သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

အေမရိကန္ေရာက္ ခ်င္းတုိင္းရင္းသားေတြ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္က်င္းပ

  • ကိုေဇာ္ဝင္းလႈိင္

ေမရီလန္းျပည္နယ္၊ ဖရက္ဒရစ္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ ခ်င္းႏွစ္သစ္ကူးပဲြေတာ္။ (ဓာတ္ပံု/ Chin TV။ ၾသဂုတ္ ၃၀၊ ၂၀၁၄)

ခ်င္းလူမ်ဳိးေတြရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ကုိ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ဖုိ႔အတြက္ အေရးပါတဲ့ ပြဲေတာ္တခုျဖစ္တဲ့ ခ်င္း ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ကုိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ျပည္နယ္အသီးသီးမွာေရာက္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံဖြား ခ်င္းတုိင္းရင္းသားေတြ စုစည္းၿပီး Maryland ျပည္နယ္ Frederick ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပေနၾကပါတယ္။ ႏွစ္ရက္ၾကာ က်င္းပတဲ့ ဒီ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ကုိ ခ်င္းလူမ်ဳိး ေထာင္နဲ႔ခ်ီ တက္ေရာက္ၾကတာ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံလုံးဆုိင္ရာ ခ်င္းလူမႈေရးအသင္း ဥကၠ႒ Pu Kap Thio က ေျပာပါတယ္။ အျပည့္အစုံကုိေတာ့ ဆက္သြယ္ စုံစမ္းထားတဲ့ ကုိေဇာ္၀င္းလႈိင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံမွာေရာက္ေနၾကတဲ့ ခ်င္းမိသားစုဝင္ေတြဟာ ႏွစ္စဥ္ ၾသဂုတ္လကုန္ပိုင္းနဲ႔ စက္တင္ဘာလဆန္းပိုင္းေလာက္မွာ ႏွစ္သစ္ကူးပဲြေတာ္ က်င္းပၾကတာမွာ အခုဆိုရင္ ၁၃ ႏွစ္ေက်ာ္၊ ၁၄ ႏွစ္ထဲကို ေရာက္လာၿပီလို႔ ခ်င္းလူမႈေရးအသင္း ဥကၠ႒ က ေျပာပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ခ်င္းႏွစ္သစ္ကူး ပဲြေတာ္ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မုိးအကုန္ ေကာက္သစ္ေတြရိတ္သိမ္းၿပီးတဲ့အခ်ိန္မွာ က်င္းပေလ့ရွိတာေၾကာင့္ ေကာက္သစ္စားပဲြလို႔လည္း လူသိမ်ားတဲ့ ႐ိုးရာအစဥ္အလာတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ အခုလို ႏွစ္သစ္ကူးပဲြေတာ္ က်င္းပရျခင္းရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုေတာ့ Pu Kap Thio က အခုလို ရွင္းျပပါတယ္။

“က်ေနာ္တို႔ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဘိုးဘြား ဘီဘင္ထဲကေန က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ခ်င္း႐ိုးရာ ထံုးတမ္း စဥ္လာအရ ေတာင္ယာလုပ္ငန္းနဲ႔ အသက္ေမြး ဝမ္းေက်ာင္းလုပ္လာတဲ့ လူမ်ဳိးႏြယ္စုျဖစ္ေနေတာ့ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ ၾသဂုတ္လ အလယ္ေလာက္မွာ ေကာက္သစ္ပဲြေလး ရွိၿပီးေတာ့ သူတို႔ တႏွစ္တာ လုပ္ငန္းရဲ႕ အသီးအပြင့္ေလးေတြ ရတာနဲ႔ သူတို႔ ေက်းဇူးေတာ္ ခ်ီးမြမ္းတာရယ္၊ ၿပီးေတာ့ ေနာက္ႏွစ္မ်ားမွာလည္း ဒီလိုပဲ အစားအစာမ်ား ေပါမ်ားႂကြယ္ဝဖို႔ လုပ္ႏုိင္ဖို႔ ဒီလိုမ်ဳိးနဲ႔ ဒါနလုပ္လာၿပီးေတာ့ တႏွစ္တာရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာကို က်ေနာ္တို႔ ပဲြေတာ္က်င္းပရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။”

ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ ဒါက ေကာက္သစ္စားပဲြလည္း ဟုတ္တယ္၊ ႏွစ္သစ္ကူးပဲြလည္း ဟုတ္တယ္ေပါ့ေနာ္၊ အဲလို သေဘာမ်ဳိးျဖစ္မလား။

“ဟုတ္တယ္၊ အဲလိုမ်ဳိး အရင္တုန္းကေတာ့ ေကာက္သစ္စားပဲြရွိတယ္။ ၿပီးေတာ့ သိတဲ့အတုိင္းပဲ၊ က်ေနာ္တို႔ခ်င္းလူမ်ဳိးကလည္း မ်ဳိးႏြယ္စုေတြကဲြေနေတာ့ အေခၚအေဝၚေလးေတြကလည္း နည္းနည္း မတူတာေလးေတြ ရွိေတာ့ ေနာက္ပိုင္းက်မွ အားလံုး ပံုစံတူသြားေအာင္ဆိုၿပီး က်ေနာ္တို႔ ခ်င္း႐ိုးရာ--- ခ်င္းႏွစ္သစ္ကူးပဲြေတာ္ ဆိုၿပီးေတာ့ ဒီအေခၚအေဝၚကိုသံုးၿပီး က်ေနာ္တို႔ က်င္းပေလ့ရွိပါတယ္။ အရင္က အေခၚအေဝၚ ေကာက္သစ္စားပဲြတို႔ကို မသံုးေတာ့ဘဲနဲ႔ ခ်င္းႏွစ္သစ္ကူးပဲြ-လို႔ က်ေနာ္တို႔ သံုးလာတာ ျဖစ္ပါတယ္။”

ေမး။ ။ ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်။ ဒါေပမယ့္ ျမန္မာျပည္မွာရွိတုန္းကေရာ ျမန္မာျပည္မွာ အခုရွိေနတဲ့ ခ်င္းေတြ၊ ခ်င္းေတာင္က ခ်င္းလူမ်ဳိးေတြကေရာ ဘယ္ေန႔ရယ္လို႔ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ သတ္မွတ္ထားတာ ရွိလားဗ်၊ ဒီ ေကာက္သစ္စားပဲြပဲ ေခၚေခၚ၊ ႏွစ္သစ္ကူးပဲြပဲ ေခၚေခၚေပါ့ေနာ္။

“ဒီလိုရွိေနပါတယ္။ ဥပမာေျပာရရင္ က်ေနာ္တို႔ ခ်င္းျပည္နယ္မွာဆိုရင္ သူတို႔လည္းပဲ ရာသီဥတုက ၾသဂုတ္လလယ္ေလာက္မွာ မိုးတအားရြာေနေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိးပဲြလုပ္ဖို႔ အဆင္မေျပေတာ့ သူတုိ႔လည္း နည္းနည္း မိုးေႏွာင္းပိုင္း၊ မိုးမရြာေတာ့တဲ့အခ်ိန္ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ သူတို႔ အဆင္ေျပတဲ့အခ်ိန္ကို တႏွစ္တႏွစ္ကို ရက္သတ္မွတ္တာမရွိဘဲနဲ႔ တခ်ဳိ႕လူက်ေတာ့လည္း စက္တင္ဘာလကုန္၊ ေအာက္တုိဘာလေလာက္မွာ လုပ္တယ္၊ ၿပီးေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တို႔ ဘာတို႔မွာရွိတဲ့ ခ်င္းလူမ်ဳိးႏြယ္စုေတြက ပဲြလုပ္ေလ့ရွိပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ရက္ကို အတိအက် အကန္႔အသတ္မထားႏုိင္ေသးဘူးဗ်။ အေျခအေနအရပဲ က်ေနာ္တို႔ ဒီႏွစ္သစ္ကူးပဲြကို လုပ္ေနပါတယ္။”

အေမရိကန္ႏုိင္ငံ၊ Indiana ျပည္နယ္၊ Indiapolis ၿမိဳ႕ကေနခ်င္းမိသားစုေတြနဲ႔အတူ ႏွစ္သစ္ကူးပြဲကုိ တက္ေရာက္လာသူလည္းျဖစ္၊ Chin Online တီဗီြကုိ ဦးေဆာင္လုပ္ကုိင္ေနသူလည္းျဖစ္တဲ့ ကုိ Piangte ကလည္း အခုလို ႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္က်င္းပတာဟာ ဒီႏုိင္ငံမွာ ေရာက္ေနၾကတဲ့ ခ်င္းလူငယ္ေတြ အတြက္ ႐ုိးရာယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ကုိ ထိန္းသိမ္းဖုိ႔အတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ ပြဲေတာ္ျဖစ္တယ္လုိ႔ အခုလုိ ရွင္းျပပါတယ္။

“အဲဒါ ေတာ္ေတာ္ေလး အေရးႀကီးတယ္လို႔ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ျမင္တယ္။ ၿပီးေတာ့ လူႀကီးေတြလည္း ဒီအတိုင္းပဲ ျမင္တယ္ေလ။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီႏုိင္ငံကို ေရာက္လာေတာ့ တခ်ဳိ႕ကေလးေတြက ဒီမွာ ေမြးတဲ့လူလည္းရွိတယ္။ တခ်ဳိ႕ ငယ္ငယ္ကတည္းက ဒီကိုေရာက္ၿပီး အခု ဆယ္ေက်ာ္သက္အရြယ္ေလးေတြ၊ က်ေနာ္တို႔လူမ်ဳိး စုစုစည္းစည္းနဲ႔ အဲလိုမ်ဳိး ယဥ္ေက်းမႈနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ပဲြေလးေတြ၊ အနည္းဆံုး တစ္ႏွစ္တခါေလာက္မလုပ္လို႔ရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ ယူေဆာင္လာတဲ့ ခ်င္းယဥ္ေက်းမႈေပါ့ေလ၊ အကပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ၿပီးေတာ့ ထိန္းသိမ္းထုိက္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈေလးေတြ တခ်ဳိ႕တေလဆို ေမ့သြားတာေတြ ရွိတယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ အစဥ္အလာ ထိန္းသိမ္းထုိက္တဲ့ ယဥ္ေက်းမႈကို ထိန္းသိမ္းဖို႔အတြက္ ဒီပဲြေတာ္ဟာ ေတာ္ေတာ္ေလးကို အေရးႀကီးတယ္လို႔ က်ေနာ္ ျမင္တယ္။”

ေမး။ ။ လူငယ္ေတြ ဘက္ကေရာ၊ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ အေမရိကန္ႏုိင္ငံဆိုတာ တကယ့္ကို ဘယ္ႏိုင္ငံကပဲ ေရာက္လာ၊ ေရာက္လာ။ တကမၻာလံုးက လူမ်ဳိးစံု ေရာက္လာၾကတာလည္း မွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီႏိုင္ငံကို ေရာက္သြားတဲ့အခါမွာ အထူးသျဖင့္ လူငယ္ေတြဟာ ေခတ္ေပၚ ေရစီးေၾကာင္းလို႔ေခၚတဲ့ ေဟာလိဝုဒ္ စတုိင္တို႔၊ ဘာတို႔ ကိုယ့္ယဥ္ေက်းမႈ တျဖည္းျဖည္း ေပ်ာက္ၿပီးေတာ့ အေမရိကန္ရဲ႕ ပင္မ ယဥ္ေက်းမႈ ေရစီးေၾကာင္းထဲကို ေရာပါသြားၾကတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဆိုေတာ့ ဒီလိုမ်ဳိး ပဲြေတြ လုပ္ေပးတဲ့အတြက္ေရာ ကေလးေတြၾကားထဲမွာေရာ ကိုယ့္ယဥ္ေက်းမႈကို တန္ဖိုးထားရမယ္တို႔၊ ထိန္းသိမ္းရမယ္တို႔ဆိုတဲ့အျမင္ေတြ ရွိလာသလား။

“ဟုတ္ကဲ့၊ ဟုတ္ကဲ့၊ အခုထိက experience အရေတာ့ ဟုတ္တယ္၊ ေတာ္ေတာ္လည္း ထိေရာက္ပါတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေလးေတြ၊ တခါမွ မျမင္ဘူးတဲ့လူေတြ၊ ေအာ္-က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ ရွိေနပါလား၊ အဲလိုမ်ဳိး ယဥ္ေက်းမႈအကေလးေတြျမင္ေတာ့ သူတို႔ ဘယ္လိုေျပာမလဲ၊ ေတာ္ေတာ္ေလးကို ခံစားရတယ္ေပါ့ေလ။ အဲလိုမ်ဳိး လွပတဲ့ယဥ္ေက်းမႈေလးေတြ ရွိတယ္ဆိုတာ အရင္တုန္းက မသိတဲ့လူေတြလည္း အခု ဒီပဲြကိုလာေတာ့ သိလာတယ္။

ေမရီလန္းျပည္နယ္၊ ဖရက္ဒရစ္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ ခ်င္းႏွစ္သစ္ကူးပဲြေတာ္။ (ဓာတ္ပံု/ဇင္ဝင္းခိုင္။ ၾသဂုတ္ ၃၀၊ ၂၀၁၄)
ေမရီလန္းျပည္နယ္၊ ဖရက္ဒရစ္ၿမိဳ႕မွာ က်င္းပတဲ့ ခ်င္းႏွစ္သစ္ကူးပဲြေတာ္။ (ဓာတ္ပံု/ဇင္ဝင္းခိုင္။ ၾသဂုတ္ ၃၀၊ ၂၀၁၄)

ၿပီးေတာ့ က်ေနာ္တို႔ယဥ္ေက်းမႈ ဘယ္ေလာက္ အေရးႀကီးလဲ၊ ဘယ္လို ပိုမို ေစာင့္ေရွာက္ရမယ္ဆိုတာ သူတို႔ ဘယ္လို ေျပာမလဲ၊ အဲဒီအတြက္ ေတာ္ေတာ္ အေရးပါတဲ့ က႑မွာပါတယ္။ ေတာ္ေတာ္လည္း အက်ဳိးျပဳတယ္ေပါ့ေလ - အတိုခ်ဳပ္အားျဖင့္..”

အခုႏွစ္ မယ္ရီလန္းျပည္နယ္မွာ က်င္းပတဲ့ ခ်င္းႏွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္မွာ လူငယ္ေတြအတြက္ ေပ်ာ္ပြဲ ရႊင္ပဲြေတြျဖစ္တဲ့ ေဘာလုံးကန္ၿပိဳင္ပြဲ၊ ေျပးခုန္ပစ္ၿပိဳင္ပြဲ၊ မယ္ေရြးပြဲ၊ ႐ိုးရာအကအစုံအလင္နဲ႔ စေနနဲ႔ တနဂၤေႏြေန႔ ႏွစ္ရက္မွာ ေပ်ာ္ရႊင္စြာ က်င္းပသြားၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုက ျပည္နယ္အသီးသီးမွာ ခ်င္းလူမ်ဳိး စုစုေပါင္း သုံးေသာင္းေလာက္ရွိတယ္လုိ႔ ခ်င္းလူမႈေရးအသင္း တာ၀န္ရွိသူေတြက ခန္႔မွန္းထားၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG