သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ကေမၻာဒီးယား ကေလးသူငယ္ေတြ အခြင့္အေရးဆံုး႐ံႈး


ကေမၻာဒီးယား ကေလးငယ္မ်ား ေက်ာင္းမွ အိမ္သို႔ လမ္းေလွ်ာက္ျပန္ေနၾကစဥ္ (မတ္၊ ၁၈၊ ၂၀၁၃)

ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးက႑ တိုးတက္ေအာင္ျမင္မႈေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား ရွိေနေပမဲ့လည္း ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး ရရွိမႈ အဆင့္အတန္းကေတာ့ ဆိုးရြားနိမ့္က်ေနဆဲ ျဖစ္တယ္လို႔ ကေလးသူငယ္ဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာတေစာင္က ဆိုပါတယ္။ ဒီ အေၾကာင္း ဗီြအိုေအ သတင္းေထာက္ Leonie Kijewski ေပးပိုထားတဲ့ သတင္းကို ကိုရဲမင္းထြန္းက တင္ျပေပးပါမယ္။

ဇြန္လ ၁ ရက္ေန႔ကို ႏုိင္ငံတကာ ကေလးသူငယ္မ်ားေန႔အျဖစ္ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံက က်င္းပေလ့ ရွိပါတယ္။ ဒီ ကေလးသူငယ္မ်ားေန႔ မတိုင္ခင္ေလးမွာပဲ The KidsRights Index ကေလးသူငယ္ဆိုင္ရာ ညႊန္းကိန္းအဖြဲ႔ရဲ႕ အစီရင္ခံစာက ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံရဲ႕ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး ရရွိမႈ အဆင့္အတန္းဟာ ကမၻာ့ႏုိ္င္ငံ ၁၈၁ ႏုိင္ငံအနက္ ၁၂၈ ေနရာမွာ ရိွေနပါတယ္လို႔ အစီရင္ခံထားပါတယ္။ ဒီ အစီရင္ခံစာဟာ ကေမၻာဒီးယား ကေလးငယ္ေတြရဲ႕ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးနဲ႔ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈဆိုင္ရာ အခ်က္အလက္ေတြကို အေျချပဳ ေရးသားထားၿပီး ကေမၻာဒီးယားႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး တိုးတက္မႈဟာ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ ရပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရးေတြကို ပိုၿပီး ေကာင္းမလာေစဘူးလို႔လည္း ေထာက္ျပ ထားပါတယ္။

ကေမၻာဒီးယားႏုိင္ငံရဲ႕ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အဆင့္ဟာ အိမ္နီးခ်င္းနိုင္ငံေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ရင္ ျမန္မာနိုင္ငံကလြဲလို႔ ေအာက္ဆုံးအဆင့္မွာ ရွိေနပါတယ္။ ထိုင္းနိုင္ငံက အဆင့္ ၁၄၊ ဗီယက္္နမ္က အဆင့္ ၅၇နဲ႕ လာအို နို္ငငံက အဆင့္ ၁၁၂ မွာ ရွိပါတယ္။ ျမန္မာနို္င္ငံက အဆင့္ ၁၃၃ မွာ ရွိတယ္လို႔ အစီရင္ခံစာက ဆိုပါတယ္။ Save the Children အဖြဲ႔ရဲ႕ မူဝါဒေရးရာ အႀကီးတန္း အႀကံေပး ပုဂၢိဳလ္ Huy Khy က ကေမၻာဒီးယားႏုိင္ငံရဲ႕ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရး ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ ဥပေဒေတြ ပို ေကာင္းမြန္လာေပမဲ့လို႔ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရး အပိုင္းမွာေတာ့ အားနည္းေနေသးတယ္လို႔ ဆိုၿပီး အခုလို ေျပာပါတယ္။

"ဥပေဒပိုင္းဆို္င္ရာမွာ တိုးတက္မႈေတြ သိသိသာသာ ရွိလာေပမဲ့ ကေမၻာဒီးယား ကေလးငယ္ေတြဟာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးနဲ႔ လူမႈ အသိုင္းအဝန္းမွာ ပါဝင္ခြင့္ရဖို႔ လိုအပ္ေနဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။ စိန္ေခၚမႈေတြကို ရင္ဆိုင္ေနရပါေသးတယ္။ ဥပမာ မသန္စြမ္းတဲ့ ကေလးငယ္ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ ေအာက္ေျခ အလယ္တန္းအဆင့္ ပညာေရး ၿပီးေျမာက္ပါတယ္။ ဒီ အဆင့္ကို ၿပီးေျမာက္တဲ့ သူတို႔နဲ႔ ရြယ္တူ သန္စြမ္းတဲ့ ကေလးေတြ ၄၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ရွိပါတယ္။ ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ အၾကမ္းဖက္တဲ့ ဒဏ္ကို ကေမၻာဒီးယား ကေလးငယ္ ၅၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ခံစားၾကရၿပီး၊ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းက စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ညႇင္းဆဲမႈေတြနဲ႔ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္းက လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ေစာ္ကားမႈေတြကို ခံစားခဲ့ရပါတယ္။ "

ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေတြမွာ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ ကေလးငယ္ေတြ ေက်ာင္းအပ္ႏႈန္း တိုးတက္လာေပမဲ့လို႔ ကေလးငယ္ေတြနဲ႔ မိဘေတြက ေက်ာင္းအစား အလုပ္ကို ေရြးၾကလို႔ အလယ္တန္းေက်ာင္းၿပီးတဲ့ ရာခိုင္ႏႈန္းက နည္းနည္းပဲ ရွိွိတယ္လို႔လည္း ယူနီဆက္ဖ္ အဖြဲ႔ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ The KidsRights Index က အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ ဇယားေအာက္ေျခေရာက္ေနတဲ့ အဆင့္ဟာ နုိ္င္ငံေတာ္ ဘတ္ဂ်က္ ခြဲေဝခ်ထားမႈနဲ႔ေရာ အစိုးရရဲ႕ လုံလ စိုက္ထုတ္နဲ႔ပါ ေရာင္ျပန္ဟပ္ေနတယ္ဆိုၿပီး Save the Children မူဝါဒ အႀကံေပး Khy က အခုလို ေထာက္ျပပါတယ္။

"ကေမၻာဒီးယား ကေလးသူငယ္ေတြ သူတို႔ရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြ ျပည့္ျပည့္ဝဝ ရရွိဖို႔ဆိုရင္ ႏိုင္ငံေတာ္က လုံေလာက္တဲ့ ဘတ္ဂ်က္ ခြဲေဝခ်ထားေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဥပမာ ၂၀၁၉ ခုနွစ္ဆိုရင္ ဘတ္ဂ်က္ရဲ႕ ၁၃.၇ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုပဲ ပညာေရးအတြက္ ခ်ထားေပးပါတယ္။ ကမၻာ့ စံႏႈန္းသတ္မွတ္ခ်က္က နိုင္ငံေတာ္ ဘတ္ဂ်က္ရဲ႕ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္ပါတယ္။ လူမႈ ဖူလုံေရး အသုံးစရိတ္အတြက္လည္း ေဒသဆိုင္ရာ ဘတ္ဂ်က္ရဲ႕ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္း ကေန ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းပဲ သုံးပါတယ္။"

ကေမၻာဒီးယား လူမႈဝန္ထမ္းဝန္ႀကီးဌာန ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ Yeap Malina ကေတာ့ မအားလပ္လို႔ ေဝဖန္ခ်က္မေပးပါဘူး။ လူမႈဝန္ထမ္း အရာရွိ တစ္ေယာက္က သူ႔ွဆီကို ဖုန္းလႊဲေပးေပမဲ့ VOA သတင္းေထာက္ သူနဲ႔ စကားမေျပာႏိုင္ခင္မွာပဲ ဖုန္းခ်သြားခဲ့ပါတယ္။ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရး တိုးတက္ ရရွိေစဖို႔အတြက္ ကေမၻာဒီးယား အစိုးရရဲ႕ အေရးၾကီးတဲ့ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြအေၾကာင္းကိုေတာ့ ကေမၻာဒီးယားက UNICEF အဖြဲ႔ သတင္းဆက္သြယ္ေရး အရာရွိ Bunly Meas က အခုလို ေျပာပါတယ္။

"လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ နွစ္အတြင္း ကေမၻာဒီးယား အစိုးရက ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရးတိုးတက္ဖို႔ အေရးၾကီးတာေတြ လုပ္ေဆာင္ခ့ဲ့ပါတယ္။ ဥပေဒ အမ်ိဳးမ်ိဳးကို ထုတ္ျပန္သလို ကေလးေတြကို ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ဖို႔ လုပ္ငန္း စီမံခ်က္ေတြ၊ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ေလွ်ာ့ခ်ေရးနဲ႕ ပညာေရးစနစ္ ေကာင္းမြန္ေရးကိစၥေတြ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကြာဟခ်က္ေတြကေတာ့ ရွိေနပါေသးတယ္။ ေအာင္ျမင္မႈေတြ ရေနတဲ့ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ တစ္ခ်ိဳ႕ က႑ေတြမွာ ကြာဟခ်က္ေတြ ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔ အမ်ားႀကီး လိုေနပါေသးတယ္။"

ကေမၻာဒီးယား အစိုးရအေနနဲ႕ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ရွိေနေပမဲ့လည္း ေလာေလာဆယ္မွာ ကေမၻာဒီးယား ကေလးငယ္ ၃၂ ရာခိုင္ႏႈန္းဟာ ဖြံ႔ၿဖိဳးၾကီးထြားမႈႏႈန္း ရပ္တံ့ေနၿပီး အသက္ ၅ နွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ ေသဆံုးမႈႏႈန္းက အေယာက္ ၁၀၀၀ မွာ ၃၁ ေယာက္ ရွိေၾကာင္း အခက္အခဲ ျပႆနာေတြ အားလုံး တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ဆက္စပ္ေနတာျဖစ္လုိ႔ အားလုံးကို တစ္ၿပိဳင္္တည္း ေျဖရွင္းရမွာျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ယူနီဆက္အဖြဲ႔ ပညာရွင္ Bunly Meas က ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္ ခင္ဗ်ား။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG