သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ရခုိင္စုံစမ္းေရး ေကာ္မရွင္သစ္အေပၚ သတိနဲ႔ တုံ႔ျပန္ႀကိဳဆုိ


ရခုိင္ျပည္နယ္က ပဋိပကၡေတြအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြကုိ စုံစမ္းစစ္ေဆးဖုိ႔ ျမန္မာအစုိးရက ေကာ္မရွင္ အသစ္တခု ထပ္မံဖဲြ႔စည္းမယ့္အေၾကာင္း ေၾကညာလုိက္တဲ့ အေပၚ သတိနဲ႔တုံ႔ျပန္ႀကိဳဆိုမႈေတြ ထြက္ေပၚလာပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ မႈေတြကုိ စုံစမ္းေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔ ႏုိင္ငံတကာက တုိက္တြန္းသံေတြ ထြက္ေပၚေနခ်ိန္မွာပဲ ေကာ္မရွင္အသစ္ ဖဲြ႔စည္းလုိက္တဲ့အေပၚ သေဘာထားအျမင္ေတြကုိေတာ့ ကုိဉာဏ္၀င္းေအာင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ပုိင္းက ပဋိပကၡေတြအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈ စြပ္စဲြခ်က္ေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာက ေ၀ဖန္ခံေနရခ်ိန္မွ သီးျခားလြတ္လပ္တဲ့ ေကာ္မရွင္တခု ထပ္မံဖဲြ႔စည္းၿပီး ေဖာ္ထုတ္ဖုိ႔ ႀကိဳးပမ္းတဲ့ အစီအစဥ္အျဖစ္ ႀကိဳဆုိလုိက္ၾကတာပါ။ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရး၊ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းေရးနဲ႔ ဖြ႔ံၿဖိဳးေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး လြတ္လပ္တဲ့ ေကာ္မရွင္တရပ္ကုိ ဖဲြ႔စည္းသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း သမၼတ႐ုံးက ေၾကညာထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း အရင္ကလည္း စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ခဲ့ေပမဲ့ အမ်ားလက္ခံႏုိင္တဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးေတြ ႀကံဳခဲ့ရတာေၾကာင့္ ဒီတႀကိမ္ အသစ္ဖဲြ႔မယ့္ ေကာ္မရွင္အေနနဲ႔ လုပ္ငန္းေတြကုိ ထိထိေရာက္ေရာက္ ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေစလုိတယ္လုိ႔ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈ အဖဲြ႔တခုျဖစ္တဲ့ Equality Myanmar ဒါ႐ုိက္တာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ တုိင္းျပည္မွာက အရင္တုန္းက ဖြဲ႔ခဲ့တဲ့ ေကာ္မ႐ွင္ေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အဲဒီေကာ္မရွင္ေတြကိုလည္း ျပည္သူလူထုက သိပ္ၿပီးေတာ့ အယုံအၾကည္မရွိဘူး၊ ႏုိင္ငံတကာကလည္း ဒါကို သိပ္အေရးမထားတာ ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လို႔ ဒီလိုမ်ဳိး ေကာ္မရွင္ဖြဲ႔တယ္ ဆိုတာက ႏိုင္ငံတကာက ေျပာလာလို႔ မုိးႀကဳိးပစ္လို႔ ထန္းလွ်က္နဲ႔ ကာတယ္ဆုိတဲ့ ပုံစမ်ဳိး မဟုတ္ပဲနဲ႔ ၊ ပါဝင္တဲ့ေကာ္မရွင္အဖြဲ႔ဝင္ေတြက ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို ခုိင္ခိုင္မာမာ ေျပာဆိုရဲ တင္ျပရဲေသာ အရာမ်ဳိးျဖစ္ဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ေနာက္တခုကေတာ့ ဘယ္ေလာက္ထိပဲ ေကာ္မရွင္က ရဲရဲဝံ့ဝံ့ေျပာသည့္တိုင္ေအာင္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ပုိင္ခြင့္ေကာ ရွိရဲ႕လားဆိုတဲ့အခ်က္နဲ႔လည္း တုိင္းတာဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လုိ႔ အခုေကာ္မရွင္ကို ဖြဲ႔လုိက္တာကို က်ေနာ္တို႔ ႀကဳိဆုိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အျပည့္အဝႀကီးေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ ဒီေကာ္မရွင္ရဲ႕ လုပ္ပိုင္ခြင့္နဲ႔ ေတြ႔ဆုံမႈ အပိုင္းမွာ အမွန္တကယ္ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ႏိုင္လား၊ ဘက္မွ်ေအာင္ေရာ ေတြ႔ရွိတဲ့အခ်က္ေတြကို ေနရာတကာ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္သြားႏိုင္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကို က်ေနာ္တို႔ ေစာင့္ၾကည့္ဖုိ႔ေတာ့ လုိအပ္ပါတယ္။”

ရခုိင္ျပည္နယ္က ပဋိပကၡေတြမွာ ျမန္မာလုံၿခံဳေရးတပ္ဖဲြ႔ေတြအျပင္ ARSA ႐ုိဟင္ဂ်ာ အစြန္းေရာက္အုပ္စုကလည္း လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈေတြ က်ဳးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားမႈအဖဲြ႔ Amnesty International က ၿပီးခဲ့တဲ့ သီတင္းပတ္ထဲမွာပဲ အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျမန္မာအစုိးရက စုံစမ္းမႈ အသစ္ေတြ လုပ္မယ့္အစီအစဥ္ ထြက္ေပၚလာတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ျမန္မာအစုိးရက ဖဲြ႔စည္းမယ့္ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္သစ္ အေနနဲ႔ ARSA အုပ္စုရဲ႕ က်ဳးလြန္မႈေတြအျပင္၊ လုံၿခံဳေရး တပ္ဖဲြ႔ေတြ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ က်ဳးလြန္ခဲ့တယ္လုိ႔ဆုိတဲ့ စြပ္စဲြခ်က္ေတြကုိပါ စုံစမ္းမွာလား ဆုိတာကေတာ့ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း မရွိပါဘူး။ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္ေဟာင္း ကိုဖီအာနန္ဦးေဆာင္တဲ့ ရခုိင္အႀကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အဖြဲ႔ဝင္ျဖစ္တဲ့ ဦးေအးလြင္ကေတာ့ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ တပ္မေတာ္ဘက္က ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

“က်ေနာ့္အေနနဲ႔ေတာ့ ဒါဟာ ေကာင္းေသာ မွန္ကန္ေသာ ဦးတည္ေနတဲ့ ေျခလွမ္းတခုလို႔ အဲဒီလိုပဲ လက္ခံထားပါတယ္။ ဒါက အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာရဲ႕ စိုးရိမ္ေသာက ကလည္း ရွိေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ဒီလုိဖြဲ႔စည္းမႈဟာ တနည္းအားျဖင့္ေတာ့ ဆီေလွ်ာ္ သင့္ျမတ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ ထင္ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔သည္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရဲ႕ အမိန္႔နဲ႔ ဖြဲ႔ထားတဲ့အဖြဲ႔ပါ။ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာနရဲ႕ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမွာလည္း ေျပာထားၿပီးၿပီေလ၊ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန အေနနဲ႔လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ အစိုးရအဖြဲ႔ရဲ႕ တစိတ္တပိုင္းျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရဲ႕ အမိန္႔ၾသဇာေအာက္မွာပဲ တည္ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ေျပာထားတာကလည္း ရက္ပိုင္းေလာက္ပဲ ရွိေသးတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ဒီကိစၥရပ္က သိပ္ၿပီးေတာ့ စိုးရိမ္စရာ မဟုတ္ဘူးလို႔ က်ေနာ္ထင္ပါတယ္။ တကယ္ပဲ လြတ္လပ္ေသာ တရားမွ်တေသာ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈကို ျပဳလုပ္ႏုိင္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္တြင္းေရာ ျပည္ပကေရာ ဒါကိုလက္ခံမွာပါ။”

ရခုိင္ေျမာက္ပုိင္းအေရးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဒုသမၼတ ဦးျမင့္ေဆြဦးေဆာင္တဲ့ စုံစမ္းေရးေကာ္မရွင္နဲ႔ ဗုိလ္မႉးခ်ဳပ္ ေအးဝင္းဦးေဆာင္တဲ့ ျမန္မာ့တပ္မေတာ္က သီးသန္႔ဖြဲ႔စည္းခဲ့တဲ့ စုံစမ္းမႈေတြ လုပ္ခဲ့ဖူးေပမယ့္၊ သူတုိ႔ရဲ႕ စုံစမ္းေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို လက္မခံ ခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ ႏုိင္ငံတကာဖိအားေတြ ဆက္ရွိေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကေတာ့ စုံစမ္းေရးအဖဲြ႔သစ္ အေနနဲ႔ လုပ္ငန္းေတြကုိ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ခြင့္ရွိဖုိ႔သာမက ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကုိ အစုိးရက ကုိင္တြယ္ေျဖရွင္းဖုိ႔ လုိအပ္ေၾကာင္းလည္း ေထာက္ျပခဲ့တာပါ။

“ဘယ္သူပဲ ခ်ဳိးေဖါက္ခ်ဳိးေဖါက္ ဘယ္အဖြဲ႔အစည္းကပဲ ခ်ဳိးေဖါက္ခ်ဳိးေဖါက္ ဒီခ်ဳိးေဖါက္ မႈေတြကို စနစ္တက်စုံစမ္းၿပီးေတာ့ ခုိင္မာေကာင္းမြန္တဲ့ ေဖၚထုတ္ခ်က္ေတြ အေရးယူ မႈေတြကို ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္သြားဖို႔က အစိုးရမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မုိ႔လုိ႔ ေကာ္မရွင္က ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းေကာင္း၊ ေကာ္မရွင္ရဲ႕လုပ္ပိုင္ ခြင့္ေတြကို အသိအမွတ္ မျပဳဘူးဆိုရင္၊ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မႈေတြကို ခြင့္မျပဳဘူး၊ တခ်ိန္ထဲမွာပဲ ေကာ္မရွင္က ေတြ႔ရွိခ်က္ေတြကို ဆက္လက္ အေရးမယူဘူး ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီေကာ္မရွင္ က အလကားပဲ ျဖစ္မွာပါ။ အစိုးရရဲ႕ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ အစိုးရရဲ႕ ဆက္လက္ၿပီးေတာ့ အေကာင္အထည္ေဖၚ အေရးယူမႈ အပိုင္းေတြက အထူး အေရးႀကီးပါတယ္။”

သမၼတ႐ုံးရဲ႕ ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ ေကာ္မရွင္သစ္မွာ ႏုိင္ငံတကာက ပုဂၢိဳလ္တဦး အပါအ၀င္ အဖဲြ႔၀င္ ၃ ဦး ပါ၀င္မွာျဖစ္ၿပီး၊ ျပည္တြင္းျပည္ပက ဥပေဒေရးရာနဲ႔ နည္းပညာ ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ပံ့ပုိးကူညီသြားမွာျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာဆုိထားေပမဲ့၊ ေကာ္မရွင္ရဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြနဲ႔ ပါ၀င္မယ့္သူေတြရဲ႕ သတင္းအေသးစိတ္ အခ်က္အလက္ေတြ ကုိေတာ့ မသိရေသးပါဘူးခင္ဗ်ာ။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG