သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

ေက်ာက္ျဖဴ-ကူမင္း ရထားလမ္းနဲ႔ တ႐ုတ္-ျမန္မာဆက္ဆံေရး


တရုတ္ျပည္က ရထားလမ္းသစ္ေဖာက္လုပ္မႈ။

တ႐ုတ္-ျမန္မာ မီးရထားလမ္း ေဖာက္လုပ္ေရး စီမံကိန္းကို ေဒသခံ လူထုရဲ႕ ေထာက္ခံမႈ ရရင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ဖုိ႔ ဆႏၵရွိတဲ့ အေၾကာင္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ေျပာဆုိလုိက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့လည္း ေဒသခံေတြရဲ႕ ကန္႔ကြက္မႈေတြနဲ႔အတူ အေကာင္အထည္ မေဖာ္ႏုိင္ခဲ့တဲ့ ဒီစီမံကိန္းနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ တ႐ုတ္အစုိးရအေနနဲ႔ စီးပြားေရး အက်ဳိးအျမတ္ သက္သက္ကုိပဲ ၾကည့္လုိ႔ေတာ့ မျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ ဆန္းစစ္သူေတြက သတိေပးေနၾကပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို မနႏၵာခ်မ္းက တင္ျပထားပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေက်ာက္ျဖဴကေန တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ကူမင္းအထိ ေဖာက္လုပ္မယ့္ ရထားလမ္းစီမံကိန္းကို ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ ျမန္မာျပည္သူေတြက ေထာက္ခံမယ္ဆိုရင္ ဆက္ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္သြားမွာျဖစ္တယ္လို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံဆုိင္ရာ တ႐ုတ္သံအမတ္ႀကီး ယန္ ေဟာင္လန္ (Yang Houlan) က ေျပာဆိုခဲ့တာပါ။ ၾကာသပေတးေန႔က သူ႔ေနအိမ္မွာျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲအတြင္း မစၥတာ Yang က - ေဖာက္လုပ္မယ့္ ရထားလမ္း တေလွ်ာက္ ေဒသခံေတြဆီက ဒီစီမံကိန္းနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကန္႔ကြက္တဲ့အသံေတြကို မၾကားမိတဲ့အေၾကာင္းလည္း ေျပာဆုိခဲ့ပါတယ္။

၀ါရွင္တန္ အေျခစုိက္ Brookings Institute အေရွ႕အာရွ မူ၀ါဒေရးရာ သုေတသနဌာနက Dr. Lynn Kuok ကေတာ့ - ျမန္မာအစိုးရက တ႐ုတ္ႏုိင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ မူ၀ါဒမွာ ထင္ရွားတဲ့ အေျပာင္းအလဲတခုလို႔ သံုးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

“ဒီဆုံးျဖတ္ခ်က္ဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအတြက္ေတာ့ စီးပြားေရးအရ နစ္နာမယ့္ကိစၥပါ။ ရထားလမ္းဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ေရနံနဲ႔ ဓာတ္ေငြ႔ ပုိက္လုိင္းအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့ လမ္းေၾကာင္းတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အိႏၵိယသမုဒၵရာထဲက ကမ္းလြန္ေရနံနဲ႔ ဓာတ္ေငြ႔ လုပ္ငန္းေတြမွာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက အလြယ္တကူ မ၀င္ႏုိင္ေအာင္ လုပ္လုိက္သလုိလည္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအေနနဲ႔ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ မဟာဗ်ဴဟာအရ အားထားေနရတာကုိ ေလွ်ာ့ခ်လုိတဲ့ သေဘာထားကုိ ျပသရာလည္း ေရာက္ပါတယ္။”

တ႐ုတ္သံအမတ္ႀကီး Yang ကေတာ့ တ႐ုတ္နဲ႔ ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးမွာ အခြင့္အလန္းေတြ ပိုမ်ားလာတာနဲ႔အမွ် တခ်ိန္တည္းမွာပဲ စိန္ေခၚမႈေတြလည္း အရင္ထက္ ပုိမ်ားလာတာကို အသိအမွတ္ျပဳ ေျပာဆိုတဲ့အေၾကာင္း တ႐ုတ္အစုိးရပုိင္ ဆင္ဟြာသတင္းမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ႏုိင္ငံတကာ လုံၿခံဳေရးကိစၥေတြကုိ အကဲခတ္ေလ့လာေနတဲ့ ၀ါရွင္တန္ အေျခစုိက္ Stimson Center ရဲ႕ အေရွ႕အာရွေရးရာ ကၽြမ္းက်င္သူ Dr. Sun Yun ကေတာ့ - တ႐ုတ္အစုိးရအေနနဲ႔ ေျပာင္းလဲလာတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အေျခအေနနဲ႔ လုိက္ေလ်ာညီေထြ မူ၀ါဒေတြကို က်င့္သုံးဖုိ႔ လုိမယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံက အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔အတူ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံရဲ႕ သေဘာထား အျမင္ေတြလည္း ေျပာင္းလဲဖုိ႔ လုိပါတယ္။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ဘက္က ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပႆနာေတြထဲက တခုကေတာ့ စီးပြားေရး အက်ဳိးအျမတ္ေတြနဲ႔ သံတမန္ ဆက္ဆံေရးၾကား ႀကီးမားတဲ့ ကြာဟခ်က္ကုိ ဘယ္လုိထိန္းမလဲ ဆုိတာပါပဲ။ ျမစ္ဆုံဆည္ စီမံကိန္းလုိ၊ ရပ္လုိက္ရတဲ့ ရထားလမ္းစီမံကိန္းလုိမ်ဳိး၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း တျခားစီးပြားေရးနဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ့ ကိစၥမ်ဳိးေတြကုိ တ႐ုတ္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးအတြက္ အေျခခံ စဥ္းစားဆုံးျဖတ္ရမယ့္ စံအျဖစ္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ သတ္မွတ္တာမ်ဳိးကေတာ့ လက္ေတြ႔မက်ပါဘူး။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေနနဲ႔ တုိင္းျပည္တခုအေပၚ မူ၀ါဒခ်မွတ္ရာမွာ အျမင္က်ယ္က်ယ္နဲ႔ ႐ႈေဒါင့္ေပါင္းစုံက ထည့္သြင္းစဥ္းစားဖုိ႔လည္း လုိပါတယ္။”

အေမရိကန္ေဒၚလာ သန္း ၂ ေထာင္ အကုန္က်ခံ တည္ေဆာက္မယ့္ ေက်ာက္ျဖဴ - ကူမင္း ရထားလမ္း စီမံကိန္းကို ျမန္မာအစိုးရနဲ႔ China Railway Engineering Corporation – CREC တို႔က ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဧၿပီမွာ သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထုိးခဲ့ၿပီး ဒီစာခ်ဳပ္အရ ရထားလမ္းကို ရခိုင္ျပည္နယ္၊ မႏၱေလးတိုင္း၊ မေကြးတုိင္းနဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ကို ျဖတ္သြားၿပီး တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ကူမင္းအထိ မိုင္ေပါင္း ၇၅၀ ေက်ာ္ ရွည္လ်ားမယ့္ စီမံကိန္းျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္လည္း အဲ့ဒီရထားလမ္း ေဖာက္လုပ္မယ့္ လမ္းေၾကာင္းတေလွ်ာက္က လယ္ေျမေတြ သိမ္းဆည္းခံရမွာ၊ ေဒသခံေတြ အဓမၼေျပာင္းေရႊ႕ခံရမွာ လို လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ိဳးေဖာက္မႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာမွာ၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈေတြ ျဖစ္ေပၚလာမွာကို တက္ႂကြလႈပ္ရွားသူေတြ၊ လူ႔အခြင့္ အေရးအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႔ေတြက ေထာက္ျပ ကန္႔ကြက္သံေတြ ထြက္ေပၚၿပီးေနာက္ စီမံကိန္း ရပ္ဆုိင္းေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့တာပါ။

အလားတူ - ေဒသခံေတြရဲ႕ ကန္႔ကြက္မႈေတြနဲ႔အတူ့္ တ႐ုတ္ CPI ကုမၸဏီနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ ဧရာ၀တီျမစ္ဆံုစီမံကိန္းကိုလည္း ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၃၀ ရက္ေန႔မွာ သမၼတဦးသိန္းစိန္အမိန္႔နဲ႔ ဆုိင္းငံလုိက္ေၾကာင္း ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။ Brookings Institute က Dr. Lynn Kuok ကေတာ့ တ႐ုတ္အစုိးရအေနနဲ႔ ေနာက္ထပ္ အေျပာင္းအလဲေတြ ေတြ႔ျမင္ရမယ့္ အလားအလာေတြရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံနဲ႔ ဆက္ဆံေရးမွာ သတိထားဖုိ႔ လုိမယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

“တ႐ုတ္-ျမန္မာ ဆက္ဆံေရးကို ထိခုိက္ေလာက္တဲ့အထိ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းႀကီးေတြအတြက္ ဖိအားေပးတာမ်ဳိးဟာ အေမွ်ာ္အျမင္မရွိရာ ေရာက္တယ္ ဆုိတာကုိ တ႐ုတ္အစုိးရက သေဘာေပါက္ပါတယ္။ ေနာက္တခုက ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ မၾကာခင္ ေရြးေကာက္ပဲြေတြ က်င္းပေတာ့မယ္ ဆုိတာကုိလည္း သူတုိ႔႔ သိပါတယ္။ ေရြးေကာက္ပဲြ ေနာက္ပုိင္း၊ တ႐ုတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြအေပၚ ျမန္မာအစုိးရရဲ႕ လက္ခံႏုိင္တဲ့ အတုိင္းအတာနဲ႔ လူထုကုိ ဦးစားေပးရမယ့္ ကိစၥၾကား ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ ညႇိရတဲ့ ကိစၥေတြမွာ အေျပာင္းအလဲေတြ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။”

တခ်ိန္တည္းမွာပဲ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ အမ်ားဆုံးရွိေနတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းေတြဟာလည္း အခုအခ်ိန္အထိ ေမွ်ာ္မွန္းထားသေလာက္ ၀င္မလာေသးသလုိ၊ အေမရိကန္ အပါအ၀င္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြအေနနဲ႔ စစ္ေရးအရ ဆက္ဆံမႈေတြမွာလည္း သတိထားေနဆဲ ျဖစ္္တဲ့အတြက္ အခ်ိန္ကာလတခုအထိ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအေပၚ အားထားေနရဦးမယ္လုိ႔လည္း Dr. Lynn Kuok က မွတ္ခ်က္ေပးခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေကာ္မတီ (MIC) ရဲ႕ ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ ဆုိရင္္ေတာ့ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘ႑ာေရးႏွစ္အတြင္း - ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ တ႐ုတ္ရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈက အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၄ ဘီလီယံနဲ႔ ႏုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ အမ်ားဆံုးႏုိင္ငံေတြစာရင္းထဲ ထိပ္ဆံုးကျဖစ္တယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဆက္စပ္သတင္းမ်ား ...

XS
SM
MD
LG