သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

မၾကာေသးခင္ႏွစ္ေတြအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔အတူ စီးပြားေရး အခြင့္အလန္းေတြကုိ ေမွ်ာ္မွန္းၿပီး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ၀င္ေရာက္လာရာမွာ ျပည္ပက သာမက ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းရွင္ေတြလည္း ထိပ္ဆုံးက ပါ၀င္လာၾကပါတယ္။ ဒီအထဲက စကၤာပူအေျခစုိက္ ႐ုိးမကုမၸဏီ အႀကီးအကဲကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး အလားအလာေတြအေပၚ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ႀကီးႀကီးနဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတဲ့အေၾကာင္း ႐ုိက္တာသတင္းဌာနနဲ႔ ေတြ႔ဆုံေမးျမန္းရာမွာ ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။ ႐ုိးမကုမၸဏီ အႀကီးအကဲရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္နဲ႔အတူ ျမန္မာ့စီးပြားေရး တုိးတက္မႈ အလားအလာနဲ႔ စိန္ေခၚမႈေတြ အေၾကာင္းကုိေတာ့ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရး က႑မွာ ကုိေအာင္လြင္ဦး ကတင္ျပထားပါတယ္။

ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီၿပီး စစ္အစုိးရေတြရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အဆုံးသတ္ခဲ့ၿပီးေနာက္ အရင္းအျမစ္နဲ႔ လုပ္သားအင္အား ႂကြယ္၀တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရး အခြင့္အလန္းေတြ ေပၚလာၿပီဆုိတဲ့ တြက္ဆခ်က္ေတြနဲ႔ အစပ်ဳိး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ လာၾကတဲ့ အထဲမွာေတာ့ စကၤာပူမွာ မွတ္ပုံတင္ထားတဲ့ Yoma Strategic Holdings ကုမၸဏီလည္း ထိပ္ဆုံးက ပါ၀င္ပါတယ္။ မၾကာေသးခင္တုန္းကပဲ ႐ုိးမကုမၸဏီဟာ ေကာ္ဖီ၊ ႏုိ႔ထြက္ပစၥည္း၊ အေအးခန္းကအစ ပညာေရးလုပ္ငန္းအဆုံး လုပ္ငန္းသစ္ေတြကုိလည္း တုိးခ်ဲ႕ခဲ့တာပါ။ ႐ုိးမကုမၸဏီရဲ႕ စုိက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းေတြမွာေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ ဘ႑ာေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈအဖဲြ႔ (IFC) နဲ႔ ကမာၻ႔ဘဏ္တုိ႔က ၂၀% အထိ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံဖုိ႔နဲ႔ ကၽြမ္းက်င္မႈ အကူအညီေတြ ေပးအပ္သြားဖုိ႔လည္း သေဘာတူထားပါတယ္။ ေကာ္ဖီစုိက္ပ်ဳိးေရး၊ အေအးခန္း လုပ္ငန္းေတြမွာ ဆုိရင္လည္း ျပည္တြင္းျပည္ပ ကုမၸဏီေတြနဲ႔ ဖက္စပ္ လုပ္ကုိင္သြားမွာပါ။ ပညာေရး က႑မွာေတာ့ ေက်ာင္းသားေပါင္း ၁,၀၀၀ ေလာက္စီ လက္ခံႏုိင္မယ့္ မူႀကိဳနဲ႔ မူလတန္းအရြယ္ ေက်ာင္းတေက်ာင္းနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေက်ာင္းတေက်ာင္းကုိ ဖြင့္လွစ္ဖုိ႔လည္း စီစဥ္ေနတာပါ။

ကုမၸဏီရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းေ၀ ေခၚ Surge Pun ကေတာ့ လုိအပ္ခ်က္ေတြ ႀကီးႀကီးမားမား ရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး က႑ေပါင္းစုံမွာ လုပ္ငန္းေတြ ခ်ဲ႕ထြင္ႏုိင္တဲ့ အခြင့္အလန္းေတြလည္း တပုံႀကီး ရွိေနတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
“ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈ အားအေကာင္းဆုံး က႑အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္တာကေတာ့ တခုမက ရွိလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ လြယ္လြယ္ကူကူ ဆုိရင္ေတာ့ ၀န္ေဆာင္မႈက႑လုိ႔ပဲ ေျပာရပါလိမ့္မယ္။ ဥပမာ ခရီးသြားလုပ္ငန္းပါ။ ၀င္လာတဲ့ အတုိင္းအတာကေတာ့ အေတာ္ေလး နည္းပါေသးတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း တျခား အလားအလာရွိတဲ့ က႑ေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိပါတယ္။ ဥပမာ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္ေရးလုိ အေျခခံအေဆာက္အအုံ လုပ္ငန္းေတြပါ။ ဒါေတြက တုိးတက္မႈ အားေကာင္းႏုိင္တဲ့ က႑ေတြလုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း လယ္ယာစုိက္ပ်ဳိးတဲ့ တုိင္းျပည္ ျဖစ္တဲ့အတုိင္း၊ အလားအလာ အေကာင္းဆုံးကေတာ့ စုိက္ပ်ဳိးေရး လုပ္ငန္းပါ။”

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စစ္တပ္ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အဆုံးသတ္ခဲ့ၿပီး၊ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္တဲ့ အစုိးရ တက္လာခ်ိန္မွာေတာ့ ႏုိင္ငံေရး၊ စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ေတြ ေပးမယ္ဆုိၿပီး ကတိျပဳခဲ့တာပါ။ ဒီေနာက္ပုိင္းမွာလည္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၊ ကုန္သြယ္မႈနဲ႔ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ ဥပေဒေတြ ျပင္ဆင္တာ အပါအ၀င္ စီးပြားေရးမွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိလည္း ေတြ႔ျမင္ခဲ့ရပါတယ္။
အစုိးရအေနနဲ႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လုပ္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ျမန္လြန္းေနတယ္လုိ႔ေတာင္ ထင္ပါတယ္ ...

ဒါေပမဲ့လည္း စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးတုိးတက္မႈေတြ အျပည့္အ၀ အားေကာင္းလာေစဖုိ႔ကေတာ့ ျပဳျပင္စရာေတြ က်န္ေနတုန္းပဲလုိ႔ ႐ုိးမကုမၸဏီရဲ႕ ဥကၠ႒ Surge Pun ကျမင္ပါတယ္။
“က်ေနာ့္ အျမင္ကေတာ့ အစုိးရအေနနဲ႔ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား လုပ္ခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ တခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာ ျမန္လြန္းေနတယ္လုိ႔ေတာင္ ထင္ပါတယ္။ သုိ႔ေသာ္ ဘယ္ေလာက္လုပ္လုပ္ လုံေလာက္ၿပီလုိ႔ေတာ့ မဆုိႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဘ႑ာေရးက႑တုိ႔ ပညာေရးတုိ႔မွာ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ဖြင့္ေပးႏုိင္ပါတယ္။ အားလုံးၿခံဳေျပာရမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ က်ေနာ္တုိ႔ အစုိးရအေနနဲ႔ သိသိသာသာ လုပ္ျပတာေတြ ရွိပါတယ္။ ဒီထက္ပုိၿပီး လုပ္ႏုိင္တာကေတာ့ သူတုိ႔ရဲ႕ စီးပြားေရး ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ေအာင္ျမင္ဖုိ႔ ဆႏၵရွိယုံသာမက ရည္မွန္းခ်က္အတုိင္းျဖစ္ဖုိ႔ လုိအပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ျဖည့္ဆည္းရမွာေတြကုိ နားလည္ဖုိ႔လည္း လုိပါတယ္။ ဥပမာ ေျပာရမယ္ဆုိရင္ စေတာ့ခ္အိပ္ခ်ိန္းတခု ဒီႏွစ္ကုန္ေနာက္ဆုံးထား ဖြင့္ခ်င္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔က ေၾကညာထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း စေတာ့ခ္ေစ်းကြက္တခု ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ ဖြင့္ႏုိင္ဖုိ႔ ဘာေတြလုိသလဲ ဆုိတာကုိ ေသခ်ာ နားလည္ သေဘာေပါက္ပုံ မရပါဘူး။”


ျမန္မာႏုိင္ငံလည္း အဖဲြ႔၀င္ျဖစ္တဲ့ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံမ်ားအသင္း (Asean) ႏုိင္ငံေတြ စီးပြားေရးအရ တေပါင္းတစည္းတည္း ျဖစ္ေစဖုိ႔ စီစဥ္ထားတဲ့ ေရွ႕ႏွစ္အမွီ ရန္ကုန္မွာ စေတာ့ခ္ရွယ္္ယာ ေစ်းကြက္တခု ဖြင့္လွစ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ထားတာ ျဖစ္ေပမဲ့ မေရမရာ အေျခအေနေတြနဲ႔ ႀကံဳေနရတာပါ။ အာမခံေငြစုစာခ်ဳပ္ေတြနဲ႔ အစုရွယ္ယာလုပ္ငန္းအတြက္ ဥပေဒတရပ္ကုိ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ထဲ အတည္ျပဳထားေပမဲ့ ဘ႑ာေရး လုပ္ငန္းေတြ အေျခမခုိင္ေသးသလုိ၊ ဆက္သြယ္ေရးနဲ႔ သတင္းနည္းပညာလုိ အေျခခံ အေဆာက္အအုံ လုိအပ္ခ်က္ေတြ အပါအ၀င္ စိန္ေခၚမႈေတြလည္း ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ႐ုိးမကုမၸဏီ အႀကီးအကဲကေတာ့ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈေတြအတြက္ အခရာက်တဲ့ ဘ႑ာေရးက႑မွာ အားေကာင္းေအာင္ လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အခ်ိန္ယူ ႀကိဳးပမ္းရဦးမယ္လုိ႔လည္း ႐ုိက္တာသတင္းဌာနနဲ႔ ေမးျမန္းခန္းမွာ ေျပာဆုိခဲ့တာပါ။

ဒီလုိ စိန္ေခၚမႈေတြ ရွိေနတုန္းပဲ ဆုိေပမဲ့လည္း ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး အစီအစဥ္ေတြဟာ ႀကံဳေတာင့္ႀကံဳခဲ အခြင့္အေရး ျဖစ္တဲ့အတြက္လည္း လက္မလႊတ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။
“ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပင္ပမွာ လုပ္ငန္းေတြလုပ္ဖုိ႔ အစီအစဥ္မရွိပါဘူး။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာပဲ အေသအခ်ာ အာ႐ုံစုိက္ေနပါတယ္။ ဒါက တသက္မွာတခါ အခြင့္အေရးမ်ဳိးပါ။ လတ္တေလာ ေတြ႔ေနရတဲ့ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြမွာ အျပည့္အ၀ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသြားဖုိ႔လည္း က်ေနာ္တုိ႔ ရည္ရြယ္ထားပါတယ္။ စီးပြားေရး အလားအလာေကာင္းေတြ အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔ အျပည့္အ၀ ျမႇဳပ္ႏွံသြားမွာပါ။”

အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပုံေငြအဖဲြ႔ (IMF) ကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြ႔ံၿဖိဳးမႈဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း ၇.၅% ရွိေနရာက ၂၀၁၄-၂၀၁၅ ဘ႑ာႏွစ္မွာေတာ့ ၇.၇၅% ေလာက္အထိ တုိးလာႏုိင္တယ္လုိ႔ ခန္႔မွန္းထားပါတယ္။ ဘ႑ာေရး က႑မွာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြကုိ စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္တာနဲ႔အမွ် ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈနဲ႔ ကုန္သြယ္မႈေတြ အားေကာင္း လာႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း ေျပာဆုိထားတာပါ။ ဒီႏွစ္ကစၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံက ဥကၠ႒အျဖစ္ တာ၀န္ယူေနတဲ့ အာဆီယံအသင္း၀င္ ႏုိင္ငံေတြၾကား ေရွ႕ႏွစ္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွွာ စီးပြားေရး၀န္းက်င္ တည္ေဆာက္ရာ အက်ဳိးအျမတ္ေတြ ခံစားရႏုိင္တယ္လုိ႔လည္း IMF ကခန္႔မွန္းထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏုိင္ငံတကာ ဘ႑ာေရးနဲ႔ စီးပြားေရး အဖဲြ႔အစည္းေတြကုိယ္တုိင္ အေပါင္းလကၡဏာေဆာင္တဲ့ ခန္႔မွန္းခ်က္ေတြေၾကာင့္လည္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြဟာ အက်ဳိးမယုတ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ ႐ုိးမကုမၸဏီရဲ႕ ဥကၠ႒ ဦးသိန္းေ၀ ေခၚ Surge Pun ကဆုိပါတယ္။
“လွ်င္တဲ့လူေတြကေတာ့ ဒီမွာ ေရာက္ေနၾကၿပီ ထင္ပါတယ္။ ဒီမွာစၿပီး အေျခစုိက္ေနၾကပါၿပီ။ အျမင္က်ယ္ရာေရာက္တဲ့ အတြက္လည္း ဒီလူေတြကုိ က်ေနာ္က ခ်ီးက်ဴးပါတယ္။ ဒီတုိင္းျပည္က အလားအလာေကာင္းေတြကုိလည္း ဒီလူေတြက မွန္မွန္ကန္ကန္ ျမင္တတ္ၾကပါတယ္။ အလားအလာေကာင္းေတြ တပုံႀကီး ရွိေနသလုိ၊ လုိအပ္ခ်က္ေတြကလည္း အမ်ားႀကီးပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဒီမွာေရာက္ေနၾကတဲ့ ကုမၸဏီေတြ အေျခက်ေအာင္ ႀကိဳးစားေနၾကတာပါ။ ဒါဟာလည္း အင္မတန္မွ အေမွ်ာ္အျမင္ရွိရာ ေရာက္တာမို႔ ေနာက္ထပ္လာၾကဖုိ႔လည္း က်ေနာ့္အေနနဲ႔ အျပည့္အ၀ အားေပးသြားမွာပါ။”

၀ါရွင္တန္ အေျခစုိက္ Heritage Foundation နဲ႔ Wall Street Journal တုိ႔ပူးတဲြၿပီး ဒီႏွစ္ဆန္းပုိင္း ထုတ္ျပန္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ စီးပြားေရး လြတ္လပ္ခြင့္ အညႊန္းကိန္းမွာေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ကထက္ တုိးတက္မႈေတြ ေတြ႔ရတဲ့အေၾကာင္း ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ၊ စီးပြားေရး လုပ္ကုိင္ခြင့္နဲ႔ အလုပ္သမား အခြင့္အေရးေတြ တုိးတက္လာတဲ့အတြက္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္မွာ လြတ္လပ္ခြင့္အဆင့္ ၁၇၂ မွာ ရွိေနရာက ၁၀ ဆင့္တက္ၿပီး ၁၆၂ အျဖစ္နဲ႔ တုိးျမႇင့္သတ္မွတ္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့လည္း ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေလာက္ အထီးက်န္ေနလာခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး အေျခအေနေတြကုိ ေစာင့္ၾကည့္ အကဲခတ္ရာမွာေတာ့ ႀကီးႀကီးမားမား တုိးတက္တဲ့ အဆင့္အထိေတာ့ မေရာက္ေသးဘူးလုိ႔လည္း အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပထားတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပရင္းနဲ႔ပဲ ဒီသီတင္းပတ္ရဲ႕ စီးပြားေရး က႑ကုိ ရပ္နားလုိက္ပါရေစ။
XS
SM
MD
LG