သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ့အေရး ေဒသလံုၿခံဳေရးအေနနဲ႔ ေဆြးေႏြးဖို႔တိုက္တြန္း

  • ဦး၀င္းမင္း

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ အာဆီယံ ေခါင္းေဆာင္ေတြအၾကား ဒုတိယအႀကိမ္ ထိပ္သီး ေဆြးေႏြးပြဲကို ဒီကေန႔ နယူးေယာက္ခ္ၿမိဳ႕မွာ ျပဳလုပ္မွာပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္း ႏ်ဴကလီးယားကိစၥဟာဆုိရင္ ေဒသလံုၿခံဳေရးအတြက္ ပူပင္စရာျဖစ္လို႔ ျမန္မာ့အေရးကိစၥကိုလည္း အေလးေပးေဆြးေႏြးၾကဖို႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔အစည္းေတြက တုိက္တြန္းေနပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ စံုစမ္းဆက္သြယ္ထားတဲ့ ဦး၀င္းမင္း က ဆက္ၿပီးေတာ့ ေျပာျပပါမယ္။

ဒီေန႔လုပ္ေတာ့မယ့္ အေမရိကန္နဲ႔ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျမန္မာ့အေရး ကိုလည္း အဓိကထား ေဆြးေႏြးသင့္တယ္လို႔ Alternative Asean လို႔ေခၚတဲ့ အာဆီယံစင္ၿပိဳင္အဖြဲ႔ရဲ႕ေခါင္းေဆာင္ Debbie Stothard က ဒီမနက္ပဲ ေျပာလိုက္ပါတယ္။ အေမရိကန္နဲ႔ အာဆီယံေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ နယူးေယာက္ခ္မွာ က်င္းပေနတဲ့ ကုလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံႀကီးရဲ႕ ျပင္ပမွာ ဒီကေန႔ ေတြ႔ဆံုၾကမွာပါ။

အခုလို ေတြ႔ဆံုတာဟာ မႏွစ္က စကၤာပူမွာလုပ္ခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ အာဆီယံ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲအၿပီး ဒုတိယအႀကိမ္ လုပ္တာျဖစ္ပါတယ္။ အခုလာမယ့္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမွာ မႏွစ္ကလုပ္ခဲ့တဲ့ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကတဲ့ အေရးႀကီးတဲ့ကိစၥေတြ ျဖစ္တဲ့ ေဒသဆုိင္ရာ လံုၿခံဳေရးနဲ႔ စီးပြားကုန္သြယ္ေရး ကိစၥေတြကို အဓိကထား ေဆြးေႏြးၾကမွာပါ။ အခုလို ေဒသဆုိင္ရာ လံုၿခံဳေရး ကိစၥေတြကို ေဆြးေႏြးရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံကိစၥ ဟာလည္း အေရးႀကီးတဲ့ ကိစၥတခုအျဖစ္ အက်ံဳး၀င္ ေနတာမို႔ ျမန္မာ့အေရးကိုလည္း ထည့္ေဆြးေႏြးဖို႔ အေရးႀကီးေၾကာင္း Debbie Stothard က အခုလို ေျပာပါတယ္။

“ဒီေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျမန္မာျပည္ကိစၥကို ထည့္ေဆြးေႏြးဖို႔ တကယ့္ကိုပဲ အေရးႀကီးပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီေဒသဆုိင္ရာ လံုၿခံဳေရးအေၾကာင္း အဓိက ေဆြးေႏြးၾကမယ္ ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္မွာ လြန္ခဲ့တဲ့လအနည္းငယ္အတြင္းက ထြက္ေပၚခဲ့တဲ့ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္က ရွိေနပါတယ္။ ဒီကိစၥဟာ လံုၿခံဳေရးအရ စိတ္ပူစရာပါ။ ေနာက္တခု စိုးရိမ္ရတာကလည္း နအဖ က အပစ္ရပ္တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔ ေတြကို ေလာေလာဆယ္ ဖိအားမ်ိဳးစံု အမ်ားႀကီး ပိုၿပီးေတာ့ ေပးလာတဲ့အတြက္ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ၿပီးသြားရင္ ႀကီးမားတဲ့ စစ္ပြဲေတြ ျပန္ၿပီးေတာ့ ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ အလားအလာေတြ ေတြ႔ေနရပါတယ္။”

သူမကပဲ ဆက္ေျပာတာက တကယ္လို႔ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး စစ္ပြဲေတြ ျပန္ျဖစ္လာခဲ့ရင္ အာဆီယံအေနနဲ႔ လက္ေတြ႔ရင္ဆိုင္ရမယ့္ ေနာက္အေျခအေန တခုလည္း ရွိေနတယ္လို႔ ထပ္ေျပာပါတယ္။ အဲဒီအေျခအေနကေတာ့ ေရြးေကာက္ခံထားရတဲ့ အစိုးရသစ္အေနနဲ႔ ဒီစစ္ပြဲကို ေထာက္ခံဖုိ႔ အာဆီယံကို ဖိအားေပးႏုိင္တယ္လို႔ မစ္ Stothard က အခုလုိ ဆက္ေျပာပါတယ္။

“ဒီမွာ အာဆီယံအတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ အေရးႀကီးတာက ေရြးေကာက္ပြဲေတြၿပီးသြားလို႔ စစ္ပြဲေတြ ျပန္ျဖစ္လာခဲ့ရင္ ေရြးေကာက္ထားတဲ့ အစိုးရကေန သူ႔စစ္ပြဲ ေထာက္ခံေပးဖို႔ ေျပာလာရင္ အာဆီယံ အခက္ႀကံဳရႏုိင္ပါတယ္။ အာဆီယံကို ျမန္မာစစ္အစိုးရက ျပန္ေပးဆြဲသလို ျဖစ္ၿပီးေတာ့ တုိင္းရင္းသားအဖြဲ႔ေတြကို တုိက္ခိုက္လာတာကို အတင္းအဓမၼ ေထာက္ခံခိုင္းသလို ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အာဆီယံနဲ႔ အေမရိကန္အစိုးရက ႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ၊ မႀကိဳက္သည္ျဖစ္ေစ ျမန္မာႏုိင္ငံအေၾကာင္းကို ေဆြးေႏြးဖို႔အေရးႀကီးပါတယ္။”

ၿပီးခဲ့တဲ့ ဇူလိုင္လမွာ ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံ ဟႏိြဳင္းၿမိဳ႕မွာ လုပ္ခဲ့တဲ့ အာဆီယံေဒသဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲ ARF မွာေတာ့ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး ဦးဥာဏ္၀င္း ကို နားမဆံ့ေအာင္ ေ၀ဖန္တာေတြ လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ အာဆီယံအေထြေထြ အတြင္းေရးမွဴး Surin Pitsuwan က ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီေန႔လုပ္မယ့္ အေမရိကန္ အာဆီယံထိပ္သီးအစည္းအေ၀းပြဲမွာလည္း ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးဖို႔ရွိေန ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုလာမယ့္ ထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲကိုေတာ့ ျမန္မာဘက္က ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဦးသိန္းစိန္ မတက္ေရာက္ဘူးလို႔ အာဆီယံအသိုင္းအ၀ိုင္းက ေျပာေနၾကပါတယ္။ အခုလို မတက္ေရာက္တာဟာ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေနာက္ထပ္ေ၀ဖန္မႈေတြ နားမဆံ့ေအာင္ ထပ္မၾကားခ်င္လို႔ ျဖစ္ႏုိင္တယ္လို႔ ဒီေန႔ထုတ္ အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံက ဂ်ကာတာသတင္းစာမွာ ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

အေမရိကန္အစိုးရကေတာ့ ဒီထိပ္သီးေဆြးေႏြးပြဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အပါအ၀င္ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြအားလံုး ျပန္လႊတ္ေပးဖို႔နဲ႔ အမ်ိဳးသားျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးလုပ္ေပးဖို႔ အာဆီယံနဲ႔အတူ ပူးတြဲေတာင္းဆုိဖို႔ သမၼတ အိုဘားမား က ေျပာဖုိ႔ရိွတယ္လို႔ အေမရိကန္အစိုးရ အေရွ႕အာရွဆုိင္ရာ အႀကီးတန္း အရာရွိ Jeff Bader က မေန႔က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

အခုလို အေမရိကန္အစိုးရက ေျပာတာကို အာဆီယံအေနနဲ႔ ဘယ္လို တုန္႔ျပန္မလဲ ဆိုတာကိုေတာ့ ဒီေန႔ အစည္းအေ၀းမွာ ဆက္ၿပီးေတာ့ ေစာင့္ၾကည့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

XS
SM
MD
LG