သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာ ႏွင့္ ကန္ စစ္ဖက္ဆက္ဆံေရး ျပန္လည္ ထားရွိဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ HRW စုိးရိမ္


ကေလးစစ္သားမ်ား

ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳတဲ့ ႏုိင္ငံေတြအေပၚ အေမရိကန္လႊတ္ေတာ္က ခ်မွတ္ထားတဲ့ဥပေဒအရ ပုံမွန္ အေရးယူရမွာ ျဖစ္ေပမယ္လုိ႔လည္း ျမန္မာအပါအ၀င္ တခ်ဳိ႕ႏုိင္ငံေတြကုိေတာ့ အေရးယူမႈကေန ကင္းလြတ္ခြင့္ျပဳဖုိ႔ သမၼတ Barack Obama က ဆုံးျဖတ္လုိက္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးလုိက္ျခင္းအားျဖင့္ စစ္ေရးအရ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈေတြ ရွိလာမွာျဖစ္တာေၾကာင့္ ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳေနတဲ့ တုိင္းျပည္ေတြကုိ မွားယြင္းတဲ့ အခ်က္ျပလုိက္သလုိ ျဖစ္ေနတယ္ ဆုိၿပီး HRW လူ႔အခြင့္အေရး ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔က ေ၀ဖန္ ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးပါမယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြားကုိ ေရွ႕ရႈၿပီး Child Soldiers Prevention Act of 2008 - ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳမႈ ကာကြယ္ တားဆီးေရး ဥပေဒ ကေန ျမန္မာ၊ အီရတ္၊ ႏုိင္ဂ်ီးရီးယားနဲ႔ ကြန္ဂုိႏုိင္ငံေတြကုိ ကင္းလြတ္ခြင့္ျပဳလုိက္ေၾကာင္း သမၼတ Barack Obama က ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလ ၂၈ ရက္ေန႔က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္လုိက္တာပါ။

အခုလုိ ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးလုိက္တဲ့အတြက္ ဒီႏုိင္ငံေတြကုိ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဆုိင္ရာ အကူအညီေတြေပးတာ၊ စစ္လက္နက္ပစၥည္း ေရာင္းခ်တာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ စစ္သင္တန္းပုိ႔ခ်တာ အပါအ၀င္ တျခား စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အကူအညီိေတြကုိလည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက တရား၀င္ ေပးခြင့္ရွိေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကေလးစစ္သားအသုံးျပဳတဲ့ တားဆီးေရး ဥပေဒကုိ ထိေရာက္စြာ အသုံးျပဳျခင္းမရွိပဲ သမၼတ Obama အစုိးရ အခုလုိ ကင္းလြတ္ခြင့္ေပးဖုိ႔ ဆုံးျဖတ္လုိက္တာဟာ လက္ေတြ႔မက်တဲ့ လုပ္ေဆာင္မႈျဖစ္တယ္လုိ႔ HRW လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔က အာရွေရးရာ ညြန္ၾကားေရးမွဴး Brad Adam က ေ၀ဖန္ ေျပာၾကားလုိက္ပါတယ္။

“သမၼတ အုိဘားမားအေနနဲ႔ ဒီ တားျမစ္ထားတဲ့ ဥပေဒကုိ ရုပ္သိမ္းေပးလုိက္တဲ့အတြက္ က်ေနာ္တုိ႔အေနနဲ႔ အေတာ္ေလးကုိ အံ့အားသင့္မိရပါတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ ဒါဟာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြကုိ ၿပီးေျမာက္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္စရာ မလုိပဲ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုထံကေန စစ္ေရးအရ အကူအညီေတြ ရႏုိင္တယ္ဆုိတဲ့ မွားယြင္းတဲ့ အခ်က္ျပ လုိက္တာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံကုိ စစ္လက္နက္ ေရာင္းခ်င္တာမဟုတ္ပါဘူး၊ စစ္ေရးအရ အကူအညီေပးတာကလည္း အနည္းငယ္ပဲ ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ဒါဟာ မလုပ္သင့္တဲ့ကိစၥတခုကုိ စည္းေက်ာ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္လုိက္ျခင္းျဖစ္တယ္လုိ႔ က်ေနာ္တုိ႔ ယူဆပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္အေပၚ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူမႈေတြ ခ်မွတ္ထားျခင္းရဲ႕ အဓိက ရည္ရြယ္ခ်က္ဟာ ထိပ္ပုိင္းကေန ေအာက္ေျခအထိ ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေဆာင္ဖုိ႔အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာစစ္တပ္အေနနဲ႔ အဲဒီ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကုိ ၿပီးေျမာက္ေအာင္ မလုပ္ႏုိင္ေသးပါဘူး။”

ျမန္မာ့တပ္မေတာ္ထဲမွာေရာ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကုိင္ တပ္ဖြဲ႔ေတြအတြင္းမွာပါ ကေလးစစ္သားေတြ ရွိေနတယ္ဆုိၿပီး အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုအပါအ၀င္ ႏုိင္ငံတကာ အသုိင္း၀ုိင္းက က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လက္ခံ ယုံၾကည္ထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ထုတ္ျပန္တဲ့ လူေမွာင္ခုိကူးမႈဆုိင္ရာ အစီရင္ခံစာအတြင္း ျမန္မာႏုိင္ငံက ကေလးစစ္သားေတြအေၾကာင္း ႏွစ္စဥ္ ဆုိသလုိ ေဖာ္ျပခံေနရတာ ျဖစ္ၿပီး အခုႏွစ္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္အတြက္ ထုတ္ျပန္တဲ့အစီရင္ခံစာမွာလည္း - ကေလးငယ္ေတြကုိ သူတုိ႔ရဲ႕ဆႏၵမပါပဲ အဓမၼ စစ္သားအျဖစ္ အသုံးျပဳဖုိ႔ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေသြးေဆာင္ ဖ်ားေယာင္ခဲ့တဲ့အေျခအေန အေသးစိတ္ကုိ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳတဲ့အတြက္ အေမရိကန္ႏုိင္ငံျခားေရးဌာနရဲ႕ ပိတ္ဆုိ႔အေရးယူျခင္း ခံထားရတဲ့ ႏုိင္ငံေပါင္း ၈ ႏုိင္ငံထဲမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ထိပ္ဆုံးက ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ျမန္မာစစ္တပ္အတြင္း ကေလးစစ္သား ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ILO ႏုိင္ငံတကာ အလုပ္သမားအဖြဲ႔ခ်ဳပ္နဲ႔ ျမန္မာအစုိးရတုိ႔ ပူးေပါင္းၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ သာဓကေတြ၊ ကေလးစစ္သားေတြကုိ သက္ဆုိင္ရာ မိဘေတြထံ ျပန္လည္ အပ္ႏွံတဲ့ အခမ္းအနားေတြ ၿပီးခဲ့တဲ့ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ အစုိးရလက္ထက္ကစၿပီး ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းက ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းမႈေတြ မႏွစ္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကုန္ပုိင္းအထိ ရွိေနေသးတယ္ဆုိတာကုိ စုံစမ္း သိရွိရေၾကာင္း ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ရဲ႕ ကေလးငယ္မ်ားနဲ႔ လက္နက္ကုိင္ပဋိပကၡဆုိင္ရာ အထူးကုိယ္စားလွယ္ရုံးက ၂၀၁၆ ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ ၂၀ ရက္ေန႔မွာ ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

သမၼတ Obama က ကေလးစစ္သား အသုံးျပဳတဲ့ တုိင္းျပည္တခ်ဳိ႕ကုိ စစ္ေရးအရ အကူအညီေပးဖုိ႔ ကင္းလြတ္ခြင့္ ျပဳလုိက္တဲ့အတြက္ ျမန္မာစစ္တပ္က တာ၀န္ရွိသူေတြဟာ ကေလးစစ္သားအသုံးခဲ့တဲ့အတြက္ အျပစ္ေပး အေရးယူျခင္း မခံရေတာ့ဘူးလုိ႔ ယူဆသြားႏုိင္တဲ့အေၾကာင္း Brad Adam က ေျပာပါတယ္။

“သူတုိ႔ အဲဒီလုိ ယူဆမယ္ဆုိရင္ေတာ့ မွားသြားပါလိမ့္မယ္။ မၾကာခင္ အေမရိကားမွာ အစုိးရသစ္တက္လာေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစုိးရသစ္အေနနဲ႔ ဒီကိစၥကုိ ခ်ဥ္းကပ္ ကုိင္တြယ္တဲ့ပုံက တူမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ကေလးစစ္သားအသုံးျပဳတဲ့အတြက္္ တျခား ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးဆုိင္ရာ အကူအညီေတြလည္း ရႏုိင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ILO ကလည္း ကေလးစစ္သား ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ျမန္မာအစုိးရနဲ႔ ပူးေပါင္း လုပ္ေဆာင္ေနတာေတြ ရွိေတာ့ အဲဒီအကူအညီေတြလည္း ရပ္တန္႔သြားမ်ဳိး ျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။”

သမၼတ Obama က ကင္းလြတ္ခြင့္ျပဳေၾကာင္း အခု ေၾကညာလုိက္တာမွန္ေပမယ့္ တကယ့္လက္ေတြ႔ စစ္ေရးအရ အကူအညီေပးေရး ကိစၥေတြအတြက္ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အတည္ျပဳခ်က္ယူရဦးမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေျပာင္းလဲမႈေတြ ခ်က္ျခင္း ျဖစ္လာမွာမဟုတ္ဘူးလုိ႔ Brad Adam က ေျပာပါတယ္။

အေမရိကန္အထက္လႊတ္ေတာ္ ႏုိင္ငံျခားဆက္ဆံေရးေကာ္မတီ အဆင့္ျမင့္အဖြဲ႔၀င္ျဖစ္တဲ့ မယ္ရီလန္းျပည္နယ္ ဒီမုိကရက္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ Ben Cardin နဲ႔ လက္နက္ကိုင္တပ္မ်ား ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းဆုိင္ရာ ေကာ္မတီဥကၠဌ အာရီဇိုးနားျပည္နယ္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ John McCain တို႔ ၂ ဦး ဦးေဆာင္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ တုိးတက္ေရးအတြက္ ဒီမိုကေရစီ တုိးတက္ေရးကို ဘယ္လို ေထာက္ခံအားေပးသြားမလဲဆုိတဲ့ ဥပေဒၾကမ္းတရပ္ကို အထက္လႊတ္ေတာ္မွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ စက္တင္ဘာလ ၁၃ ရက္ေန႔က တင္သြင္းခဲ့ၾကတာမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ စစ္ဘက္ ဆက္ဆံေရးကုိ အကန္႔အသတ္နဲ႔ ျပည္လည္ ထားရွိဖုိ႔ကုိလည္း ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG