သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဳးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္း ကိုယ္တိုင္ ေစာင့္ၾကည့္ ေဖၚျပထားတဲ့ ကေလးစစ္သားရွိေနဆဲႏိုင္ငံ (၈) ႏိုင္ငံ စာရင္းထဲမွာ ဆက္လက္ ပါ၀င္ေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ မေန႔က က်ေရာက္တဲ့ ကေလးစစ္သားအသံုး ျပဳမူဆန္႔က်င္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာေန႔ အတြက္ ထုတ္ျပန္တဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ေၾကညာခ်က္မွာေဖၚျပထားပါတယ္။ ကေလးစစ္သားေတြရဲ႕ ဘ၀ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရး အတြက္ ျမန္မာအစိုးရဘက္က ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္လို႔လည္း လူ႔အခြင့္အေရးေဆာင္ရြက္ေနသူေတြက ဗီြအိုေအကိုေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို မအင္ၾကင္းႏိုင္က ေျပာျပမွာပါ။

နယူးေရာက္ ကုလသမဂၢဌာနခ်ဳပ္ကေန ေဖေဖၚ၀ါရီလ (၁၂)ရက္ေန႔ကထုတ္ျပန္တဲ့ အဲဒီေၾကညာခ်က္မွာ ကမၻာတ၀ွမ္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေတြျဖစ္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေပါင္း (၂၀)ေက်ာ္မွာ မိန္းကေလးနဲ႔ ေယာက်္ားေလး အေရအတြက္ ေသာင္းနဲ႔ခ်ီၿပီး ကေလးစစ္သားအျဖစ္ အသံုးျပဳေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ဒီႏွစ္မွာလည္းပဲ ပဋိပကၡတိုက္ပဲြေတြ အဆမတန္ျဖစ္လာတာ၊ စစ္ပဲြေတြရဲ႕ ရက္စက္ ၾကမ္းၾကဳတ္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ စတာေတြဟာ ကေလးေတြကို စစ္သားအျဖစ္ စုေဆာင္းအသံုးျပဳႏိုင္ဖို႔ ေပ်ာ့ကြက္ျဖစ္ေစခဲ့တယ္လို႔ ကေလးသူငယ္နဲ႔ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ အတြင္းေရးမွဳးခ်ဳပ္ရဲ႕ အထူးကိုယ္စားလွယ္ Leila Zerrougui ကေျပာပါတယ္။

ဒါအျပင္ လက္နက္ကိုင္တပ္ေတြမွာ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈေတြရွိေနတာေၾကာင့္ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႈးခ်ဳပ္ကေန ေစာင့္ၾကည့္ေဖၚျပခံရတဲ့ ႏိုင္ငံ (၈)ႏိုင္ငံစာရင္းမွာ Chad ႏိုင္ငံက လဲြၿပီး ျမန္မာအပါအ၀င္ က်န္တဲ့ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ဆိုမာလီးယား ၊ ေတာင္ဆူဒန္၊ ဆူဒန္ နဲ႔ ရီမင္ စတဲ့ (၇) ႏိုင္ငံ ပါ၀င္ေနဆဲျဖစ္တယ္ လို႔ ေၾကညာခ်က္ မွာ ေဖၚျပထားပါတယ္။ အဲဒီႏိုင္ငံေတြမွာ အထူးကိုယ္စားလွယ္နဲ႕ UNICEF တို႔ပူးေပါင္းၿပီး ကေလးစစ္သား ပေပ်ာက္ေရးလႈပ္ရွားမႈကို ၂၀၁၄ခုနွစ္မွာ စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္းလည္း ေရးသားထားပါတယ္။

ျမန္မာစစ္တပ္က အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးစစ္သားေတြကို မိဘထံျပန္လည္အပ္ႏွံတဲ့အခမ္းအနားတြင္ ေတြ႔ရစဥ္။
ျမန္မာစစ္တပ္က အသက္မျပည့္ေသးတဲ့ ကေလးစစ္သားေတြကို မိဘထံျပန္လည္အပ္ႏွံတဲ့အခမ္းအနားတြင္ ေတြ႔ရစဥ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ အခုလို ကုလသမဂၢဦးေဆာင္တဲ့ လႈပ္ရွားမႈမွာ အားနည္းခ်က္ေတြ ရွိေနတယ္လို႔ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ လူ႔အခြင့္အေရးေဆာင္ရြက္ေန တဲ့ Equality Myanmar ရဲ႕ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက ေျပာပါတယ္။

“ တကယ့္ ထဲထဲဝင္ဝင္ေတာ့ မေတြ႔ရဘူးဗ်။ ကုလသမဂၢကေန ျမန္မာႏုိင္ငံအေပၚမွာ ကေလးစစ္သား ပေပ်ာက္ဖို႔ ေတာင္းဆို တဲ့ သေဘာမ်ိဳးေတြေလာက္ပဲ က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ေနရတယ္။ ျပည္တြင္းမွာ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ လာေရာက္လုပ္ေဆာင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ က်ေနာ္တို႔ မေတြ႔ရဘူး။ အထူးသျဖင့္ ကေလးစစ္သားအေရး ဆိုရင္ တုိင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔ေတြ တခ်ိဳ႕ေသာ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ေတြ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ၾကားထဲမွာ ရွိေနတယ္။ အဲ့ဒီ့လူေတြနဲ႔ UNICEF တို႔ ဘာတို႔နဲ႔ သြားေရာက္ၿပီးေတာ့ ေတြ႔ဆံုတဲ့သေဘာမ်ိဳးေတာ့ ရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ကုလသမဂၢ ဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးနဲ႔ လာေရာက္ လုပ္ေဆာင္တဲ့ အရာမ်ိဳးေတာ့ က်ေနာ္ မေတြ႔ရဘူးဗ်။”

ေရွ႕တန္းစစ္မ်က္ႏွာက ကေလးစစ္သားေတြ
ေရွ႕တန္းစစ္မ်က္ႏွာက ကေလးစစ္သားေတြ

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္တပ္ဖဲြ႔ေတြမွာ ကေလးစစ္သားအသံုးျပဳတာကို သတိထား လုပ္ေဆာင္တာမ်ဳိး ရွိေပမဲ့လည္း ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ တိုက္ပဲြေတြျဖစ္ေနတဲ့ ေဒသေတြ မွာေတာ့ ကေလးစစ္သား စုေဆာင္းတာေတြ ပိုၿပီးမ်ားလာတာေတြ႕ရတယ္လို႔ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက ဆိုပါတယ္။

“ ဒါေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ေသာအဖြဲ႔ေတြကေတာ့ အခုမွ ပိုၿပီးေတာ့ေတာင္ ျဖစ္ပြားေနတဲ့ တုိက္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြားေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အသက္မျပည့္ေသးတဲ့သူေတြကို စစ္မႈထမ္းတဲ့ အရာကို အခုအခ်ိန္မွာ ပိုေတာင္ လုပ္ေဆာင္လာတာကို က်ေနာ္တို႔ ေတြ႔ေနရတယ္။ ေနာက္တခုက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးေနေပမဲ့ တခ်ိဳ႕ေသာ တပ္ဖြဲ႔ေတြထဲမွာ ဒီအပစ္အခတ္ရပ္စဲဖို႔အတြက္ ေဆြးေႏြးတာရွိေပမဲ့ တကယ္တမ္းက်ေတ့ လက္နက္ေတြ တပ္ဆင္ထားတုန္းပဲ။ အဲ့ေတာ့ အဲ့ေနရာေတြမွာလည္း ကေလးစစ္သားေတြကို အသံုးျပဳေနတယ္။ ဒီ ဝတပ္ဖြဲ႔တို႔ ဘာတို႔မွာ ဒီအတုိင္းပဲ က်င့္သံုးေနတဲ့ပံုစံမ်ိဳး က်ေနာ္ ေတြ႔ေနရပါတယ္။”

အသက္မျပည့္တဲ့ကေလးေတြ မိဘျပန္အပ္
အသက္မျပည့္တဲ့ကေလးေတြ မိဘျပန္အပ္

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္းမႈအေျခအေနအဟာ အရင္ကလို မဟုတ္ပဲ ေလ်ာ့က် လာၿပီး စစ္တပ္ကေန ျပန္လည္ လြတ္ေျမာက္လာတဲ့ ကေလးသူငယ္ေတြ ရာနဲ႔ခ်ီရွိခဲ့တယ္လို႔ ILO ကမၻာ့အလုပ္သမား အဖဲြ႔ႀကီးက ေဖၚျပခဲ့ ပါတယ္။ ျမန္မာအစိုးရအေနနဲ႔လည္း ကုလသမဂၢက ျပဌာန္း ထားတဲ့ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡေတြမွာ ကေလးသူငယ္ေတြရဲ႕ ပါ၀င္မွဳဆိုင္ရာ အကာအကြယ္ေပးေရး သေဘာတူစာခ်ဳပ္မွာ မႏွစ္က ပဏာမ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တာပါ။

ဒါေပမဲ့ ဒီစာခ်ဳပ္အတိုင္းလိုက္နာအေကာင္အထည္ေဖၚပါမယ္ဆိုတဲ့ အဆင့္မ်ဳိး မေရာက္ေသးတာေၾကာင့္ ကေလးစစ္သားေဟာင္းေတြရဲ႕ ဘ၀လံုၿခံဳေရး အကာအကြယ္ေပးႏိုင္ဖုိ႔ လိုအပ္ေနဆဲျဖစ္တယ္လို႔ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကေျပာပါတယ္။

“ပဏာမ အဆင့္ဆိုတာကေတာ့ အတိအက် တာဝန္ယူၿပီးေတာ့ အျပည့္အဝ လုိက္နာပါမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ ကတိမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။ တဝက္ေပးထားတဲ့ သေဘာမ်ိဳးပဲ ျဖစ္တယ္။ အဲ့ေတာ့ ဒီစာခ်ဳပ္ကို ပဏာမ လက္မွတ္ထိုးတာက လုပ္ေဆာင္ဖို႔ စိတ္ဆႏၵရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ မလုပ္ႏုိင္ေသးဘူးဆိုတဲ့ ပံုစံမ်ိဳး ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ တကယ့္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔အတြက္ကို ပဏာမ လက္မွတ္ထိုးတာနဲ႔ စာလို႔ရွိရင္ အတည္ျပဳလက္မွတ္ထိုးတဲ့ကိစၥကို က်ေနာ္တို႔ အျမန္ဆံုး ျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္။”

ဒါအျပင္ ကေလးစစ္သားအျဖစ္ လြတ္ေျမာက္လာသူေတြရဲ႕ ဘ၀ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးမွာ တာ၀န္ရွိသူေတြဘက္က အျပည့္အ၀ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ျခင္း မရွိဘူးလို႔ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းကဆိုပါတယ္။

မေန႔က က်ေရာက္တဲ့ ကေလးစစ္သားအသံုးျပဳမႈဆန္႔က်င့္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာေန႔မွာ ထုတ္ျပန္လိုက္တဲ့ ကုလသမဂၢရဲ႕ေၾကညာခ်က္မွာေတာ့ စစ္ေရးပဋိပကၡမွာ ကေလးစစ္သားစုေဆာင္း အသံုးျပဳေနတာေၾကာင့္ ကေလးသူငယ္အခြင့္အေရး အမ်ားဆံုးခ်ဴိးေဖာက္အဖဲြ႕အစည္းေပါင္း (၅၀)ေက်ာ္ရဲ႕အမည္စာရင္းေတြကို အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္းရဲ႕ ၂၀၁၅ အစီရင္ခံစာမွာ အတိအက်ေဖၚျပ ထားေၾကာင္း ေရးသားထားပါတယ္။

XS
SM
MD
LG