သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုး မလြတ္ေသးတဲ့အတြက္ HRW စိတ္ပ်က္


ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားအားလံုး မလြတ္ေသးတဲ့အတြက္ HRW စိတ္ပ်က္

ျမန္မာအစိုးရက မေန႔က ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားတခ်ိဳ႕ကို ျပန္လႊတ္ေပးလုိက္တဲ့အေပၚ ႏိုင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြနဲ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ႀကိဳဆိုခဲ့ၾကေပမဲ့ တကယ္တမ္း လႊတ္သင့္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အားလံုးကို ျပန္မလႊတ္ေသးတဲ့အတြက္ စိတ္ပ်က္မိတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အားလံုး ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ သူတို႔က ေတာင္းဆိုလိုက္သလိုပဲ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြကို အာမခံႏုိင္တဲ့ ဥပေဒေတြနဲ႔ မူ၀ါဒ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ဖို႔ကိုလည္း ျမန္မာအစိုးရကို တိုက္တြန္းလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္စံုကို မခင္ျဖဴေထြးက တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔ တကယ္တမ္း ႏိုင္ငံေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို ျပခ်င္ရင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အားလံုးကို လႊတ္ေပးရမွာျဖစ္တယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသူေတြက ေ၀ဖန္ေျပာဆိုေနၾကတာပါ။ ေမွ်ာ္လင့္တဲ့အတိုင္း ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလံုး ျပန္မလြတ္ေသးတဲ့အတြက္ စိတ္ပ်က္မိတယ္လို႔ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ Human Rights Watch ရဲ႕ အာရွေဒသဆိုင္ရာ တာ၀န္ခံတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ အီလိန္း ပီယာဆန္ (Elaine Pearson) က ေျပာပါတယ္။

“ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အမ်ားအျပား ျပန္လႊတ္ေပးမယ္ ဆိုတဲ့ ေျပာဆိုမႈေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထြက္ေပၚခဲ့ၿပီးတဲ့ေနာက္ မၾကာခင္အခ်ိန္မွာ ဒီလိုလူေတြ ျပန္လြတ္လာတာ ေတြ႔ရလိမ့္မယ္လို႔ က်မတို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကတာပါ။ တကယ္တမ္း အဲဒီလို ျဖစ္မလာေတာ့ စိတ္ပ်က္မိပါတယ္။ အခုဟာက အရင္ ျမန္မာအစိုးရ အစဥ္အဆက္ လုပ္ေနက်အတုိင္းပါပဲ။ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ေပးၿပီး အက်ဥ္းသားေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ လႊတ္တယ္၊ ဒါေပမဲ့ အဲဒီထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားက နည္းနည္းပဲ ပါပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အခု ကိုဇာဂနာနဲ႔ မစုစုေႏြး တို႔လိုလူေတြ ျပန္လြတ္လာတဲ့အတြက္ ၀မ္းေျမာက္ႀကိဳဆိုရေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံက အက်ဥ္းေထာင္ေတြထဲမွာ ယံုၾကည္ခ်က္ေၾကာင့္ အက်ဥ္းက်ေနသူေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီ ရွိေနေသးတယ္ဆိုတာကိုလည္း ေမ့ပစ္လို႔မရပါဘူး။”

ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလံုး ျပန္လြတ္ဖို႔ အေရးႀကီးတဲ့တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျမန္မာလူထုရဲ႕ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ လြတ္လပ္ခြင့္ေတြကို အာမခံႏုိင္တဲ့ ဥပေဒဆိုင္ရာ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ဖို႔လည္း အေရးႀကီးတယ္လို႔ မေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

“ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ အားလံုး လြတ္ေျမာက္ဖို႔က တကယ္ အေရးႀကီးပါတယ္။ တခ်ိန္တည္းမွာလည္း အစိုးရအေနနဲ႔ ဒီလို ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြကို မတရားဖမ္းဆီးထားႏိုင္တဲ့ ဥပေဒေတြကို ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ရပါလိမ့္မယ္။ တကယ္တမ္း ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကို အမွန္တကယ္ လုပ္ေနတယ္ဆိုတာကို ျပခ်င္ရင္ေတာ့ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရးေတြျဖစ္တဲ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္၊ စု႐ံုးခြင့္နဲ႔ အသင္းအပင္းဖြဲ႔စည္းမႈ စတာေတြကို တားျမစ္တဲ့ ဥပေဒေတြကိုလည္း ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲပစ္ရပါလိမ့္မယ္။”

နယူးေယာက္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ရဲ႕ အာရွေဒသဆိုင္ရာ တာ၀န္ခံတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ အီလိန္း ပီယာဆန္ ျဖစ္ပါတယ္။ မေန႔က ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားတခ်ိဳ႕ ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့အေပၚမွာ ႏုိင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔ Amnesty International နဲ႔ Christian Solidarity Worldwide (CSW) တို႔ကလည္း ႀကိဳဆိုေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခဲ့ၾကသလို ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလံုးကို လႊတ္ေပးဖို႔ကိုလည္း သူတို႔က ေၾကညာခ်က္ထုတ္ျပန္ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံတကာ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္အဖြဲ႔က ျမန္မာ့အေရး ကၽြမ္းက်င္သူ ဘန္ဂ်မန္ ဇ၀က္ကီး (Benjamin Zwacki) က ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ဆိုတာ အစကတည္းက မရွိသင့္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

“အစကတည္းက ဒီလူေတြ အဖမ္းခံရစရာ အေၾကာင္းကုိ မရွိပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခုက အခု ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားတခ်ဳိ႕ လႊတ္ေပးတာအပါအ၀င္ တုိင္းျပည္ထဲမွာ လုပ္ေနတယ္ဆုိတဲ့ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြဟာ ေနျပည္ေတာ္နဲ႔ ရန္ကုန္မွာတင္သာမကဘဲ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ အမ်ဳိးမ်ဳိး က်ဴးလြန္ခံေနရတဲ့ တုိင္းရင္းသားေဒသေတြအထိပါ တုိးခ်ဲ႕ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢရဲ႕ အထူးစံုစမ္းစစ္ေရးမႉး ေသာမတ္စ္ အုိေဟး ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) ကလည္း အခုတႀကိမ္ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အေရအတြက္ နည္းလြန္းတာေၾကာင့္မိုလို႔ ဒါဟာ ႏုိင္ငံတကာက ေမွ်ာ္လင့္ထားတဲ့အတိုင္း ျဖစ္မလာေသးတာပဲလို႔ ဆိုပါတယ္။

“အခုကိစၥမွာဆိုရင္ လႊတ္ေပးတာဟာ ႏုိင္ငံတကာအသိုက္အ၀န္းက ေတာင္းဆိုေနတဲ့အတိုင္း မဟုတ္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ က်ေနာ္တို႔ တကယ့္ကို ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာရပါလိမ့္မယ္။ အေထြေထြညီလာခံမွာ အဖြဲ႔၀င္ တႏုိင္ငံခ်င္းစီ သိေအာင္ေျပာျပရမွာ ျဖစ္ၿပီး ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေျခအေနအတိုင္း ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ျမန္မာႏုိင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရး အေျခအေနဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢရဲ႕ အထူးစံုစမ္းစစ္ေရးမႉး ေသာမတ္စ္ အုိေဟး ကင္တားနား (Tomas Ojea Quintana) ျဖစ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးတဲ့ အေျခအေနအပါအ၀င္ ျမန္မာႏိုင္ငံက ေနာက္ဆံုး ႏုိင္ငံေရး ျဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈေတြကို လာမယ့္ ေအာက္တိုဘာလ ၁၉ ရက္ေန႔က်ရင္ ကုလသမဂၢ လံုျခံဳေရး ေကာင္စီမွာ မစၥတာ ကင္တားနားက အစီရင္ခံမွာျဖစ္ပါတယ္။

လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္နဲ႔ အက်ဥ္းသား ၆ ေထာင္ေက်ာ္ ျပန္လႊတ္ေပးမယ္လို႔ ျမန္မာအစိုးရက ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ပိုင္း မေန႔ကစလို႔ အက်ဥ္းသားတခ်ိဳ႕ ျပန္လႊတ္ရာမွာ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားကေတာ့ အနည္းစုသာ ပါ၀င္ခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီအထဲမွာ တိုင္းရင္းသား ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေရႊ၀ါေရာင္ သံဃာ့လႈပ္ရွားမႈေခါင္းေဆာင္ သံဃာေတာ္ေတြလည္း ပါ၀င္ျခင္းမရွိေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လဲ ဒီလို အထင္ကရပုဂၢိဳလ္ေတြ အပါအ၀င္ က်န္ေနေသးတဲ့ ႏုိင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ အားလံုး ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔ ျပည္တြင္းျပည္ပ လႈပ္ရွားသူေတြက ေတာင္းဆိုေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG