သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေနာက္ဆုံးရသတင္း

ေငြလဲႏႈန္းေၾကာင့္ တ႐ုတ္နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး ျမန္မာကုန္သည္ေတြအခက္ႀကဳံ


တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး (AFP)

[[ZAWGYI]]


တ႐ုတ္-ျမန္မာ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာကို ျပန္သုံးရမယ္လို႔ ျမန္မာကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနက ဇူလိုင္လအေစာပိုင္းမွာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ျမန္မာဘက္ကေရာင္းတဲ့ ကုန္ေတြကို တ႐ုတ္ဘက္က ယြမ္ေငြနဲ႔ပဲေပးေခ်မယ္လို႔ ျပန္ၿပီးတုံ႔ျပန္ထားတာေၾကာင့္၊ ယြမ္ေငြကေန ေဒၚလာ ျပန္လဲဖို႔ ျမန္မာကုန္သည္ေတြ အခက္ႀကဳံေနၾကပါတယ္။ ဒီသတင္း ရန္ကုန္ကေပးပို႔ထားတာကို ကိုၿငိမ္းခ်မ္းေျပာျပမွာပါ။

မူဆယ္-နမ့္ခမ္း နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွာ တ႐ုတ္ယြမ္ေငြအစား အေမရိကန္ေဒၚလာကိုပဲ ျပန္ၿပီးအသုံးျပဳရမယ္လို႔ ျမန္မာကုန္သြယ္ေရးဦးစီးဌာနက ဇူလိုင္၄ရက္မွာ ၫႊန္ၾကားလိုက္ေပမဲ့ တ႐ုတ္ကုန္သည္ေတြကေတာ့ အေမရိကန္ေဒၚလာနဲ႔ အေရာင္းအဝယ္လုပ္ဖို႔ ျငင္းဆိုပါတယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေငြ ႀကီးၾကပ္ေရးေကာ္မတီက ေဒၚလာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တင္းက်ပ္တဲ့စည္းကမ္းေတြ ခ်မွတ္ထားတဲ့အတြက္ ေဒၚလာနဲ႔ကုန္သြယ္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလို႔ တ႐ုတ္ကုန္သည္ေတြ တုံ႔ျပန္လိုက္တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ တ႐ုတ္ဆီက ယြမ္ေငြကိုယူၿပီး ျပည္တြင္းဘဏ္မွာ မျဖစ္မေနျပန္သြင္းရမယ့္ ေဒၚလာကိုေတာ့ ေဈးကြက္ေပါက္ေဈးအတိုင္း ျပန္ဝယ္ေနရတယ္လို႔ မူဆယ္က ပဲကုန္သည္အသင္း တာဝန္ရွိသူတဦးက ဗြီအိုေအကို ေျပာပါတယ္။

" က်မတို႔က သူတို႔တ႐ုတ္ကိုလွမ္းေမးတယ္ အဲဒါဆို ငါတို႔ကေတာ့ ေဒၚလာနဲ႔လုပ္ရေတာ့မယ္ဆိုေတာ့ နင္တို႔ငါတို႔ကို ေဒၚလာေပးမလားေပါ့ေနာ္ ကုန္ေရာင္းရတဲ့ေငြေပါ့ေနာ္။ က်မတို႔ ဗမာအစိုးရက ဘဏ္ထဲကိုယြမ္ေငြမထည့္ရေတာ့ဘူး ေဒၚလာေပးရမယ္ဆိုေတာ့ အဲေဒၚလာကို တ႐ုတ္ကမေပးႏိုင္ဘူး၊ က်မတို႔ဆီက ပစၥည္းဝယ္တဲ့တ႐ုတ္ႀကီးက မေပးႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ က်မတို႔ကၾကားကေန ေဒၚလာကိုလိုက္ရွာရၿပီေလ။ စဥ္းစားၾကည့္ပါဦး က်မတို႔ကေဒၚလာဘယ္နား သြားရမလဲ၊ ယြမ္နဲ႔အေရာင္းအဝယ္လုပ္တဲ့ အေပါက္ေလ။ က်မတို႔က ေအာက္လမ္းနည္းနဲ႔ရွာရတာ လက္ရွိက။"

လိုအပ္ခ်က္ေၾကာင့္ ေဒၚလာဝယ္သူမ်ားေနတဲ့အတြက္ ေဒၚလာေဈးေတြ ဆက္ၿပီးတက္ေနတာလို႔ သူကေျပာပါတယ္။

လက္ရွိမွာလည္း ျပည္တြင္းဘဏ္ေတြ၊ ေငြလဲေကာင္တာေတြမွာ ေဒၚလာကို ဝယ္ယူလို႔မရပါဘူး။ အျပင္ေပါက္ေဈးနဲ႔ ဗဟိုဘဏ္သတ္မွတ္ေဈးက ကြာျပန္ေတာ့၊ အျပင္မွာ ေဒၚလာဝယ္ ဘဏ္ကို ျပန္သြင္းရင္ ထပ္ၿပီး နစ္နာျပန္တယ္လို႔ မူဆယ္က ကုန္သည္တဦးက ေျပာပါတယ္။

" ေငြကြာဟခ်က္က တအားမ်ားသြားၿပီ၊ အျပင္မွာ ေဒၚလာ ၂,၄၀၀ေပါက္တယ္၊ ဒီေန႔ဗဟိုဘဏ္ကေန ေရာင္းလို႔ရတဲ့ပိုက္ဆံေတြကို ၁၈၅၀နဲ႔ပဲ လဲေပးမွာ၊ ဘယ္လိုလုပ္အဆင္ေျပမွာလဲ။ ကုန္သည္ေတြ ထိခိုက္နစ္နာဆုံးရႈံးပါတယ္တို႔၊ အဆင္မေျပပါဘူးတို႔ေျပာရင္ သူတို႔ကလုံးဝလက္မခံဘူး အေရးယူမယ္ဘာညာေတာင္ လုပ္ခိုင္းတာ။"

ပဲမ်ိဳးစုံ၊ ေျပာင္းႏွမ္း၊ ေျမပဲနဲ႔ ဆီထြက္သီးႏွံေတြကို နယ္စပ္ကေန တင္ပို႔မယ္ဆိုရင္ ပို႔ကုန္ဝင္ေငြရရွိထားတယ္ဆိုတဲ့ ဘဏ္ကထုတ္ေပးတဲ့ အေထာက္အထားကို ကုန္သည္ေတြကအရင္ဆုံး တင္ျပေပးရမယ္လို႔ အေကာက္ခြန္ဦးစီးဌာနက ဇူလိုင္ ၁၃ရက္မွာ ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ အဲဒီလိုတင္ျပႏိုင္တဲ့ ကုန္သည္ေတြကိုပဲ ထုတ္ကုန္ေၾကညာလႊာ (Export Declaration) ဖြင့္လွစ္တဲ့ကိစၥေတြ ဆက္လုပ္ေပးမယ္လို႔ ဒီထုတ္ျပန္ခ်က္မွာ ေရးသားထားတာပါ။ ဒီၫႊန္ၾကားခ်က္ေၾကာင့္ မျဖစ္မေန ေဒၚလာေငြဝယ္ယူၿပီး ပို႔ကုန္ဝင္ေငြအျဖစ္ ဘဏ္သြင္းရတာေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရးမွာ အခက္အခဲေတြ အမ်ားႀကီးႀကဳံလာရတယ္လို႔ ပဲကုန္သည္အသင္း တာဝန္ရွိသူတဦးက ေျပာပါတယ္။

"ေဒၚလာရွားတဲ့အခါၾကေတာ့ အသဲအသန္ေဒၚလာ၊ ကုန္သြယ္ေရးလိုေငြျပခ်က္က ေဒၚလာဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ေဒၚလာက အမ်ားႀကီးဝယ္ရၿပီေလ။ ကုန္သြယ္ေရးကရပ္ေတာ့မွာ လုံးဝလႈပ္လို႔မရေတာ့ဘူးေလ က်မတို႔။"

အေမရိကန္ေဒၚလာအသုံးျပဳတဲ့ ပုံမွန္ကုန္သြယ္ေရးနည္းလမ္းကိုပဲ ပို႔ကုန္လိုင္စင္ကိုခြင့္ျပဳေပးမယ္လို႔ နယ္စပ္ကုန္သည္ေတြကို စီးပြားကူးသန္းဌာနက အေၾကာင္းၾကားထားပါတယ္။ တ႐ုတ္ယူနန္ျပည္နယ္ အစိုးရက ျမန္မာနဲ႔နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးမွာ ေျဖေလွ်ာ့မႈေတြ စၿပီးလုပ္လာေပမဲ့ ျပည္တြင္းကမူဝါဒတခ်ိဳ႕ေၾကာင့္ ကုန္သြယ္ေရးအခက္အခဲေတြဆက္ရွိေနဦးမယ္လို႔ ကုန္သည္ေတြက ေျပာပါတယ္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

[[UNICODE]]

တရုတ်-မြန်မာ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာကို ပြန်သုံးရမယ်လို့ မြန်မာကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနက ဇူလိုင်လအစောပိုင်းမှာ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လည်း မြန်မာဘက်ကရောင်းတဲ့ ကုန်တွေကို တရုတ်ဘက်က ယွမ်ငွေနဲ့ပဲပေးချေမယ်လို့ ပြန်ပြီးတုံ့ပြန်ထားတာကြောင့်၊ ယွမ်ငွေကနေ ဒေါ်လာ ပြန်လဲဖို့ မြန်မာကုန်သည်တွေ အခက်ကြုံနေကြပါတယ်။ ဒီသတင်း ရန်ကုန်ကပေးပို့ထားတာကို ကိုငြိမ်းချမ်းပြောပြမှာပါ။

မူဆယ်-နမ့်ခမ်း နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမှာ တရုတ်ယွမ်ငွေအစား အမေရိကန်ဒေါ်လာကိုပဲ ပြန်ပြီးအသုံးပြုရမယ်လို့ မြန်မာကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနက ဇူလိုင်၄ရက်မှာ ညွှန်ကြားလိုက်ပေမဲ့ တရုတ်ကုန်သည်တွေကတော့ အမေရိကန်ဒေါ်လာနဲ့ အရောင်းအဝယ်လုပ်ဖို့ ငြင်းဆိုပါတယ်။

တရုတ်နိုင်ငံခြားငွေ ကြီးကြပ်ရေးကော်မတီက ဒေါ်လာနဲ့ပတ်သက်ပြီး တင်းကျပ်တဲ့စည်းကမ်းတွေ ချမှတ်ထားတဲ့အတွက် ဒေါ်လာနဲ့ကုန်သွယ်ဖို့ မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ တရုတ်ကုန်သည်တွေ တုံ့ပြန်လိုက်တာပါ။ ဒါကြောင့် တရုတ်ဆီက ယွမ်ငွေကိုယူပြီး ပြည်တွင်းဘဏ်မှာ မဖြစ်မနေပြန်သွင်းရမယ့် ဒေါ်လာကိုတော့ ဈေးကွက်ပေါက်ဈေးအတိုင်း ပြန်ဝယ်နေရတယ်လို့ မူဆယ်က ပဲကုန်သည်အသင်း တာဝန်ရှိသူတဦးက ဗွီအိုအေကို ပြောပါတယ်။

" ကျမတို့က သူတို့တရုတ်ကိုလှမ်းမေးတယ် အဲဒါဆို ငါတို့ကတော့ ဒေါ်လာနဲ့လုပ်ရတော့မယ်ဆိုတော့ နင်တို့ငါတို့ကို ဒေါ်လာပေးမလားပေါ့နော် ကုန်ရောင်းရတဲ့ငွေပေါ့နော်။ ကျမတို့ ဗမာအစိုးရက ဘဏ်ထဲကိုယွမ်ငွေမထည့်ရတော့ဘူး ဒေါ်လာပေးရမယ်ဆိုတော့ အဲဒေါ်လာကို တရုတ်ကမပေးနိုင်ဘူး၊ ကျမတို့ဆီက ပစ္စည်းဝယ်တဲ့တရုတ်ကြီးက မပေးနိုင်ဘူးဆိုတဲ့အခါကျတော့ ကျမတို့ကကြားကနေ ဒေါ်လာကိုလိုက်ရှာရပြီလေ။ စဉ်းစားကြည့်ပါဦး ကျမတို့ကဒေါ်လာဘယ်နား သွားရမလဲ၊ ယွမ်နဲ့အရောင်းအဝယ်လုပ်တဲ့ အပေါက်လေ။ ကျမတို့က အောက်လမ်းနည်းနဲ့ရှာရတာ လက်ရှိက။"

လိုအပ်ချက်ကြောင့် ဒေါ်လာဝယ်သူများနေတဲ့အတွက် ဒေါ်လာဈေးတွေ ဆက်ပြီးတက်နေတာလို့ သူကပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာလည်း ပြည်တွင်းဘဏ်တွေ၊ ငွေလဲကောင်တာတွေမှာ ဒေါ်လာကို ဝယ်ယူလို့မရပါဘူး။ အပြင်ပေါက်ဈေးနဲ့ ဗဟိုဘဏ်သတ်မှတ်ဈေးက ကွာပြန်တော့၊ အပြင်မှာ ဒေါ်လာဝယ် ဘဏ်ကို ပြန်သွင်းရင် ထပ်ပြီး နစ်နာပြန်တယ်လို့ မူဆယ်က ကုန်သည်တဦးက ပြောပါတယ်။

" ငွေကွာဟချက်က တအားများသွားပြီ၊ အပြင်မှာ ဒေါ်လာ ၂,၄၀၀ပေါက်တယ်၊ ဒီနေ့ဗဟိုဘဏ်ကနေ ရောင်းလို့ရတဲ့ပိုက်ဆံတွေကို ၁၈၅၀နဲ့ပဲ လဲပေးမှာ၊ ဘယ်လိုလုပ်အဆင်ပြေမှာလဲ။ ကုန်သည်တွေ ထိခိုက်နစ်နာဆုံးရှုံးပါတယ်တို့၊ အဆင်မပြေပါဘူးတို့ပြောရင် သူတို့ကလုံးဝလက်မခံဘူး အရေးယူမယ်ဘာညာတောင် လုပ်ခိုင်းတာ။"

ပဲမျိုးစုံ၊ ပြောင်းနှမ်း၊ မြေပဲနဲ့ ဆီထွက်သီးနှံတွေကို နယ်စပ်ကနေ တင်ပို့မယ်ဆိုရင် ပို့ကုန်ဝင်ငွေရရှိထားတယ်ဆိုတဲ့ ဘဏ်ကထုတ်ပေးတဲ့ အထောက်အထားကို ကုန်သည်တွေကအရင်ဆုံး တင်ပြပေးရမယ်လို့ အကောက်ခွန်ဦးစီးဌာနက ဇူလိုင် ၁၃ရက်မှာ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ အဲဒီလိုတင်ပြနိုင်တဲ့ ကုန်သည်တွေကိုပဲ ထုတ်ကုန်ကြေညာလွှာ (Export Declaration) ဖွင့်လှစ်တဲ့ကိစ္စတွေ ဆက်လုပ်ပေးမယ်လို့ ဒီထုတ်ပြန်ချက်မှာ ရေးသားထားတာပါ။ ဒီညွှန်ကြားချက်ကြောင့် မဖြစ်မနေ ဒေါ်လာငွေဝယ်ယူပြီး ပို့ကုန်ဝင်ငွေအဖြစ် ဘဏ်သွင်းရတာကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးမှာ အခက်အခဲတွေ အများကြီးကြုံလာရတယ်လို့ ပဲကုန်သည်အသင်း တာဝန်ရှိသူတဦးက ပြောပါတယ်။

"ဒေါ်လာရှားတဲ့အခါကြတော့ အသဲအသန်ဒေါ်လာ၊ ကုန်သွယ်ရေးလိုငွေပြချက်က ဒေါ်လာဆိုတဲ့အခါကျတော့ ဒေါ်လာက အများကြီးဝယ်ရပြီလေ။ ကုန်သွယ်ရေးကရပ်တော့မှာ လုံးဝလှုပ်လို့မရတော့ဘူးလေ ကျမတို့။"

အမေရိကန်ဒေါ်လာအသုံးပြုတဲ့ ပုံမှန်ကုန်သွယ်ရေးနည်းလမ်းကိုပဲ ပို့ကုန်လိုင်စင်ကိုခွင့်ပြုပေးမယ်လို့ နယ်စပ်ကုန်သည်တွေကို စီးပွားကူးသန်းဌာနက အကြောင်းကြားထားပါတယ်။ တရုတ်ယူနန်ပြည်နယ် အစိုးရက မြန်မာနဲ့နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးမှာ ဖြေလျှော့မှုတွေ စပြီးလုပ်လာပေမဲ့ ပြည်တွင်းကမူဝါဒတချို့ကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးအခက်အခဲတွေဆက်ရှိနေဦးမယ်လို့ ကုန်သည်တွေက ပြောပါတယ်။

#MyanmarBusiness #VOABurmese #နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရး #စီးပြားေရး #တ႐ုတ္-ျမန္မာနယ္စပ္ #မူဆယ္ #နမ့္ခမ္း

XS
SM
MD
LG