သံုးရလြယ္ကူေစသည့္ Link မ်ား

logo-print
ေနာက္ဆုံးရသတင္း

Xi Jinping ရာသက္ပန္ သမၼတျဖစ္လို႔ ထိုင္၀မ္အေပၚ ဖိအားေလ်ာ႔ႏိုင္


တရုတ္သမၼတ Xi Jinping

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ သမၼတရာထူးသက္တမ္း အကန္႔အသတ္မ႐ွိေတာ့တဲ့အတြက္ ထိုင္ဝမ္နဲ႔ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေအာင္လုပ္မယ္လို႔ ကတိျပဳထားတဲ့ သမၼတ Xi Jinping အေနနဲ႔ သူ႔ရဲ႕ရည္႐ြယ္ခ်က္ကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ဖုိ႔ အခ်ိန္ပိုရသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းႏိုင္ေရးအတြက္ ထိုင္ဝမ္အေပၚ ေလာေလာဆယ္ ဖိအားေလ်ာ့သြားႏိုင္တယ္လို႔ သံုးသပ္မႈေတြ႐ွိေနပါတယ္။ တ႐ုတ္အစိုးရအေနနဲ႔ ထိုင္ဝမ္အစိုးရအေပၚ စစ္ေရး။ သံတမန္ေရးတို႔နဲ႔ ဖိအားေပးတဲ့တခ်ိန္ထဲမွာ ထိုင္ဝမ္ျပည္သူေတြကို အေပ်ာ့နည္းနဲ႔ဆြဲေဆာင္ၿပီး ျပန္လည္ေပါင္းစည္းႏိုင္ဖုိ႔ႀကိဳးစား လာႏိုင္တယ္လို႔လည္း သံုးသပ္မႈေတြ႐ွိေနပါတယ္။ အျပည့္အစံုကို သတင္းေထာက္ Ralph Jennings ထိုင္ေပကေပးပို႔တဲ့သတင္းကို အေျခခံၿပီး မစုျမတ္မြန္က တင္ျပပါမယ္။

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ သမၼတရာထူးသက္တမ္းကန္႔သတ္ခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္လိုက္တဲ့အတြက္ သမၼတ Xi Jinping အေနနဲ႔ ရာသက္ပန္သမၼတာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ဖုိ႔ လမ္းပြင့္သြားခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္တို႔ဖက္က သူတုိ႔ပိုင္နက္လို႔ အၿမဲသတ္မွတ္ထားတဲ့ ထိုင္ဝမ္နဲ႔ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရး ေဆာင္႐ြက္မယ္လို႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ေအာက္တိုဘာလကပဲ သမၼတ Xi ကထပ္ၿပီးကတိျပဳခဲ့ပါတယ္။။ ဒီကိစၥကို ေနာက္မ်ဳိးဆက္သစ္ေခါင္းေဆာင္ေတြ တက္လာတဲ့အထိ မေစာင့္သင့္ဘူးလုိ႔ ေျပာခဲ့တာပါ။ အခုေတာ့ သူ႔အေနနဲ႔ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရးအတြက္ နည္းလမ္းသစ္ေတြနဲ႔ခ်ဥ္းကပ္ဖုိ႔ အခ်ိန္ပိုရသြားပါတယ္။ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းႏိုင္ဖုိ႔ အေလာတႀကီး ဖိအားေပးတာမ်ဳိးလုပ္ေတာ့မွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ထိုင္ေပၿမိဳ႕ အမ်ဳိးသား Chengchi တကၠသိုလ္ရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာေရးရာေကာလိပ္ ဒုတိယမဟာဌာနမွဴး Huang Kwei-bo ကတြက္ပါတယ္။

"ေဆြးေႏြးေရးစားပြဲဆီ ထိုင္ဝမ္ေရာက္လာေအာင္ Xi ဖက္က တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ မလုပ္ေတာ့ဖို႔ ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားပါတယ္။ တျခား ျပင္ပက သက္ေရာက္လႊမ္းမိုးမႈေတြ မ႐ွိဘူးဆုိရင္ ထုိင္ဝမ္ကိစၥကိုင္တြယ္ဖုိ႔ သူ႔အေနနဲ႔ အခ်ိန္အမ်ားႀကီးရသြားပါတယ္။"

တ႐ုတ္ျပည္တြင္းစစ္ၿပီးသြားတဲ့ ၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္ပိုင္းေတြကစလို႔ ထိုင္ဝမ္နဲ႔ တ႐ုတ္တို႔ သီးျခားအုပ္ခ်ဳပ္လာတာျဖစ္ပါတယ္။ ကြန္ျမဴနစ္တို႔ကို စစ္႐ႈံးၿပီးေနာက္ Chiang Kai-shek ဦးေဆာင္တဲ့အမ်ဳိးသားေရးဝါဒီေတြက အနားကကၽြန္းေပၚမွာ အေျခစိုက္ခဲ့ၾကရာက ထိုင္ဝမ္ျဖစ္လာတာပါ။ ထိုင္ဝမ္မွာ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္ပိုင္းကစၿပီး ဒီမိုကေရစီစနစ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ပါတယ္။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကလုပ္ခဲ့တဲ့ အစိုးရစစ္တမ္းေတြအရ ထိုင္ဝမ္ျပည္သူအမ်ားစုက အာဏာ႐ွင္ဆန္တဲ့ တ႐ုတ္နဲ႔ ေပါင္းစည္းေရးကို မလိုလားၾကပါဘူး။ တ႐ုတ္သမၼတ Xi ကေတာ့ ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရးအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းတဲ့နည္းနဲ႔ေဆာင္႐ြက္မွာျဖစ္သလို ေဟာင္ေကာင္ကိုအုပ္ခ်ဳပ္သလို တႏိုင္ငံ စနစ္ ၂ မ်ဳိးပံုစံနဲ႔သြားမယ္လို႔ ေျပာထားပါတယ္။ သမၼတ Xi အေနနဲ႔ သမၼတရာထူးအကန္႔အသတ္မ႐ွိေတာ့တဲ့အတြက္ ေပါင္းစည္းေရးနည္းလမ္းေတြ႐ွာဖုိ႔ အခ်ိန္ပိုရသြားတယ္လို႔ ထိုင္ဝမ္အေျခစိုက္ Chunghua 21st Century တတ္သိပညာ႐ွင္မ်ားအဖြဲ႔က အမႈေဆာင္အရာ႐ွိခ်ဳပ္ Joanna Lei ကသံုးသပ္ပါတယ္။

"တကယ္လို႔ သူ ၂၀၂၃ ခုႏွစ္မွာ ရာထူးကေနဆင္းေပးရမယ္ဆိုရင္ အခ်ိန္သိပ္မ႐ွိေတာ့တဲ့အတြက္ ထိုင္ဝမ္ကိစၥနဲ႔ ေနာက္ဆံုးဆံုးျဖတ္ခ်က္အတြက္ ႀကီးႀကီးမားမား ဖိအားေပးႏိုင္ပါတယ္။ အခုေတာ့ ၂၀၂၃ မွာ သူ ရာထူးကဖယ္ေပးစရာမလိုေတာ့ဘူးဆုိေတာ့ ထိုင္ဝမ္နဲ႔ေပါင္းစည္းဖုိ႔ ရန္လိုတဲ့နည္း၊ စစ္ေရးနည္းေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္ဖိအားေပးတာမ်ဳိးေတြ ေလ်ာ့သြားႏိုင္ပါတယ္။"

ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရးအတြက္ တ႐ုတ္ဖက္က ပိုတိုးလုပ္လာႏိုင္ေပမဲ့ သိသာတဲ့အေျပာင္းအလဲေတြေတာ့ ႐ွိမွာမဟုတ္ဘူးလို႔ ေလ့လာသူတခ်ဳိ႕ကလည္း သံုးသပ္ပါတယ္။ ထိုင္ဝမ္အစိုးရအေပၚ စစ္ေရး၊ သံတမန္ေရးနည္းေတြနဲ႔ဆက္ၿပီး ဖိအားေပးတဲ့ တခ်ိန္ထဲမွာ ထိုင္ဝမ္ျပည္သူေတြကိုေတာ့ တ႐ုတ္ကိုလိုလားလာေအာင္ စြဲေဆာင္တဲ့နည္းကို ပိုလုပ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ထိုင္ဝမ္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ၁ ေယာက္က ေျပာပါတယ္။ ထိုင္ဝမ္ျပည္သူေတြ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံထဲမွာ အလုပ္လုပ္ႏိုင္၊ ပညာသင္ႏိုင္၊ ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံႏိုင္ေရး ပိုၿပီးလြယ္ကူေစမယ့္ ေဆာင္႐ြက္ခ်က္ ၃၁ ခ်က္ကုိ တ႐ုတ္က ဒီလဆန္းပိုင္းကပဲ ေၾကညာခဲ့ပါတယ္။

Xi မတိုင္ခင္က သမၼတေဟာင္း Hu Jintao လက္ထက္ကလည္း စစ္ေရးအရၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ၿပီး တဖက္မွာ ထိုင္ဝမ္ရင္းႏွီးျမႈပ္ႏွံသူေတြကို ဆြဲေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ လက္႐ွိထိုင္ဝမ္သမၼတ Tsai Ing-wen ကေတာ့ ထိုင္ဝမ္ကို တ႐ုတ္ကပိုင္တယ္ဆိုတဲ့ တ႐ုတ္အစိုးရရဲ႕ သေဘာထားကို လက္မခံသလို တ႐ုတ္အစိုးရနဲ႔လည္း ခပ္ခြာခြာေနခဲ့ပါတယ္။ သူသမၼတတာဝန္ယူခဲ့တဲ့ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ထဲက တ႐ုတ္နဲ႔ ထိုင္ဝမ္ၾကားမွာလည္း ေဆြးေႏြးမႈေတြ မ႐ွိခဲ့ပါဘူး။

တ႐ုတ္ဖက္ကလည္း ထိုင္ဝမ္ကိုသြားတဲ့တ႐ုတ္ခရီးသြားဧည့္သည္အေရအတြက္ကို ကန္႔သတ္ခဲ့သလို ထိုင္ဝမ္ကၽြန္းနားကို စစ္ေလယာဥ္ေတြ ပ်ံသန္းခဲ့ပါတယ္။ ကုလသမဂၢမွာ ထိုင္ဝမ္အဖဲြ႔ဝင္ျဖစ္ေရးကိုလည္း တားဆီးခဲ့ပါတယ္။ တ႐ုတ္ ထိုင္ဝမ္ျပန္လည္ေပါင္းစည္းေရးအတြက္ တ႐ုတ္သမၼတ Xi အေနနဲ႔ ထိုင္ဝမ္ျပည္သူကို ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္လာႏိုင္တာက ထိုင္ဝမ္အစိုးရအတြက္ေတာ့ မေကာင္းဘူးလို႔ ထိုင္ဝမ္မွာ႐ွိတဲ့ Chang Jung Christian တကၠသိုလ္က ႏိုင္ငံေရးသိပၸံပညာ႐ွင္ Shane Lee ကျမင္ပါတယ္။

"ထိုင္ဝမ္ျပည္သူေတြကို ေပ်ာ့ေပ်ာင္းတဲ့နည္းနဲ႔ ဆြဲေဆာင္ခ်ဥ္းကပ္မယ္ဆိုရင္ ထိုင္ဝမ္က လူေတြ၊ လူသားအရင္းအျမစ္ေတြ၊ ေငြေၾကးအရင္းအျမစ္ေတြ အမ်ားႀကီး တ႐ုတ္ကို သြားၾကမွာ ေသခ်ာတဲ့အတြက္ ထိုင္ဝမ္အစိုးရအတြက္ မေကာင္းပါဘူး။ လူေတြအမ်ားႀကီး တ႐ုတ္ျပည္သြားၿပီး အေျခခ်ၾကပါလိမ့္မယ္။"

တ႐ုတ္သမၼတရာထူးကန္႔သတ္ခ်က္ကို ပယ္ဖ်က္ခဲ့ၿပီးေနာက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈေတြ၊ လႈပ္႐ွားမႈေတြကို အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ သံုးသပ္၊ တံု႔ျပန္သြားမယ္ လို႔ ထိုင္ဝမ္အစိုးရက ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၈၀ ျပည့္ႏွစ္ေတြထဲက ဒီမိုကေရစီစနစ္က်င့္သံုးလာတဲ့ ထုိင္ဝမ္မွာ သမၼတကို ျပည္သူေတြက ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမွာက္ၿပီး သမၼတအေနနဲ႔ ၈ ႏွစ္အထိ ရာထူးတာဝန္ ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထိုင္ဝမ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ခ်င္းအေတာ္ကြာတဲ့ တ႐ုတ္က ၁ ႏိုင္ငံ စနစ္ ၂ ခုန႔ဲ အုပ္ခ်ဳပ္ပါမယ္လို႔ ေျပာထားတဲ့အေပၚ သံသယ႐ွိေနၾကတဲ့ ထုိင္ဝမ္လူမ်ဳိးေတြကေတာ့ ေပါင္းစည္းေရးကို လိုလိုလားလား မ႐ွိၾကဘူးလို႔ ေလ့လာသူတခ်ဳိ႕ကလည္း ေျပာပါတယ္႐ွင္။

တိုက္႐ိုက္ လင့္ခ္

XS
SM
MD
LG