သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကေလးစစ္သား ပေပ်ာက္ဖို႔ အေျခအေန တိုးတက္မႈ မရွိေသးဘူးလို႔ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖဲြ႔က ေျပာလိုက္ပါတယ္။ HRW ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဂ်ိဳး ဘက္ကာ (Joe Backer) နဲ႔ ဗြီအိုေအ ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခန္းမွာ သူက အခုလို ေျပာလိုက္တာပါ။ အျပည့္အစံုကို မအင္ၾကင္းႏိုင္ က တင္ျပထားပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးအခြင့္အေရး အျပည့္အ၀ မရွိေသးဘူးလို႔ ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႔ေတြက ေ၀ဖန္ေနတာေၾကာင့္ ႏုိင္ငံတြင္း ကေလးစစ္သား ေစခိုင္းေနတဲ့ အေျခအေနနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဂ်ိဳး ဘက္ကာ (Joe Backer) ကို ေမးၾကည့္ေတာ့ -

“ျမန္မာႏိုင္ငံက ကေလးစစ္သား ေစခိုင္းေနတဲ့ အေျခအေနဟာ စိုးရိမ္ေနရဆဲပါပဲ။ ဒီအေျခအေနေတြ ပေပ်ာက္ေအာင္ တခ်ဳိ႕အပိုင္းေတြမွာ တာ၀န္ခံေဆာင္ရြက္မယ္လို႔ အစိုးရက ကတိေပး ေျပာဆိုထားေပမဲ့ တကယ္ပဲ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါ့မလားဆိုတာ က်မတို႔က သံသယ ရွိေနပါတယ္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလအကုန္မွာ ကေလးစစ္သား ပေပ်ာက္ေရး အေကာင္အထည္ေဖာ္မယ့္ အစီအစဥ္ကို ျမန္မာအစိုးရက ကုလသမဂၢမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ ဇြန္လတုန္းက လက္မွတ္ေရးထိုးထားတာပါ။ ဒါေပမဲ့ အခုခ်ိန္ထိ အေျခအေနေတြဟာ တိုးတက္မလာေသးပါဘူး။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ ILO အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အလုပ္သမားအဖဲြ႔ခ်ဳပ္က ေကာက္ယူထားတဲ့ ကေလးစစ္သားစာရင္း ၇၇၀ ေက်ာ္ေလာက္ ရွိပါတယ္။ အ့ဲဒီထဲက ျမန္မာအစိုးရက လက္မွတ္ေရးထိုးၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း အခုခ်ိန္ထိ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ ကေလးစစ္သား အေရအတြက္ဟာ ၆၆ ေယာက္ပဲ ရွိပါေသးတယ္။”
ျမန္မာစစ္တပ္က အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးစစ္သားေတြကို မိဘထံျပန္လည္အပ္ႏွံတဲ့အခမ္းအနားတြင္ ေတြ႔ရစဥ္။
ျမန္မာစစ္တပ္က အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးစစ္သားေတြကို မိဘထံျပန္လည္အပ္ႏွံတဲ့အခမ္းအနားတြင္ ေတြ႔ရစဥ္။

ေမး။ ။ အစိုးရဘက္က အျပည့္အ၀ အခုလို အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏိုင္ျဖစ္ေနတာ ဘာေၾကာင့္လဲလို႔ ဂ်ိဳး ဘက္ကာ (Joe Backer) ထင္ပါလဲရွင့္။

“အစိုးရအေနနဲ႔ သူကတိေပးထားတဲ့အတိုင္း အခ်ိန္ကိုက္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ အစီအစဥ္ေတြကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖို႔ လိုေနတာပါ။ ဥပမာဆိုရင္ မႏွစ္က ႏို၀င္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔ ေနာက္ဆံုးထားၿပီး ကေလးစစ္သား အေရအတြက္ စာရင္းျပဳစုထုတ္ျပန္မယ္လို႔ အစိုးရက ေျပာထားေပမဲ့ အခုခ်ိန္ထိ ျဖစ္မလာေသးပါဘူး။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ အခု လာမယ့္ ဒီဇင္ဘာလအကုန္မွာ စာရင္းရွိထားတဲ့ ကေလးစစ္သား အကုန္လံုး ျပန္လႊတ္ေပးမယ္ဆိုတဲ့ အစီအစဥ္အတြက္လည္း ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ေဆာင္ရြက္ေပးဖို႔ လိုေနပါတယ္။ ILO ကေျပာထားတဲ့ စာရင္းအရ ကေလးစစ္သား အေရအတြက္ဟာ ၇၇၀ ေက်ာ္ရွိေနၿပီး အ့ဲဒီထဲက အေရအတြက္ အမ်ားအျပားဟာ အခုခ်ိန္ထိ လြတ္ေျမာက္လာတာမ်ဳိး မရွိေသးဘူးေလ။”

ေမး။ ။ HRW အေနနဲ႔ေရာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကေလးစစ္သား ပေပ်ာက္ေရး ၀ိုင္း၀န္း ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အခါမွာ အဓိက စိန္ေခၚခ်က္ေတြ ဘာေတြရွိလဲရွင့္။

“အဓိက စိန္ေခၚေနတဲ့အခ်က္က ကေလးစစ္သားေတြနဲ႔ပတ္သက္လို႔ က်မတို႔ အတိအက် စံုစမ္းေမးျမန္းခြင့္ ရဖို႔ အခ်က္ပါ။ သူတို႔ ဘယ္မွာလဲ။ သူတို႔ စာရင္း၀င္ထားလား။ သူတို႔ စုေဆာင္းခံထားရတဲ့ စစ္တပ္ေတြကေန စနစ္တက် ျပန္လြတ္ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါမွသာ သူတို႔ အိမ္ကို ျပန္ေရာက္တဲ့အခါမွာ စာသင္ၾကားႏိုင္မယ္၊ အလုပ္အကိုင္ေတြ ရဖို႔ လုပ္ႏိုင္မွာျဖစ္တယ္။ ဒီလိုမ်ဳိး ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ဖို႔ အစိုးရနဲ႔ စစ္တပ္က အဓိက ျဖစ္ေနတာပါ။ ေနာက္ၿပီး ကုလသမဂၢဘက္ကလည္း ဒီထက္ပိုၿပီး အားစိုက္လုပ္ေဆာင္ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။”

ေမး။ ။ အခုလိုေပါ့ေနာ္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ကေလးစစ္သားေတြ၊ ကေလးအလုပ္သမားေတြ ရွိေနၿပီးေတာ့ သူတို႔ေတြ ညႇဥ္းပန္းႏွိပ္စက္ခံေနရတဲ့ အေျခအေနကို ဘယ္လိုမ်ိဳး ကာကြယ္ေပးႏုိင္မလဲရွင့္။

“ဒီလိုခက္ခဲတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတြကို ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ား ရင္ဆိုင္ေနရတာပါ။ တခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံေတြမွာ မိသားစု ဆင္းရဲလို႔ ေငြေၾကးအတြက္ ကေလးေတြဟာ စစ္တပ္ထဲ ၀င္ၾကတယ္ဆိုေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံက ကေလးစစ္သားေတြကေတာ့ မိဘေတြဟာ ေငြေၾကးဆင္းရဲတယ္ဆိုေပမဲ့ အတင္းအဓမၼ ၿခိမ္းေျခာက္ၿပီး စုေဆာင္းခံရတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိး ေတြ႔ရပါတယ္။ ကေလးအခြင့္အေရး ကာကြယ္ဖို႔ဆိုရင္ အဓိကအခ်က္ကေတာ့ ပညာေရးစနစ္ကို တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေအာင္ လုပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ကေလးတိုင္း ပညာမသင္မေနရ စနစ္ရွိမယ္ဆိုရင္ ကေလး အလုပ္သမားေတြလည္း မရွိႏိုင္သလို ကေလးစစ္သား ဆိုတာမ်ဳိးလည္း ပေပ်ာက္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး သူတို႔အနာဂတ္အတြက္ အလုပ္အကိုင္ ေကာင္းေကာင္းရမွာ ေသခ်ာတယ္ေလ။”

HRW ရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဂ်ိဳး ဘက္ကာ (Joe Backer) ကို ဆက္သြယ္ေမးျမန္းခဲ့တာပါရွင္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက ကေလးစစ္သား ေစခိုင္းမႈ အေျခအေနကို HRW အဖြဲ႔က ေစာင့္ၾကည့္ေနၿပီးေတာ့ ႏုိင္ငံတကာကိုလည္း အစီရင္ခံ ထုတ္ျပန္ေနတာပါရွင္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG