္ပါဝင္ပတ္မႈ မရွိႏိုင္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီအခါမွာ civil society လုိေခၚတဲ့ လူမႈအဖြဲ႔အစည္းေတြကေနတဆင့္ ၾကားခံ ျပည္သူေတြရဲ ႔ လိုအပ္ခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေပးတာပါ။ ေျပာမယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ ဒါကသိပ္အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘက္ေပါင္းစံုက အခုနေျပာသလိုမ်ဳိး ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြ အပါအဝင္ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြကလည္း သူတို႔လုိအပ္ခ်က္၊ ျပည္သူေတြရဲ ႔အသံကို ဒီကေန ေဖာ္ထုတ္တဲ့သေဘာပါ။ အဲဒီအတြက္ေၾကာင့္ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမုိကေရစီရရွိဖို႔အတြက္ ဒီ civil society ေတြရဲ ႔ အခန္းက႑က အေရးႀကီးတယ္။ သူတုိ႔ေတြ အားေကာင္းဖုိ႔လိုတယ္။ အဲဒီေတာ့မွ ျပည္သူေတြရဲ ႔အသံ၊ ျပည္သူေတြရဲ ႔ လိုအပ္ခ်က္ကို အစိုးရေတြက သိႏိုင္တယ္။ ျပည္သူေတြအခ်င္းခ်င္းလည္း ျပန္သိႏိုင္တယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါက သိပ္အေရးႀကီးပါတယ္။

ကုိေက်ာ္ေက်ာ္သိန္း ။ ။ ေက်းဇူးအမ်ားႀကီး တင္ပါတယ္။ အခ်ိန္ေပးၿပီး လာတဲ့အတြက္။ အေတြ႔အႀကံဳေတြမ်ားအတြက္။

ကိုေအာင္ေမာ္ဇင္ ။ ။ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။
XS
SM
MD
LG